श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 1273


ਕੁਅਰ ਬਿਲੋਕ ਥਕਿਤ ਹ੍ਵੈ ਰਹੀ ॥
कुअर बिलोक थकित ह्वै रही ॥

कुमारं दृष्ट्वा सा निश्चिन्ततां प्राप्तवती।

ਹੌਸ ਮਿਲਨ ਕੀ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਢਾਈ ॥
हौस मिलन की ह्रिदै बढाई ॥

(तस्य) मिलनस्य इच्छा हृदये वर्धिता।

ਏਕ ਸਹਚਰੀ ਤਹਾ ਪਠਾਈ ॥੫॥
एक सहचरी तहा पठाई ॥५॥

एकः सखी तस्मै प्रेषितः (कुमारेन)।5.

ਸਖੀ ਕੁਅਰ ਤਨ ਬ੍ਰਿਥਾ ਜਨਾਈ ॥
सखी कुअर तन ब्रिथा जनाई ॥

सखी कुमाराय सर्वं कथितवती

ਸਾਹ ਸੁਤਾ ਤਵ ਹੇਰਿ ਲੁਭਾਈ ॥
साह सुता तव हेरि लुभाई ॥

त्वां दृष्ट्वा शाहस्य कन्या मोहिता अभवत् इति।

ਕਰਹੁ ਸਜਨ ਤਿਹ ਧਾਮ ਪਯਾਨਾ ॥
करहु सजन तिह धाम पयाना ॥

हे सज्जन ! तस्य गृहं गच्छामः

ਭੋਗ ਕਰੋ ਵਾ ਸੌ ਬਿਧਿ ਨਾਨਾ ॥੬॥
भोग करो वा सौ बिधि नाना ॥६॥

तेन सह अनेकविधक्रीडां च कुरुत। ६.

ਦ੍ਵੈ ਹੈਗੇ ਇਹ ਨਗਰ ਖੁਦਾਈ ॥
द्वै हैगे इह नगर खुदाई ॥

(कुमारः सखीं प्रति सन्देशं प्रेषितवान् यत्) अस्मिन् नगरे द्वौ मौलानौ ('खुदै') स्तः।

ਤਿਨ ਦੁਹੂੰਅਨ ਮੌ ਰਾਰਿ ਬਢਾਈ ॥
तिन दुहूंअन मौ रारि बढाई ॥

उभौ मया सह कलहं कृतवन्तौ।

ਜੌ ਤੂ ਦੁਹੂੰ ਜਿਯਨ ਤੈ ਮਾਰੈ ॥
जौ तू दुहूं जियन तै मारै ॥

यदि त्वं ताभ्यां हन्ति चेत् ।

ਬਹੁਰਿ ਹਮਾਰੋ ਸਾਥ ਬਿਹਾਰੈ ॥੭॥
बहुरि हमारो साथ बिहारै ॥७॥

ततः मया सह प्रेम कुरु। ७.

ਸੁਨਿ ਬਚ ਭੇਸ ਤੁਰਕ ਤ੍ਰਿਯ ਧਰਾ ॥
सुनि बच भेस तुरक त्रिय धरा ॥

(एतत्) वस्तु श्रुत्वा कुमारी तुर्कवेषं कृतवती

ਬਾਨਾ ਵਹੈ ਆਪਨੋ ਕਰਾ ॥
बाना वहै आपनो करा ॥

स एव च शरं स्वकीयम् अकरोत्।

ਗਹਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਤਿਹ ਕਿਯੋ ਪਯਾਨਾ ॥
गहि क्रिपान तिह कियो पयाना ॥

(सः) किर्पान् आदाय ततः प्रस्थितः

ਜਹਾ ਨਿਮਾਜੀ ਪੜਤ ਦੁਗਾਨਾ ॥੮॥
जहा निमाजी पड़त दुगाना ॥८॥

यत्र नमाजीः नामजं पठन्ति स्म।8.

