ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1324
ਹਮ ਕੋ ਸ੍ਰਾਪ ਏਕ ਰਿਖ ਦਿਯਾ ॥
हम को स्राप एक रिख दिया ॥वयं मुनिना शप्ताः,
ਤਾ ਤੇ ਜਨਮ ਦੁਹੂੰ ਹ੍ਯਾਂ ਲਿਯਾ ॥੭॥
ता ते जनम दुहूं ह्यां लिया ॥७॥यस्मात् (वयं) अत्र आगत्य प्रसूताः। ७.
ਪੁਨਿ ਹਮ ਸੌ ਰਿਖਿ ਐਸ ਉਚਾਰਾ ॥
पुनि हम सौ रिखि ऐस उचारा ॥ततोऽस्मान् ऋखिः एवम् अवदत् ।
ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਬਹੁਰਿ ਉਧਾਰ ਤੁਹਾਰਾ ॥
ह्वै है बहुरि उधार तुहारा ॥भवतः द्वयोः पुनः ऋणं भविष्यति।
ਮਾਤ ਲੋਕ ਬਹੁ ਬਰਿਸ ਬਿਤੈਹੌ ॥
मात लोक बहु बरिस बितैहौ ॥(भवन्तः) मत् लोके बहुवर्षं यापयिष्यन्ति
ਬਹੁਰੌ ਦੋਊ ਸ੍ਵਰਗ ਮਹਿ ਐਹੌ ॥੮॥
बहुरौ दोऊ स्वरग महि ऐहौ ॥८॥ततः च उभौ स्वर्गम् आगमिष्यतः।8।
ਹਮ ਤੁਮਰੋ ਘਰ ਬਸ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥
हम तुमरो घर बस सुखु पायो ॥भवतः गृहे निवसन् (बहु) सुखं प्राप्तवन्तः,
ਅਬ ਰਿਖਿ ਸ੍ਰਾਪ ਅਵਧਿ ਹ੍ਵੈ ਆਯੋ ॥
अब रिखि स्राप अवधि ह्वै आयो ॥इदानीं ऋखीशापस्य कालः समाप्तः।
ਏ ਬਚ ਭਾਖਿ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਘਰ ਆਈ ॥
ए बच भाखि न्रिपहि घर आई ॥इत्युक्त्वा सा प्रासादम् आगता
ਸਾਹ ਪਰੀ ਜੁਤ ਲਿਯਾ ਬੁਲਾਈ ॥੯॥
साह परी जुत लिया बुलाई ॥९॥आहूय च शाहं परिसहितम् | ९.
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਗਈ ਇਹ ਗਈ ਧੁੰਨਿ ਤੁਮ ਕਰਿਯਹੁ ॥
गई इह गई धुंनि तुम करियहु ॥(राज्ञी परीं सम्यक् व्याख्यातवती यत्) 'गै गैय' इत्यस्य धुनम् (ध्वनिं) कर्तुं,
ਭੂਪ ਸੁਨਤ ਨਭ ਬਿਖੈ ਉਚਰਿਯਹੁ ॥
भूप सुनत नभ बिखै उचरियहु ॥गगनं गत्वा, यथा राजा श्रुतवान्।
ਜਬ ਤਿਨ ਬਾਤ ਭੇਦ ਕੀ ਜਾਨੀ ॥
जब तिन बात भेद की जानी ॥यदा परी रहस्यं ज्ञातवती तदा ।
ਭਲਾ ਕਹੌਗੀ ਪਰੀ ਬਖਾਨੀ ॥੧੦॥
भला कहौगी परी बखानी ॥१०॥अतः परी उक्तवती यत् अहं (तथा) सम्यक् वक्ष्यामि। १०.
ਸਾਹ ਸਹਿਤ ਭੂਪਤਿ ਪਹਿ ਜਾਇ ॥
साह सहित भूपति पहि जाइ ॥राज्ञी शाहेन सह गत्वा राज्ञः प्राह।
ਕਹੀ ਜਾਤ ਹੈ ਰਾਨੀ ਰਾਇ ॥
कही जात है रानी राइ ॥राजन ! राणी गच्छति।
ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਾਖਿ ਲੋਪ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥
इह बिधि भाखि लोप ह्वै गई ॥इत्युक्त्वा (राज्ञी) अन्तर्धानं जातम्
ਗਈ ਗਈ ਬਾਨੀ ਨਭ ਭਈ ॥੧੧॥
गई गई बानी नभ भई ॥११॥'गै गयी' च स्वर्गाकाशं बभूव। ११.
