श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 530


ਨਾਰਦ ਰੁਕਮਿਨਿ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਮ ਗ੍ਰਿਹ ਮੈ ਪਹੁਚਿਓ ਆਇ ॥
नारद रुकमिनि के प्रिथम ग्रिह मै पहुचिओ आइ ॥

नारदः रुक्मण्यस्य गृहं प्राप यत्र कृष्णः उपविष्टः आसीत्

ਜਹਾ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬੈਠੋ ਹੁਤੋ ਉਠਿ ਲਾਗੋ ਰਿਖਿ ਪਾਇ ॥੨੩੦੨॥
जहा कान्रह बैठो हुतो उठि लागो रिखि पाइ ॥२३०२॥

स ऋषिपादान् स्पृशत् ॥२३०२॥

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਦੂਸਰੇ ਮੰਦਿਰ ਭੀਤਰ ਨਾਰਦ ਜਾਤ ਭਯੋ ਤਿਹਿ ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
दूसरे मंदिर भीतर नारद जात भयो तिहि स्याम निहारियो ॥

(यदा) नारदः परं गृहं गतः, (ततः) तत्रापि कृष्णं दृष्टवान्।

ਅਉਰ ਗਯੋ ਗ੍ਰਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਤਬੈ ਰਿਖਿ ਆਨੰਦ ਹ੍ਵੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
अउर गयो ग्रिह स्याम तबै रिखि आनंद ह्वै इह भाति उचारियो ॥

श्रीकृष्णः नारदं द्वितीयं गृहं प्रविशन्तं दृष्ट्वा सः अपि गृहस्य अन्तः गतः, यत्र मुनिः प्रीत्या उक्तवान्।

ਪੇਖਿ ਭਯੋ ਸਭ ਹੂ ਗ੍ਰਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁ ਯੌ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੁਧਾਰਿਯੋ ॥
पेखि भयो सभ हू ग्रिह स्याम सु यौ कबि स्यामहि ग्रंथ सुधारियो ॥

“हे कृष्ण ! अहं त्वां गृहे सर्वदिशः पश्यामि

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਕੋ ਮਨ ਮੈ ਮੁਨਿ ਈਸ ਸਹੀ ਕਰਿ ਕੈ ਜਗਦੀਸ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥੨੩੦੩॥
कान्रह जू को मन मै मुनि ईस सही करि कै जगदीस बिचारियो ॥२३०३॥

” नारदः वस्तुतः कृष्णं भगवान्-देवं मन्यते स्म ।२३०३ ।

ਭਾਤਿ ਕਹੂ ਕਹੂ ਗਾਵਤ ਹੈ ਕਹੂ ਹਾਥਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭੁ ਬੀਨ ਬਜਾਵੈ ॥
भाति कहू कहू गावत है कहू हाथि लीए प्रभु बीन बजावै ॥

क्वचित् कृष्णः गायन् दृश्यते क्वचित् च क्रीडन् स्वस्य विना धारयति तत् हस्ते

ਪੀਵਤ ਹੈ ਸੁ ਕਹੂ ਮਦਰਾ ਅਉ ਕਹੂ ਲਰਕਾਨ ਕੋ ਲਾਡ ਲਡਾਵੈ ॥
पीवत है सु कहू मदरा अउ कहू लरकान को लाड लडावै ॥

क्वचित् मद्यं पिबन् क्वचित् बालकैः सह स्नेहं क्रीडन् दृश्यते

ਜੁਧੁ ਕਰੈ ਕਹੂ ਮਲਨ ਸੋ ਕਹੂ ਨੰਦਗ ਹਾਥਿ ਲੀਏ ਚਮਕਾਵੈ ॥
जुधु करै कहू मलन सो कहू नंदग हाथि लीए चमकावै ॥

क्वचित् मल्लैः सह युध्यति क्वचित् हस्तेन गदां परिभ्रमति

ਇਉ ਹਰਿ ਕੇਲ ਕਰੈ ਤਿਹ ਠਾ ਜਿਹ ਕਉਤੁਕ ਕੋ ਕੋਊ ਪਾਰ ਨ ਪਾਵੈ ॥੨੩੦੪॥
इउ हरि केल करै तिह ठा जिह कउतुक को कोऊ पार न पावै ॥२३०४॥

एवं कृष्णः अस्मिन् अद्भुते नाटके निरतः, अस्य नाटकस्य रहस्यं कोऽपि न अवगच्छति।2304।

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहरा

ਯੌ ਰਿਖਿ ਦੇਖਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਹਰਿ ਚਰਨ ਰਹਿਯੋ ਲਪਟਾਇ ॥
यौ रिखि देखि चरित्र हरि चरन रहियो लपटाइ ॥