ਜਬ ਹੀ ਪੜੀ ਨਿਮਾਜ ਤਿਨੋ ਸਬ ॥
जब ही पड़ी निमाज तिनो सब ॥

यदा ते सर्वे प्रार्थनां पठन्ति स्म

ਸਿਜਦਾ ਬਿਖੈ ਸੁ ਗਏ ਤੁਰਕ ਜਬ ॥
सिजदा बिखै सु गए तुरक जब ॥

यदा च (सः) तुर्काः प्रणामं कर्तुं आरब्धवन्तः।

ਤਬ ਇਹ ਘਾਤ ਭਲੀ ਕਰਿ ਪਾਈ ॥
तब इह घात भली करि पाई ॥

अथ एतस्य सुअवसरस्य भर्त्सयित्वा

ਕਾਟਿ ਮੂੰਡ ਦੁਹੂੰਅਨ ਕੇ ਆਈ ॥੯॥
काटि मूंड दुहूंअन के आई ॥९॥

सा तयोः शिरः छित्त्वा आगता । ९.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਦੋਊ ਖੁਦਾਈ ਮਾਰੇ ॥
इह बिधि दोऊ खुदाई मारे ॥

एवं प्रकारेण मौलनाभ्यां वधौ

ਰਮੀ ਆਨਿ ਕਰਿ ਸਾਥ ਪ੍ਯਾਰੇ ॥
रमी आनि करि साथ प्यारे ॥

आगत्य च प्रियेन सह आनन्दं कृतवान्।

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਕਿਨੀ ਬਿਚਾਰਾ ॥
भेद अभेद न किनी बिचारा ॥

न कश्चित् भेदं विचारितवान्

ਕਿਨਹੀ ਦੁਸਟ ਕਹਿਯੋ ਇਨ ਮਾਰਾ ॥੧੦॥
किनही दुसट कहियो इन मारा ॥१०॥

तथा च कथयति स्म यत् केनचित् दुष्टेन तान् हताः। १०.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

द्वयम् : १.

ਮਾਰਿ ਖੁਦਾਇਨ ਦੁਹੂੰ ਕਹ ਬਰਿਯੋ ਆਨਿ ਕਰ ਮਿਤ ॥
मारि खुदाइन दुहूं कह बरियो आनि कर मित ॥

उभौ मौलानौ हत्वा आगत्य मित्रवृष्टिम् अकरोत् ।

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਨ ਪਾਵਹੀ ਅਬਲਾਨ ਕੇ ਚਰਿਤ ॥੧੧॥
देव अदेव न पावही अबलान के चरित ॥११॥

नारीणां चरित्रं न अवगन्तुं न शक्नुवन्ति देवा राक्षसाः। ११.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਤੇਈਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੨੩॥੬੦੯੫॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ तेईस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३२३॥६०९५॥अफजूं॥

अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरित्रस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३२३तमस्य पात्रस्य समापनम्, सर्वं शुभम्। ३२३.६०९५ इति । गच्छति

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चतुर्विंशतिः : १.

ਮੰਤ੍ਰੀ ਕਥਾ ਉਚਾਰਨ ਲਾਗਾ ॥
मंत्री कथा उचारन लागा ॥

मन्त्री (तदा एकः) कथां पठितुं आरब्धवान्

ਜਾ ਕੇ ਰਸ ਰਾਜਾ ਅਨੁਰਾਗਾ ॥
जा के रस राजा अनुरागा ॥

यस्य रसेन राजा निमग्नः आसीत्।

ਸੂਰਤਿ ਸੈਨ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਇਕ ਸੂਰਤਿ ॥
सूरति सैन न्रिपति इक सूरति ॥

सूरतनगरे सुरतिसेन् नाम राजा आसीत् ।

ਜਾਨੁਕ ਦੁਤਿਯ ਮੈਨ ਕੀ ਮੂਰਤਿ ॥੧॥
जानुक दुतिय मैन की मूरति ॥१॥

यथा कामदेवस्य अन्यत् बिम्बम् अस्ति। १.

