ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 836
ਭਾਜਿ ਚਲੌ ਤ੍ਰਿਯ ਦੇਤ ਗਹਾਈ ॥੪੧॥
भाजि चलौ त्रिय देत गहाई ॥४१॥परन्तु यदि अहं पलायितुं प्रयतन्ते तर्हि सा मां गृहीतं करिष्यति।(41)
ਤਾ ਤੇ ਯਾਕੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰੋ ॥
ता ते याकी उसतति करो ॥अतः तस्य स्तुतिः
ਚਰਿਤ ਖੇਲਿ ਯਾ ਕੋ ਪਰਹਰੋ ॥
चरित खेलि या को परहरो ॥'यदि अहं तां प्रशंसयामि, नाटकीकरणद्वारा तस्याः मुक्तिं च प्राप्नुयाम् तर्हि श्रेयस्करं भविष्यति।'
ਬਿਨੁ ਰਤਿ ਕਰੈ ਤਰਨਿ ਜਿਯ ਮਾਰੈ ॥
बिनु रति करै तरनि जिय मारै ॥'मैथुनं कर्तुं न सम्मतं सा मां हनिष्यति।'
ਕਵਨ ਸਿਖ੍ਯ ਮੁਹਿ ਆਨਿ ਉਬਾਰੈ ॥੪੨॥
कवन सिख्य मुहि आनि उबारै ॥४२॥'काश मम कश्चित् शिष्यः आगत्य मां तारयितुं शक्नोति।'(42)
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अरिल् छन्द
ਧੰਨ੍ਯ ਤਰੁਨਿ ਤਵ ਰੂਪ ਧੰਨ੍ਯ ਪਿਤੁ ਮਾਤ ਤਿਹਾਰੋ ॥
धंन्य तरुनि तव रूप धंन्य पितु मात तिहारो ॥(स ताम् अवदत्) 'त्वं प्रशंसनीया तथा माता पिता च ।
ਧੰਨ੍ਯ ਤਿਹਾਰੇ ਦੇਸ ਧੰਨ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਨ ਹਾਰੋ ॥
धंन्य तिहारे देस धंन्य प्रतिपालन हारो ॥'भवतः देशः प्रशंसनीयः प्रशंसनीयः च भवतः पालकाः।'
ਧੰਨ੍ਯ ਕੁਅਰਿ ਤਵ ਬਕ੍ਰਤ ਅਧਿਕ ਜਾ ਮੈ ਛਬਿ ਛਾਜੈ ॥
धंन्य कुअरि तव बक्रत अधिक जा मै छबि छाजै ॥'अतिसुन्दरं मुखं तव पुण्यं, .
ਹੋ ਜਲਜ ਸੂਰ ਅਰੁ ਚੰਦ੍ਰ ਦ੍ਰਪ ਕੰਦ੍ਰਪ ਲਖਿ ਭਾਜੈ ॥੪੩॥
हो जलज सूर अरु चंद्र द्रप कंद्रप लखि भाजै ॥४३॥'तत्, अपि, पद्म- पुष्पं सूर्यचन्द्रं कामदेवं च आडम्बरं नष्टम्।(43)
ਸੁਭ ਸੁਹਾਗ ਤਨ ਭਰੇ ਚਾਰੁ ਚੰਚਲ ਚਖੁ ਸੋਹਹਿ ॥
सुभ सुहाग तन भरे चारु चंचल चखु सोहहि ॥'आनन्दमयं तव शरीरं कोकितलोचनं च।'
ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਜਛ ਭੁਜੰਗ ਅਸੁਰ ਸੁਰ ਨਰ ਮੁਨਿ ਮੋਹਹਿ ॥
खग म्रिग जछ भुजंग असुर सुर नर मुनि मोहहि ॥'विहंगमृगपशुसरीसृपदानवानां सर्वेषां मनोहरः ।