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अडिगः : १.
ਗਈ ਇਹ ਗਈ ਚਿਰ ਲੌ ਨਭ ਬਾਨੀ ਭਈ ॥
गई इह गई चिर लौ नभ बानी भई ॥'गोन गे' इत्यस्य आकाश बानी बहुकालं यावत् गायितः आसीत्
ਪ੍ਰਜਾ ਸਹਿਤ ਤਿਨ ਭੂਪ ਯਹੈ ਜਿਯ ਮੈ ਠਈ ॥
प्रजा सहित तिन भूप यहै जिय मै ठई ॥राजा च जनैः सह एतत् मनसि अवगच्छत्
ਰਾਨੀ ਸੁਰ ਪੁਰ ਗਈ ਭ੍ਰਾਤ ਕੋ ਸਾਥ ਲੈ ॥
रानी सुर पुर गई भ्रात को साथ लै ॥राज्ञी भ्रात्रा सह स्वर्गं गता इति।
ਹੋ ਮੂਰਖ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਸਕਾ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ॥੧੨॥
हो मूरख भेद अभेद न सका बिचारि कै ॥१२॥(न कश्चित्) मूढं भेद अभेदं चिन्तयितुं शक्तवान्। १२.
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਮਿਲਿ ਸਭਹਿਨ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੀ ॥
मिलि सभहिन इह भाति उचारी ॥सर्वे मिलित्वा एवम् उक्तवन्तः।
ਗਈ ਸੁਰਗ ਨ੍ਰਿਪ ਨਾਰਿ ਤੁਮਾਰੀ ॥
गई सुरग न्रिप नारि तुमारी ॥हे राजन ! तव भार्या स्वर्गं गता।
ਤੁਮ ਚਿੰਤਾ ਚਿਤ ਮੈ ਨਹਿ ਕਰੋ ॥
तुम चिंता चित मै नहि करो ॥मनसि चिन्ता मा कुरुत।
ਸੁੰਦਰ ਸੁਘਰ ਅਵਰ ਤ੍ਰਿਯ ਬਰੋ ॥੧੩॥
सुंदर सुघर अवर त्रिय बरो ॥१३॥अन्यया सुन्दरीया सह विवाहं कुरुत। १३.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਇਕਹਤਰਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੧॥੬੭੩੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ इकहतरि चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७१॥६७३१॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरित्रस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३७१तमस्य चरितस्य समापनम्, सर्वं शुभम्।३७१।६७३१। गच्छति
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਸੁਨੁ ਰਾਜਾ ਇਕ ਅਵਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾ ॥
सुनु राजा इक अवर प्रसंगा ॥हे राजन ! अन्यं सन्दर्भं (चरित्रं) शृणुत।
ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਕਿਯਾ ਨਾਰਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸੰਗਾ ॥
जिह बिधि किया नारि न्रिप संगा ॥यथा स्त्री राजानं कृतवती।
ਜਲਜ ਸੈਨ ਇਕ ਭੂਮ ਭਨਿਜੈ ॥
जलज सैन इक भूम भनिजै ॥जलजसेन् नाम राजा शृणोति स्म ।
ਸੁਛਬਿ ਮਤੀ ਤਿਹ ਨਾਰਿ ਕਹਿਜੈ ॥੧॥
सुछबि मती तिह नारि कहिजै ॥१॥तस्य राज्ञ्याः नाम सुचबी मति इति आसीत् । १.
