ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 148
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਅਸੁਮੇਧ ਅਰੁ ਅਸਮੇਦਹਾਰਾ ॥
असुमेध अरु असमेदहारा ॥असुमेधश्च असुमेधनश्च (जनमेजस्य पुत्राः), २.
ਮਹਾ ਸੂਰ ਸਤਵਾਨ ਅਪਾਰਾ ॥
महा सूर सतवान अपारा ॥महान् वीराः सत्यवादिनः (राजकुमाराः) आसन्।
ਮਹਾ ਬੀਰ ਬਰਿਆਰ ਧਨੁਖ ਧਰ ॥
महा बीर बरिआर धनुख धर ॥अतीव शूराः, महाबलाः, धनुर्धराः च आसन् ।
ਗਾਵਤ ਕੀਰਤ ਦੇਸ ਸਭ ਘਰ ਘਰ ॥੧॥੨੩੮॥
गावत कीरत देस सभ घर घर ॥१॥२३८॥तेषां स्तुतिः देशस्य प्रत्येकस्मिन् गृहे गायिता आसीत्।१।२३८।
ਮਹਾ ਬੀਰ ਅਰੁ ਮਹਾ ਧਨੁਖ ਧਰ ॥
महा बीर अरु महा धनुख धर ॥परमा योद्धा परमा धनुर्धराः |
ਕਾਪਤ ਤੀਨ ਲੋਕ ਜਾ ਕੇ ਡਰ ॥
कापत तीन लोक जा के डर ॥तेषां भयात् तेषाम् त्रैलोक्यं कम्पितम् ।
ਬਡ ਮਹੀਪ ਅਰੁ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਤਾਪਾ ॥
बड महीप अरु अखंड प्रतापा ॥ते अविभाज्यवैभवस्य राजानः आसन्।
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਜਾਪਤ ਜਗ ਜਾਪਾ ॥੨॥੨੩੯॥
अमित तेज जापत जग जापा ॥२॥२३९॥असीमिततेजाः पुरुषाः स्मरन् सर्वं जगत्।।2.239।।
ਅਜੈ ਸਿੰਘ ਉਤ ਸੂਰ ਮਹਾਨਾ ॥
अजै सिंघ उत सूर महाना ॥अपरपक्षे अजैसिंहः उत्तमः नायकः आसीत्,
ਬਡ ਮਹੀਪ ਦਸ ਚਾਰ ਨਿਧਾਨਾ ॥
बड महीप दस चार निधाना ॥यः महाराजः चतुर्दशविद्यासु निपुणः आसीत्।
ਅਨਬਿਕਾਰ ਅਨਤੋਲ ਅਤੁਲ ਬਲ ॥
अनबिकार अनतोल अतुल बल ॥निर्दोषोऽतुलोऽतुल्यमनसः ।
ਅਰ ਅਨੇਕ ਜੀਤੇ ਜਿਨ ਦਲਮਲ ॥੩॥੨੪੦॥
अर अनेक जीते जिन दलमल ॥३॥२४०॥ये बहूनि शत्रून् जित्वा मर्दयत् ॥३.२४०॥
ਜਿਨ ਜੀਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਅਨੇਕਾ ॥
जिन जीते संग्राम अनेका ॥सः अनेकानां युद्धानां विजयी आसीत् ।
ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਧਰਿ ਛਾਡਨ ਏਕਾ ॥
ससत्र असत्र धरि छाडन एका ॥न कश्चित् शस्त्रधारकः तस्मात् पलायितुं शक्नोति स्म ।
ਮਹਾ ਸੂਰ ਗੁਨਵਾਨ ਮਹਾਨਾ ॥
महा सूर गुनवान महाना ॥सः महावीरः आसीत्, महान् गुणः आसीत्
ਮਾਨਤ ਲੋਕ ਸਗਲ ਜਿਹ ਆਨਾ ॥੪॥੨੪੧॥
मानत लोक सगल जिह आना ॥४॥२४१॥सर्वं च जगत् पूजयन् ॥४.२४१॥
ਮਰਨ ਕਾਲ ਜਨਮੇਜੇ ਰਾਜਾ ॥
मरन काल जनमेजे राजा ॥मृत्योः समये राजा जनमेजः, २.