ਅਛ੍ਰਾ ਦੇਇ ਸਦਨ ਤਿਹ ਨਾਰੀ ॥
अछ्रा देइ सदन तिह नारी ॥

तस्य गृहे आचरा देई नाम नाम्ना आसीत् ।

ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੈ ਜਨ ਢਾਰੀ ॥
कनक अवटि साचै जन ढारी ॥

सुवर्णं परिष्कृतं मुद्रारूपेण ढालितं इव ।

ਅਪਸਰ ਮਤੀ ਸੁਤਾ ਤਿਹ ਸੋਹੈ ॥
अपसर मती सुता तिह सोहै ॥

अप्सर मतिः पूर्वं तस्य पुत्री आसीत्

ਸੁਰ ਨਰ ਨਾਗ ਅਸੁਰ ਮਨ ਮੋਹੈ ॥੨॥
सुर नर नाग असुर मन मोहै ॥२॥

(कस्य दर्शनेन) देवपुरुषसर्पदिग्गजादिमनसमुग्धम्। २.

ਸੁਰਿਦ ਸੈਨ ਇਕ ਸਾਹ ਪੁਤ੍ਰ ਤਹ ॥
सुरिद सैन इक साह पुत्र तह ॥

तत्र सूरिद् सेन् नाम शाहस्य पुत्रः आसीत्

ਜਿਹ ਸਮ ਦੂਸਰ ਭਯੋ ਨ ਮਹਿ ਮਹ ॥
जिह सम दूसर भयो न महि मह ॥

तस्य सदृशः अन्यः कोऽपि पृथिव्यां नास्ति।

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਤਿਹ ਊਪਰ ਅਟਕੀ ॥
राज सुता तिह ऊपर अटकी ॥

राज कुमारी तस्य प्रेम्णा पतितः।

ਬਿਸਰਿ ਗਈ ਸਭ ਹੀ ਸੁਧਿ ਘਟ ਕੀ ॥੩॥
बिसरि गई सभ ही सुधि घट की ॥३॥

(सः) शरीरस्य शुद्धा प्रज्ञा सर्वा विस्मृता। ३.

ਚਤੁਰਿ ਸਹਚਰੀ ਤਹਾ ਪਠਾਈ ॥
चतुरि सहचरी तहा पठाई ॥

(राज कुमारी प्रेषित क) ज्ञानी सखी तत्र।

ਨਾਰਿ ਭੇਸ ਕਰਿ ਤਿਹ ਲੈ ਆਈ ॥
नारि भेस करि तिह लै आई ॥

(सा) तं स्त्रीवेषं कृत्वा तत्र आनयत्।

ਜਬ ਵਹੁ ਤਰੁਨ ਤਰੁਨਿਯਹਿ ਪਾਯੋ ॥
जब वहु तरुन तरुनियहि पायो ॥

यदा सः युवकः राजकुमार्याः स्वागतं कृतवान्

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਭਜਿ ਗਰੇ ਲਗਾਯੋ ॥੪॥
भाति भाति भजि गरे लगायो ॥४॥

अतः नाना प्रकारेण क्रीडित्वा सः (तम्) आलिंगितवान्। ४.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਆਸਨ ਲੈ ਕੈ ॥
भाति भाति के आसन लै कै ॥

भिन्न-भिन्न-आसनानि स्वीकृत्य

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਚੁੰਬਨ ਕੈ ਕੈ ॥
भाति भाति तन चुंबन कै कै ॥

सर्वैः चुम्बनैः च, .

ਤਿਹ ਤਿਹ ਬਿਧਿ ਤਾ ਕੋ ਬਿਰਮਾਯੋ ॥
तिह तिह बिधि ता को बिरमायो ॥

तं बहुधा प्रलोभितवान्

ਗ੍ਰਿਹ ਜੈਬੋ ਤਿਨਹੂੰ ਸੁ ਭੁਲਾਯੋ ॥੫॥
ग्रिह जैबो तिनहूं सु भुलायो ॥५॥

सः गृहं गन्तुं विस्मृतवान् इति। ५.