ਸੁਛਬਿਵਤੀ ਤਿਹ ਨਗਰ ਕਹੀਜਤ ॥
सुछबिवती तिह नगर कहीजत ॥तस्य नगरस्य नाम सुचबिवती इति ।
ਅਮਰ ਪੁਰੀ ਪਟਤਰ ਤਿਹ ਦੀਜਤ ॥
अमर पुरी पटतर तिह दीजत ॥सः अमर पुरी इत्यनेन उपमा अभवत् ।
ਰਾਜਾ ਕੋ ਤ੍ਰਿਯ ਹੁਤੀ ਨ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥
राजा को त्रिय हुती न प्यारी ॥राजा राज्ञ्याः प्रेम्णा न आसीत् ।
ਯਾ ਤੇ ਰਾਨੀ ਰਹਤ ਦੁਖਾਰੀ ॥੨॥
या ते रानी रहत दुखारी ॥२॥यस्मात् कारणात् रानी दुःखिता आसीत् । २.
ਰਾਨੀ ਰੂਪ ਬੈਦ ਕੋ ਠਾਨਿ ॥
रानी रूप बैद को ठानि ॥रानी वेद रूप लेकर
ਰਾਜਾ ਕੇ ਘਰ ਕਿਯਾ ਪਯਾਨ ॥
राजा के घर किया पयान ॥सा राज्ञः गृहं गता। (गच्छन्) उक्तवान् ।
ਕਹਾ ਅਸਾਧ ਭਯਾ ਹੈ ਤੋਹਿ ॥
कहा असाध भया है तोहि ॥त्वया असधा (रोगः) प्राप्तः।
ਬੋਲਿ ਚਕਿਤਸਾ ਕੀਜੈ ਮੋਹਿ ॥੩॥
बोलि चकितसा कीजै मोहि ॥३॥मां आहूय (भवतः) चिकित्सां प्राप्नुत। ३.
ਧਾਵਤ ਤੁਮੈ ਪਸੀਨੋ ਆਵਤ ॥
धावत तुमै पसीनो आवत ॥त्वं द्रुतगत्या स्वेदं करोषि
ਰਵਿ ਦੇਖਤ ਦ੍ਰਿਗ ਧੁੰਧ ਜਨਾਵਤ ॥
रवि देखत द्रिग धुंध जनावत ॥सूर्यं च पश्यन् नेत्राणि मन्दं अनुभवन्ति।
ਰਾਜਾ ਬਾਤ ਸਤ੍ਯ ਕਰਿ ਮਾਨੀ ॥
राजा बात सत्य करि मानी ॥राजा तस्य वचनं सत्यं स्वीकृतवान्
ਮੂੜ ਭੇਦ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨ ਜਾਨੀ ॥੪॥
मूड़ भेद की क्रिया न जानी ॥४॥मूर्खश्च विरहस्य कर्म न अवगच्छत्। ४.
ਮੂਰਖ ਭੂਪ ਭੇਦ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥
मूरख भूप भेद नहि पायो ॥मूढराजः रहस्यं न अवगच्छति स्म।
ਤ੍ਰਿਯ ਤੇ ਬੋਲਿ ਉਪਾਇ ਕਰਾਯੋ ॥
त्रिय ते बोलि उपाइ करायो ॥(सः वैद्यः अभवत्) तां स्त्रियं आहूय चिकित्सां कृतवान् ।
ਤਿਨ ਬਿਖ ਡਾਰਿ ਔਖਧੀ ਬੀਚਾ ॥
तिन बिख डारि औखधी बीचा ॥सा (स्त्री) औषधे विषं स्थापयति स्म
ਛਿਨ ਮਹਿ ਕਰੀ ਭੂਪ ਕੀ ਮੀਚਾ ॥੫॥
छिन महि करी भूप की मीचा ॥५॥निमिषे च राजानं हतवान्। ५.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਬਹਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੨॥੬੭੩੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ बहतर चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७२॥६७३६॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३७२तमस्य चरितस्य समापनम्, सर्वं शुभम्।३७२।६७३६। गच्छति
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਸਹਿਰ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਬਸਤ ਜਹ ॥
सहिर दौलताबाद बसत जह ॥यत्र दौलताबादनगरं निवसति, २.
ਬਿਕਟ ਸਿੰਘ ਇਕ ਭੂਪ ਹੁਤੋ ਤਹ ॥
बिकट सिंघ इक भूप हुतो तह ॥पूर्वं बीकतसिंहः नाम राजा आसीत् ।
ਭਾਨ ਮੰਜਰੀ ਤਾ ਕੀ ਦਾਰਾ ॥
भान मंजरी ता की दारा ॥भान मञ्जरी तस्य पत्नी आसीत्, २.