ਮੰਤ੍ਰ ਕੀਓ ਮੰਤ੍ਰੀਨ ਸਮਾਜਾ ॥
मंत्र कीओ मंत्रीन समाजा ॥तस्य मन्त्रिपरिषदः परामर्शं कृतवान्, २.
ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਭੂਪਤ ਅਭਖੇਖਾ ॥
राज तिलक भूपत अभखेखा ॥यथा कस्मै नृपत्वं प्रदातव्यम् ?
ਨਿਰਖਤ ਭਏ ਨ੍ਰਿਪਤ ਕੀ ਰੇਖਾ ॥੫॥੨੪੨॥
निरखत भए न्रिपत की रेखा ॥५॥२४२॥राजत्वस्य चिह्नं अन्विषन् ॥५.२४२॥
ਇਨ ਮਹਿ ਰਾਜ ਕਵਨ ਕਉ ਦੀਜੈ ॥
इन महि राज कवन कउ दीजै ॥एतेषु त्रयेषु कस्य राजत्वं दातव्यम् ?
ਕਉਨ ਨ੍ਰਿਪਤ ਸੁਤ ਕਉ ਨ੍ਰਿਪੁ ਕੀਜੈ ॥
कउन न्रिपत सुत कउ न्रिपु कीजै ॥राज्ञः कः पुत्रः राजा कर्तव्यः ?
ਰਜੀਆ ਪੂਤ ਨ ਰਾਜ ਕੀ ਜੋਗਾ ॥
रजीआ पूत न राज की जोगा ॥दासीदासीपुत्रः न राजा भवितुं अर्हति
ਯਾਹਿ ਕੇ ਜੋਗ ਨ ਰਾਜ ਕੇ ਭੋਗਾ ॥੬॥੨੪੩॥
याहि के जोग न राज के भोगा ॥६॥२४३॥न तस्याभिप्रेता राजत्वभोगाः ॥६.२४३॥
ਅਸ੍ਵਮੇਦ ਕਹੁ ਦੀਨੋ ਰਾਜਾ ॥
अस्वमेद कहु दीनो राजा ॥(ज्येष्ठः पुत्रः) असुमेधः राजा कृतः, २.
ਜੈ ਪਤਿ ਭਾਖ੍ਯੋ ਸਕਲ ਸਮਾਜਾ ॥
जै पति भाख्यो सकल समाजा ॥सर्वे जनाः तं राजा इति प्रलोभयन्ति स्म।
ਜਨਮੇਜਾ ਕੀ ਸੁਗਤਿ ਕਰਾਈ ॥
जनमेजा की सुगति कराई ॥जन्मेजस्य अन्त्येष्टिः कृता ।
ਅਸ੍ਵਮੇਦ ਕੈ ਵਜੀ ਵਧਾਈ ॥੭॥੨੪੪॥
अस्वमेद कै वजी वधाई ॥७॥२४४॥असुमेधस्य गृहे महता हर्षाः।।7।244।।
ਦੂਸਰ ਭਾਇ ਹੁਤੋ ਜੋ ਏਕਾ ॥
दूसर भाइ हुतो जो एका ॥अन्यः एकः भ्राता यः राज्ञः आसीत्,
ਰਤਨ ਦੀਏ ਤਿਹ ਦਰਬ ਅਨੇਕਾ ॥
रतन दीए तिह दरब अनेका ॥महतीं धनं बहुमूल्यं च लेखं दत्तम्।
ਮੰਤ੍ਰੀ ਕੈ ਅਪਨਾ ਠਹਰਾਇਓ ॥
मंत्री कै अपना ठहराइओ ॥स च मन्त्रिषु अन्यतमः कृतः, २.