तादृशानि पात्राणि दृष्ट्वा नारदः श्रीकृष्णस्य पादयोः पतितः।

ਚਲਤ ਭਯੋ ਸਭ ਜਗਤ ਕੋ ਕਉਤਕ ਦੇਖੋ ਜਾਇ ॥੨੩੦੫॥
चलत भयो सभ जगत को कउतक देखो जाइ ॥२३०५॥

एवं ऋषिः भगवतः अद्भुतं आचरणं दृष्ट्वा पादयोः आलम्ब्य ततः सर्वलोकस्य दृश्यं द्रष्टुं प्रस्थितवान्।2305।

ਅਥ ਜਰਾਸੰਧਿ ਬਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ जरासंधि बध कथनं ॥

अधुना जरासन्धवधस्य वर्णनम् आरभ्यते

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ ਸ੍ਯਾਮ ਉਠੈ ਉਠਿ ਨ੍ਰਹਾਇ ਹ੍ਰਿਦੈ ਹਰਿ ਧਿਆਨ ਧਰੈ ॥
ब्रहम महूरत स्याम उठै उठि न्रहाइ ह्रिदै हरि धिआन धरै ॥

ध्यानसमये उत्थाय कृष्णः भगवते समाहितः |

ਫਿਰਿ ਸੰਧਯਹਿ ਕੈ ਰਵਿ ਹੋਤ ਉਦੈ ਸੁ ਜਲਾਜੁਲਿ ਦੈ ਅਰੁ ਮੰਤ੍ਰ ਰਰੈ ॥
फिरि संधयहि कै रवि होत उदै सु जलाजुलि दै अरु मंत्र ररै ॥

ततः सूर्योदये जलं दत्त्वा सन्ध्यादिकं कृत्वा मन्त्रपाठं नियमितरूपेण च ।

ਫਿਰਿ ਪਾਠ ਕਰੈ ਸਤਸੈਇ ਸਲੋਕ ਕੋ ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਪੈ ਨ ਟਰੈ ॥
फिरि पाठ करै सतसैइ सलोक को स्याम निताप्रति पै न टरै ॥

सप्तशती ( दुर्गादेव्याः सम्मानार्थं सप्तशतपद्यकविः) पठितवान् ।

ਤਬ ਕਰਮ ਨ ਕਉਨ ਕਰੈ ਜਗ ਮੈ ਜਬ ਆਪਨ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕਰਮ ਕਰੈ ॥੨੩੦੬॥
तब करम न कउन करै जग मै जब आपन स्याम जू करम करै ॥२३०६॥

साधु यदि कृष्णः नियमितं नित्यकर्म न करोति तर्हि कः अन्यः तथैव करिष्यति?2306।

ਨ੍ਰਹਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਲਾਇ ਸੁਗੰਧ ਭਲੇ ਪਟ ਧਾਰ ਕੈ ਬਾਹਰ ਆਵੈ ॥
न्रहाइ कै स्याम जू लाइ सुगंध भले पट धार कै बाहर आवै ॥

कृष्णः स्नात्वा सुवस्त्रधारणं कृत्वा बहिः आगत्य (ततः) वस्त्रं गन्धं करोति।

ਆਇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਊਪਰ ਬੈਠ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਨਿਆਉ ਕਰਾਵੈ ॥
आइ सिंघासन ऊपर बैठ कै स्याम भली बिधि निआउ करावै ॥

कृष्णः स्नानं कृत्वा सुगन्धादिकं कृत्वा वस्त्रं धारयित्वा बहिः आगत्य स्वस्य सिंहासने उपविश्य न्यायादिकं सुन्दरं प्रदाति

ਅਉ ਸੁਖਦੇਵ ਕੋ ਤਾਤ ਭਲਾ ਸੁ ਕਥਾ ਕਰਿ ਸ੍ਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਰਿਝਾਵੈ ॥
अउ सुखदेव को तात भला सु कथा करि स्री नंद लाल रिझावै ॥

सुखदेवस्य पिता नन्दलालस्य पुत्रं श्रीकृष्णं शास्त्रस्य व्याख्यां श्रोतुं प्रेरयन् अतीव सुन्दरं प्रीणयति स्म

ਤਉ ਲਗਿ ਆਇ ਕਹੀ ਬਤੀਆ ਇਕ ਸੋ ਮੁਖ ਤੇ ਕਬਿ ਭਾਖ ਸੁਨਾਵੈ ॥੨੩੦੭॥
तउ लगि आइ कही बतीआ इक सो मुख ते कबि भाख सुनावै ॥२३०७॥

तावद् एकस्मिन् दिने आगमनसमये एकेन दूतः यदब्रवीत् तत् कविः कथयति।2307।