ਜਿਹ ਸਮ ਕਰੀ ਨ ਪੁਨਿ ਕਰਤਾਰਾ ॥੧॥
जिह सम करी न पुनि करतारा ॥१॥यस्य सदृशं ईश्वरः पुनः न सृष्टवान्। १.
ਭੀਮ ਸੈਨ ਇਕ ਤਹ ਥੋ ਸਾਹਾ ॥
भीम सैन इक तह थो साहा ॥तत्र भीमसेन इति नाम्ना राजा ॥
ਪ੍ਰਗਟ ਭਯੋ ਜਨੁ ਦੂਸਰ ਮਾਹਾ ॥
प्रगट भयो जनु दूसर माहा ॥द्वितीयः चन्द्रः जातः इव ।
ਸ੍ਰੀ ਅਫਤਾਬ ਦੇਇ ਤਿਹ ਨਾਰੀ ॥
स्री अफताब देइ तिह नारी ॥तस्य भार्यायाः नाम आफ्ताब देई आसीत् ।
ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰੀ ॥੨॥
कनक अवटि साचे जनु ढारी ॥२॥(एवं दृश्यते स्म) सुवर्णं द्रवीकृत्य ढालरूपेण ढालितम् इव । २.
ਤਿਨ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਬਾਤ ਬਖਾਨੀ ॥
तिन मन मै इह बात बखानी ॥सा (स्त्री) मनसि चिन्तितवती
ਕਿਹ ਬਿਧਿ ਕੈ ਹੂਜਿਯੈ ਭਵਾਨੀ ॥
किह बिधि कै हूजियै भवानी ॥कथं (अहमेव) भवानी भवेयम्।
ਸੋਇ ਰਹੀ ਸਭ ਜਗਹਿ ਦਿਖਾਇ ॥
सोइ रही सभ जगहि दिखाइ ॥यदा अन्ये सर्वे जागरिताः इव आसन् तदा सा सुप्तवती आसीत् ।
ਚਮਕਿ ਉਠੀ ਸੁਪਨੇ ਕਹ ਪਾਇ ॥੩॥
चमकि उठी सुपने कह पाइ ॥३॥(सद्यः तु) जागृत्य स्थितः, (इव) स्वप्नं दृष्ट्वा। ३.
ਕਹਾ ਦਰਸ ਮੁਹਿ ਦਿਯਾ ਭਵਾਨੀ ॥
कहा दरस मुहि दिया भवानी ॥(सः) भवानी मम दर्शनं दत्तवान् इति अवदत्
ਸਭਹਿਨ ਸੌ ਭਾਖੀ ਇਮਿ ਬਾਨੀ ॥
सभहिन सौ भाखी इमि बानी ॥सर्वेभ्यः एवम् अवदत्।
ਜਿਹ ਬਰਦਾਨ ਦੇਉ ਤਿਹ ਹੋਈ ॥
जिह बरदान देउ तिह होई ॥(अधुना) यः वरः (अहं) दास्यामि सः एव भविष्यति
ਯਾ ਮਹਿ ਪਰੈ ਫੇਰਿ ਨਹਿ ਕੋਈ ॥੪॥
या महि परै फेरि नहि कोई ॥४॥न च तस्मिन् आदानप्रदानं भविष्यति। ४.
ਲੋਗ ਬਚਨ ਸੁਨਿ ਕਰਿ ਪਗ ਲਾਗੇ ॥
लोग बचन सुनि करि पग लागे ॥श्रुत्वा (तस्य) वचनं प्रजाः पादयोः
ਬਰੁ ਮਾਗਨ ਤਾ ਤੇ ਅਨੁਰਾਗੇ ॥
बरु मागन ता ते अनुरागे ॥प्रेम्णा च आशीर्वादं याचयितुम् आरब्धवान्।
ਹ੍ਵੈ ਬੈਠੀ ਸਭਹਿਨ ਕੀ ਮਾਈ ॥
ह्वै बैठी सभहिन की माई ॥सा सर्वेषां 'मै' (माता देवी) अभवत् ।