ਸਿਵ ਸਨਕਾਦਿਕ ਥਕਿਤ ਰਹਿਤ ਲਖਿ ਨੇਤ੍ਰ ਤਿਹਾਰੇ ॥
सिव सनकादिक थकित रहित लखि नेत्र तिहारे ॥'शिवः चत्वारः पुत्राः सर्वे तव नेत्रं पश्यन् विलम्बिताः।'
ਹੋ ਅਤਿ ਅਸਚਰਜ ਕੀ ਬਾਤ ਚੁਭਤ ਨਹਿ ਹ੍ਰਿਦੈ ਹਮਾਰੇ ॥੪੪॥
हो अति असचरज की बात चुभत नहि ह्रिदै हमारे ॥४४॥'किन्तु विचित्रं तु भवतः नेत्राणि मम हृदये प्रविष्टुं न शक्तवन्तः।'(44)
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥सवैय्य
ਪੌਢਤੀ ਅੰਕ ਪ੍ਰਜੰਕ ਲਲਾ ਕੋ ਲੈ ਕਾਹੂ ਸੋ ਭੇਦ ਨ ਭਾਖਤ ਜੀ ਕੋ ॥
पौढती अंक प्रजंक लला को लै काहू सो भेद न भाखत जी को ॥(सा प्रत्युवाच) 'त्वां आलिंगयन् शयने शयनं करिष्यामि, कदापि कस्मै अपि एतत् रहस्यं न प्रकाशयिष्यामि।'
ਕੇਲ ਕਮਾਤ ਬਹਾਤ ਸਦਾ ਨਿਸਿ ਮੈਨ ਕਲੋਲ ਨ ਲਾਗਤ ਫੀਕੋ ॥
केल कमात बहात सदा निसि मैन कलोल न लागत फीको ॥'एवं विडम्ब्य सम्पूर्णरात्रिः गमिष्यति, कामदेवक्रीडा अपि तुच्छा इव भासते।'
ਜਾਗਤ ਲਾਜ ਬਢੀ ਤਹ ਮੈ ਡਰ ਲਾਗਤ ਹੈ ਸਜਨੀ ਸਭ ਹੀ ਕੋ ॥
जागत लाज बढी तह मै डर लागत है सजनी सभ ही को ॥'अहं स्वप्नेषु (भवतः विषये) जीवामि, त्वां हानिभयात् जागृयामि च।'
ਤਾ ਤੇ ਬਿਚਾਰਤ ਹੌ ਚਿਤ ਮੈ ਇਹ ਜਾਗਨ ਤੇ ਸਖਿ ਸੋਵਨ ਨੀਕੋ ॥੪੫॥
ता ते बिचारत हौ चित मै इह जागन ते सखि सोवन नीको ॥४५॥'अहं म्रियमाणः अस्मि, न तु तादृशात् स्वप्नात् जागर्तुं।'(45)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਬਹੁਰ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਿਹ ਰਾਇ ਸੋ ਯੌ ਬਚ ਕਹਿਯੋ ਸੁਨਾਇ ॥
बहुर त्रिया तिह राइ सो यौ बच कहियो सुनाइ ॥अथ सा उच्चैः निगदितवती अवदत्, राजम्।
ਆਜ ਭੋਗ ਤੋ ਸੋ ਕਰੌ ਕੈ ਮਰਿਹੌ ਬਿਖੁ ਖਾਇ ॥੪੬॥
आज भोग तो सो करौ कै मरिहौ बिखु खाइ ॥४६॥'अहं त्वया सह मैथुनं करिष्यामि वा विषग्रहणेन आत्मनः वधं करिष्यामि।'(46)
ਬਿਸਿਖੀ ਬਰਾਬਰਿ ਨੈਨ ਤਵ ਬਿਧਨਾ ਧਰੇ ਬਨਾਇ ॥
बिसिखी बराबरि नैन तव बिधना धरे बनाइ ॥(राजः,) 'ईश्वरेण तव नेत्राणि तीक्ष्णबाणवत् सृष्टानि, .