ਦੂਸਰ ਠਉਰ ਤਿਸਹਿ ਬੈਠਾਇਓ ॥੮॥੨੪੫॥
दूसर ठउर तिसहि बैठाइओ ॥८॥२४५॥अन्यस्मिन् च स्थाने स्थापयित्वा ॥८.२४५॥
ਤੀਸਰ ਜੋ ਰਜੀਆ ਸੁਤ ਰਹਾ ॥
तीसर जो रजीआ सुत रहा ॥दासीपुत्रः तृतीयः ।
ਸੈਨਪਾਲ ਤਾ ਕੋ ਪੁਨ ਕਹਾ ॥
सैनपाल ता को पुन कहा ॥तस्मै सेनासामान्यपदं दत्तम्
ਬਖਸੀ ਕਰਿ ਤਾਕੌ ਠਹਰਾਇਓ ॥
बखसी करि ताकौ ठहराइओ ॥सः बख्शी कृतः
ਸਬ ਦਲ ਕੋ ਤਿਹ ਕਾਮੁ ਚਲਾਇਓ ॥੯॥੨੪੬॥
सब दल को तिह कामु चलाइओ ॥९॥२४६॥बलानां च सर्वकार्यं प्रशासयामास ॥९.२४६॥
ਰਾਜੁ ਪਾਇ ਸਭਹੂ ਸੁਖ ਪਾਇਓ ॥
राजु पाइ सभहू सुख पाइओ ॥(सर्वे भ्रातरः) राज्ये स्वस्थानं प्राप्य प्रसन्नाः आसन्।
ਭੂਪਤ ਕਉ ਨਾਚਬ ਸੁਖ ਆਇਓ ॥
भूपत कउ नाचब सुख आइओ ॥नृत्यानि दृष्ट्वा राजा महतीं प्रीतिम् अनुभवति स्म ।
ਤੇਰਹ ਸੈ ਚੌਸਠ ਮਰਦੰਗਾ ॥
तेरह सै चौसठ मरदंगा ॥त्रयोदशशतानि चतुःषष्टिः मृदङ्गाः ।
ਬਾਜਤ ਹੈ ਕਈ ਕੋਟ ਉਪੰਗਾ ॥੧੦॥੨੪੭॥
बाजत है कई कोट उपंगा ॥१०॥२४७॥अन्ये च कोटिभिः वाद्ययन्त्राणि तस्य सन्निधौ प्रतिध्वनितानि।१०।२४७।
ਦੂਸਰ ਭਾਇ ਭਏ ਮਦ ਅੰਧਾ ॥
दूसर भाइ भए मद अंधा ॥द्वितीयः भ्राता गुरुपानं कृतवान् ।
ਦੇਖਤ ਨਾਚਤ ਲਾਇ ਸੁਗੰਧਾ ॥
देखत नाचत लाइ सुगंधा ॥गन्धप्रयोगे, नृत्यदर्शने च प्रीतिः आसीत् ।
ਰਾਜ ਸਾਜ ਦੁਹਹੂੰ ਤੇ ਭੂਲਾ ॥
राज साज दुहहूं ते भूला ॥उभौ भ्रातरौ राजदायित्वं विस्मृतौ, ।
ਵਾਹੀ ਕੈ ਜਾਇ ਛਤ੍ਰ ਸਿਰ ਝੂਲਾ ॥੧੧॥੨੪੮॥
वाही कै जाइ छत्र सिर झूला ॥११॥२४८॥राजवितानं च तृतीयस्य शिरसि धारितम्।11.248।
ਕਰਤ ਕਰਤ ਬਹੁ ਦਿਨ ਅਸ ਰਾਜਾ ॥
करत करत बहु दिन अस राजा ॥एवं राज्ये बहुदिनानि व्यतीतानि ।
ਉਨ ਦੁਹੂੰ ਭੂਲਿਓ ਰਾਜ ਸਮਾਜਾ ॥
उन दुहूं भूलिओ राज समाजा ॥उभौ भ्रातरौ राजदायित्वं विस्मृतवन्तौ ।
ਮਦ ਕਰਿ ਅੰਧ ਭਏ ਦੋਊ ਭ੍ਰਾਤਾ ॥
मद करि अंध भए दोऊ भ्राता ॥उभौ भ्रातरौ गुरुपानेन अन्धौ अभवताम्, ।