ते सर्वे पाण्डवपुत्रेभ्यः आरामस्य स्थाने दुःखानि ददति।१००७।
एवं वचनं श्रुत्वा अक्रूरः प्रणम्य प्रस्थितः |
इति वचनं श्रुत्वा अक्रूरः प्रणामं कृत्वा प्रारभ्य हस्तिनापुरं प्राप्तवान्, मार्गस्य विषये मया किं उल्लेखः करणीयः?
कविः श्यामः कथयति, प्रातःकाले सः राज्ञः सभां गत्वा एवम् उक्तवान्।
प्रातःकाले सः राज्ञः प्राङ्गणं गतः, तत्र राजा अवदत्, हे अक्रूर! कृष्णः कंसं केन प्रकारेण निपातितवान् इति कथयतु 1008.
तानि वचनानि श्रुत्वा अक्रूरः तानि सर्वाणि यन्त्राणि अवदत्, यानि कृष्णेन शत्रुविरुद्धयुद्धे प्रयुक्तानि आसन्
इदमपि कथितवान् यत् कृष्णः गजं हत्वा मल्लसमूहं निपातयन् कंसविरुद्धं कथं प्रतिहतः
ततः कंसः खड्गकवचहस्तेन युद्धं कृतवान्।
अथ कंसः स्वस्य कूपं कवचं च धारयन् युद्धं कृतवान् तस्मिन् एव क्षणे कृष्णः कंसस्य केशान् गृहीत्वा तं भूमौ पातितवान्।1009।
(अक्रूरः राज्यसभायां दृष्टवान्) भीष्मपीतमः, द्रोणाचार्यः, कृपाचार्यः, अश्वस्थमः, दुशासनसूरमः च।
अक्रूरः भीष्मं, द्रोणं, कृपाचार्यं, अश्वथमं, तथा च अर्जुनस्य प्रतिशोधं सूर्यस्य पुत्रं भूर्श्रवं च दृष्टवान्
राजा दुर्योधनः अक्रूरं दृष्ट्वा मातुलमातुलं कृष्णवासुदेवयोः स्थलं पृष्टवान्
इति वचनेन प्रसन्नः सन् अक्रूरम्।१०१०।
राजभवने किञ्चित्कालं उपविश्य अक्रूरः मातुलस्य समीपम् आगतः
कुन्तीं दृष्ट्वा शिरः प्रणम्य सः |
(कुन्ती) पृच्छितुं आरब्धवान्, कृष्णः सुखी, यस्य सफलताः समग्रं पृथिव्यां प्रसारितम् अस्ति।
सा कृष्णस्य आरोग्यस्य विषये पृष्टवती, वासुदेवस्य, देवकीयाः, कृष्णस्य च कल्याणं ज्ञात्वा प्रसन्ना अभवत्, यस्य अनुमोदनं सम्पूर्णे जगति प्रसृतम् आसीत्।१०११।
एतस्मिन्नन्तरे विदुरः आगतः आसीत्
आगत्य सः अर्जनस्य मातुः पादौ स्पृष्टवान् आसीत्, सः अपि अक्रूरं कृष्णस्य विषये स्नेहेन पृष्टवान्
विदुरः कृष्णस्य स्नेहपूर्णवार्ते एतावत् लीनः आसीत् यत् अन्यं किमपि विषयं विस्मृतवान्
सर्वेषां कल्याणं ज्ञात्वा आशीर्वादं दत्त्वा चिन्ता समाप्तं कृत्वा महतीं सान्त्वनां प्राप्तवान्।1012।
कुन्त्याः भाषणम् : १.
स्वय्या
सः (कृष्णः) मथुरे शोचति, कृष्णः मां किमर्थं विस्मृतवान्।
कृष्णः मथुरायां स्वनाटकेषु लीनः अस्ति, मां च विस्मृतवान् इति कुन्तिः उच्चैः अवदत्, अस्य स्थानस्य जनानां (कौर्वानां) व्यवहारैः अहं बहु दुःखितः अस्मि
मम पतिः स्वर्गं गतः, बालकाः अद्यापि नाबालिगाः एव सन्ति
अतः हे अक्रूर ! अहं बहु पीडितः अस्मि पृच्छामि किं कृष्णोऽपि अस्माभिः सह संवादं करिष्यति।1013।
दुःखितः (कुन्ती) अक्रूरं (सर्वं तानि) उक्तवान् येन अन्धः राजा क्रुद्धः अभवत्।
अन्धराजः धृतराष्ट्रः अस्मान् प्रति क्रुद्धः अस्ति, एतत् कुन्त्या अक्रूरं प्रति कथितं, अग्रे उक्तवान् च हे अक्रूर! कृष्णं ब्रूहि ते सर्वे अस्मान् पीडयन्ति
अर्जुनः तान् सर्वान् भ्रातृसदृशान् मन्यते, न तु तथैव प्रतिवदन्ति
कथं मम दुःखं वर्णयितव्यम् इति उक्त्वा च कुन्त्याः नेत्रेभ्यः अश्रुपातः यथा कश्चन तृणः नेत्रे कष्टं करोति।१०१४।
श्रीकृष्णाय मम याचना ब्रूहि यत् अहं महादुःखसागरे मग्नः अस्मि।
हे अक्रूर ! कृष्णं ब्रूहि यत् अहं शोकसागरे मग्नः अस्मि, केवलं तव नाम शुभकामनाभ्यां जीवामि
मम पुत्राणां वधार्थं राजापुत्राः महतीं प्रयतन्ते
हे अक्रूर ! कृष्णं वदतु यत् तेन विना वयं सर्वे असहायः स्मः।1015.
इत्येवं वदन् सः महादुःखेन निःश्वसति स्म।
इत्युक्त्वा कुन्तिः दीर्घं शोकपूर्णं निःश्वासं कृत्वा अग्रे अवदत् यत् मम हृदये यापि पीडा आसीत्, तत् मया प्रकटितम्
सः मम शोकग्रस्तं विथ्यं श्रोष्यति, (गच्छ) श्रीकृष्णं हतिलें वक्ष्यति।
हे अक्रूर ! यादवानां नायकः ! त्वं मम सर्वा दुःखदं कथां कृष्णाय कथयसि, पुनः शोचन्ती सा अवदत्- हे ब्रजेश्वर! अस्माकं सदृशानां दरिद्रजीवानां कृपया साहाय्यं कुर्वन्तु।1016.
अक्रूरस्य भाषणम् : १.
स्वय्या
अर्जुनस्य मातरं पीडितां दृष्ट्वा अक्रूरः अवदत्, कृष्णस्य भवतः प्रति महती प्रेम अस्ति
तव पुत्रो राजा भविष्यति, त्वं च महतीं आरामं प्राप्स्यसि
सर्वे शुभाशुभानि तव पक्षे भविष्यन्ति पुत्राः शत्रून् पीडयिष्यन्ति
राज्यं प्राप्य शत्रून् यमालयं प्रेषयिष्यन्ति।१०१७।
कुन्त्याः वचनं श्रुत्वा अक्रूरः गन्तुं चिन्तितवान्
प्रणम्य जगाम, जनस्नेहं ज्ञातुं ।
कौर्वैः सह वा पाण्डवैः सह वा अक्रूरः पुरं प्रविष्टवान्