ਲਾਜ ਕੌਚ ਮੋ ਕੌ ਦਯੋ ਚੁਭਤ ਨ ਤਾ ਤੇ ਆਇ ॥੪੭॥
लाज कौच मो कौ दयो चुभत न ता ते आइ ॥४७॥'विनयः तु मया युक्तः अत एव ते मां वेधितुं न शक्नुवन्ति।'(47)
ਬਨੇ ਠਨੇ ਆਵਤ ਘਨੇ ਹੇਰਤ ਹਰਤ ਗ੍ਯਾਨ ॥
बने ठने आवत घने हेरत हरत ग्यान ॥'भवतः नेत्राणि भेदकाः प्रथमदृष्ट्या एव ज्ञानं निष्कासयन्ति।'
ਭੋਗ ਕਰਨ ਕੌ ਕਛੁ ਨਹੀ ਡਹਕੂ ਬੇਰ ਸਮਾਨ ॥੪੮॥
भोग करन कौ कछु नही डहकू बेर समान ॥४८॥'मम तु मैथुनानुकर्षणं विना जामुनमात्रम्'(४८)
ਧੰਨ੍ਯ ਬੇਰ ਹਮ ਤੇ ਜਗਤ ਨਿਰਖਿ ਪਥਿਕ ਕੌ ਲੇਤ ॥
धंन्य बेर हम ते जगत निरखि पथिक कौ लेत ॥(सा) 'योग्याः तानि जामुनानि येषां सर्वं जगत् द्रष्टुं शक्नोति,
ਬਰਬਸ ਖੁਆਵਤ ਫਲ ਪਕਰਿ ਜਾਨ ਬਹੁਰਿ ਘਰ ਦੇਤ ॥੪੯॥
बरबस खुआवत फल पकरि जान बहुरि घर देत ॥४९॥'वृक्षाः च येषां फलं जनाः खादन्ति गृहं गच्छन्ति तृप्ताः।'(49)
ਅਟਪਟਾਇ ਬਾਤੇ ਕਰੈ ਮਿਲ੍ਯੋ ਚਹਤ ਪਿਯ ਸੰਗ ॥
अटपटाइ बाते करै मिल्यो चहत पिय संग ॥व्यर्थं वदन्त्याः सा स्वप्रेमस्य साक्षात्काराय अधीरः भवति स्म ।
ਮੈਨ ਬਾਨ ਬਾਲਾ ਬਿਧੀ ਬਿਰਹ ਬਿਕਲ ਭਯੋ ਅੰਗ ॥੫੦॥
मैन बान बाला बिधी बिरह बिकल भयो अंग ॥५०॥तस्याः प्रत्येकं अङ्गं आग्रही आसीत्, यतः सा सर्वथा रागेण दष्टा आसीत्।(50)
ਛੰਦ ॥
छंद ॥छन्द
ਸੁਧਿ ਜਬ ਤੇ ਹਮ ਧਰੀ ਬਚਨ ਗੁਰ ਦਏ ਹਮਾਰੇ ॥
सुधि जब ते हम धरी बचन गुर दए हमारे ॥(राज) 'यदा मया गुरुणा उपदिष्टं प्रौढतायाः भावः अवगतः।
ਪੂਤ ਇਹੈ ਪ੍ਰਨ ਤੋਹਿ ਪ੍ਰਾਨ ਜਬ ਲਗ ਘਟ ਥਾਰੇ ॥
पूत इहै प्रन तोहि प्रान जब लग घट थारे ॥“अये मम पुत्र, यावत् तव शरीरे प्राणः अस्ति, ।
ਨਿਜ ਨਾਰੀ ਕੇ ਸਾਥ ਨੇਹੁ ਤੁਮ ਨਿਤ ਬਢੈਯਹੁ ॥
निज नारी के साथ नेहु तुम नित बढैयहु ॥“स्वपत्न्या सह प्रेमवर्धनं प्रतिज्ञायसि,
ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੀ ਸੇਜ ਭੂਲਿ ਸੁਪਨੇ ਹੂੰ ਨ ਜੈਯਹੁ ॥੫੧॥
पर नारी की सेज भूलि सुपने हूं न जैयहु ॥५१॥“किन्तु कदापि भ्रान्त्या अपि परपत्न्या सह शयनं न कुर्वन्तु।(51)
ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੇ ਭਜੇ ਸਹਸ ਬਾਸਵ ਭਗ ਪਾਏ ॥
पर नारी के भजे सहस बासव भग पाए ॥“अन्यस्य भार्यायाः इण्डरस्य आनन्देन देवस्य स्त्रीजननेन्द्रस्य वर्षणं जातम् ।
ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੇ ਭਜੇ ਚੰਦ੍ਰ ਕਾਲੰਕ ਲਗਾਏ ॥
पर नारी के भजे चंद्र कालंक लगाए ॥“अन्यस्य भार्यायाः आनन्देन चन्द्रः कलङ्कितः अभवत् ।
ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੇ ਹੇਤ ਸੀਸ ਦਸ ਸੀਸ ਗਵਾਯੋ ॥
पर नारी के हेत सीस दस सीस गवायो ॥“अन्यस्य भार्यायाः आनन्दं प्राप्य दशशिरः रावणः सर्वाणि दशशिरः नष्टवान् ।
ਹੋ ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੇ ਹੇਤ ਕਟਕ ਕਵਰਨ ਕੌ ਘਾਯੋ ॥੫੨॥
हो पर नारी के हेत कटक कवरन कौ घायो ॥५२॥“अन्यपत्न्याः आनन्देन सर्वं कोरवगोत्रं नष्टम् अभवत्।(52)
ਪਰ ਨਾਰੀ ਸੌ ਨੇਹੁ ਛੁਰੀ ਪੈਨੀ ਕਰਿ ਜਾਨਹੁ ॥
पर नारी सौ नेहु छुरी पैनी करि जानहु ॥“अन्यपत्न्या सह प्रेम्णः तीक्ष्णखड्गः इव भवति।
ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੇ ਭਜੇ ਕਾਲ ਬ੍ਯਾਪਯੋ ਤਨ ਮਾਨਹੁ ॥
पर नारी के भजे काल ब्यापयो तन मानहु ॥“अन्यपत्न्या सह प्रेम्णः मृत्युनिमन्त्रणम् ।
ਅਧਿਕ ਹਰੀਫੀ ਜਾਨਿ ਭੋਗ ਪਰ ਤ੍ਰਿਯ ਜੋ ਕਰਹੀ ॥
अधिक हरीफी जानि भोग पर त्रिय जो करही ॥“अतिशूरं मन्यमानः परपत्न्या सह शारीरिकं रमते ।
ਹੋ ਅੰਤ ਸ੍ਵਾਨ ਕੀ ਮ੍ਰਿਤੁ ਹਾਥ ਲੇਾਂਡੀ ਕੇ ਮਰਹੀ ॥੫੩॥
हो अंत स्वान की म्रितु हाथ लेांडी के मरही ॥५३॥“कुक्कुरवत् कायरहस्ते हतः” (५३) ।
ਬਾਲ ਹਮਾਰੇ ਪਾਸ ਦੇਸ ਦੇਸਨ ਤ੍ਰਿਯ ਆਵਹਿ ॥
बाल हमारे पास देस देसन त्रिय आवहि ॥“शृणु महोदया ! दूरदेशात् स्त्रियः अस्मान् प्रति आगच्छन्ति,
ਮਨ ਬਾਛਤ ਬਰ ਮਾਗਿ ਜਾਨਿ ਗੁਰ ਸੀਸ ਝੁਕਾਵਹਿ ॥
मन बाछत बर मागि जानि गुर सीस झुकावहि ॥“शिरसा प्रणम्य वरान् कामयन्ते ।
ਸਿਖ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਯ ਸੁਤਾ ਜਾਨਿ ਅਪਨੇ ਚਿਤ ਧਰਿਯੈ ॥
सिख्य पुत्र त्रिय सुता जानि अपने चित धरियै ॥“ते सिक्खाः (शिष्याः) मम पुत्राः इव सन्ति, तेषां भार्याः मम कन्याः इव सन्ति।
ਹੋ ਕਹੁ ਸੁੰਦਰਿ ਤਿਹ ਸਾਥ ਗਵਨ ਕੈਸੇ ਕਰਿ ਕਰਿਯੈ ॥੫੪॥
हो कहु सुंदरि तिह साथ गवन कैसे करि करियै ॥५४॥“ब्रूहि मे इदानीं सुन्दरी कथं ताभ्यां सह संभोगं करिष्यामि स्म”(५४)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई