(यदा) शृङ्खलाबद्धाः खुराः ध्वनितवन्तः (तदा उभौ) पक्षौ (परस्परं) संयोजितौ।
बृहत् शृङ्खलाबद्धाः तुरहीः ध्वनितवन्तः, सैनिकपङ्क्तयः च परस्परं युद्धं कर्तुं आरब्धवन्तः, दीर्घमूत्राः अत्याचारिणः च योद्धाः अग्रे गतवन्तः
ये योधाः पतिताः। (तेषां) क्षुधाः बहिः आगच्छन्ति।
तेषां सह शक्तिशालिनः योद्धवः युद्धक्षेत्रे पतित्वा विलपितुं आरब्धवन्तः।मत्ताः योद्धाः भाङ्गं खादित्वा मद्यपानेन क्रन्दन्ति इव उद्घोषयन्ति। ४६८ इति
गर्वः (नायकाः) उत्पीडकानां ध्वनिं कृत्वा पतिताः।
गर्विताः योद्धाः बृहत्तुरङ्गानाम् अनुनादं कृत्वा अग्रे गत्वा खड्गैः प्रहारं कर्तुं प्रवृत्ताः ।
बाणप्रकोपः स्त्रोतजलवत् रक्तं प्रवहति ।
बाणवृष्ट्या निरन्तरं रक्तधारा प्रवहति स्म राम रावणयोः युद्धमिदं चतुर्पक्षे प्रसिद्धं जातम्।४६९।
नागराचिः यदा नागरां ध्वनयन्ति स्म तदा युद्धं प्रारब्धम् ।
तुरहीनादेन घोरं युद्धं प्रारब्धं शत्रवः द्रुतगतिभिः अश्वैः इतस्ततः भ्रमन्ति स्म
ह्युरोनानां हृदयेषु आनन्दः (तेषां च सह) आकाशः पूर्णः अस्ति।
तत्र आकाशे स्वर्गकन्याः वीरयोद्धानां विवाहस्य उत्साहेन समागत्य युद्धं कुर्वन्तः द्रष्टुं समीपं आगताः।४७०।
पाधारि स्तन्जा
मेघनाद् (इन्द्रारि) योद्धा घोरं कोपं कृतवान् |
इन्दरजित् महाक्रोधः विस्तृतं धनुः धारयन् बाणान् विसर्जयितुं आरब्धवान्
लोथाः पीडिताः बाहूश्च वियोगं कुर्वन्ति।
शवः विकृष्य योद्धानां बाहू विस्फुरन्ति स्म योद्धवः युद्धं कर्तुं प्रवृत्ताः स्वर्गकन्याः च आनन्देन पूरिताः अभवन्।४७१।
चक्राः प्रकाशन्ते, गोलानि चलन्ति। जाट् (राक्षसाः) चलन्ति, २.
चक्राणि स्फुरन्ति स्म, शूलाः चलन्ति स्म, जटा केशाः योद्धाः गङ्गायां स्नानं कर्तुं गच्छन्ति इव युद्धाय वेगं कृतवन्तः।
योद्धा युद्धे व्रणपूर्णाः भवन्ति।
क्षतिग्रस्ताः योद्धा हताः अपरतः योद्धाश्चतुर्गुणोत्साहेन बाणवृष्टिम् आरब्धवन्तः।४७२।
आत्मनिर्भराः योद्धाः युद्धे प्रवृत्ताः भवन्ति।
विषसर्प इव बाणवृष्टिं कुर्वन्ति युद्धे सङ्कलिताः भीराः
बाणमाला आकाशं आच्छादयति स्म ।
बाणवृष्ट्या न गगनं दृश्यते न च तत्र उच्चनीचभेदे।४७३।
(मेघनाद) सर्वास्त्रास्त्रज्ञानेषु प्रवीणः अस्ति।
सर्वे योद्धाः शस्त्रविज्ञानस्य विशेषज्ञतां प्राप्नुवन्ति, तेषां उपरि बाणवृष्टिं कुर्वन्ति सामान्यस्य स्थानं ज्ञातुं च
(यस्मात् कारणात्) रामचन्द्र आदि वीरा मुग्ध हुए
रामोऽपि रघुगोत्रराजः मोहितः ससैन्येन सह पृथिव्यां पतितः।४७४।
अथ स दूतः गत्वा रावणमब्रवीत् |
अथ दूताः रावणाय वार्ताम् दातुं गतवन्तः यत् वानरबलानि पराजितानि
निश्चिन्ता भूत्वा अद्य सीतया सह विनोदं कुरुत (यतोहि)।
सः च तस्मिन् दिने सीतायाः विवाहं अवश्यं कर्तुं शक्नोति स्म यतोहि इन्दरजित् युद्धे मेषं मारितवान् अस्ति।४७५।
अथ (रवण) त्रिजातं (दानवं) आहूय उवाच |
अथ रावणः त्रजातां नाम राक्षसीं आहूय मृतं रामं सीतायां दर्शयितुं प्रार्थितवान्
(त्रिजता सीतां तत्र नीत्वा) यत्र (तस्याः) प्रभुः रामचन्द्रः पतितः,
सा सीतां तांत्रिकशक्त्या तस्मात् स्थानात् दूरं करोति यत्र मेषः मृगहत्या सिंह इव अचेतनः सुप्तः आसीत्।४७६।
सीता (तस्याः) भगवतः हृदये क्रुद्धा (एतादृशं स्थितिं दृष्ट्वा)।
रामम् एतादृशावस्थां दृष्ट्वा सीतायाः मनः अत्यन्तं पीडाभिः पूरितम् अभवत् यतः रामः चतुर्दशकलानां भण्डारः आसीत्, एतादृशे घटनायां तस्याः विश्वासः कर्तुं असम्भवः आसीत्
सर्पमन्त्रं पठित्वा पाशं छिनत्
सीता रामस्य समीपं गत्वा नागमन्त्रं पठित्वा रामलक्ष्मणौ पुनः सजीवं कृत्वा तस्याः मनः आनन्देन परिपूर्णम् अभवत्।४७७।
(यदा) सीता गता (रण-भूमि) (तदा) रामो जागृत्य वस्त्रं गृहीतवान्
यदा सीता गतवती तदा रामः भ्रात्रा सह बलैः सह जागरितः |
(तदा) तुरिकाः नदन्ति स्म, योद्धवः च गर्जन्ति स्म ।
शूराः योद्धवः शस्त्रैः अलङ्कृताः गर्जन्ति स्म, सहनशक्तियुक्ताः महायोद्धाः युद्धक्षेत्रात् पलायितुं प्रवृत्ताः।४७८।
योद्धा युद्धे बाणान् निपातयितुं सज्जाः सन्ति।
योधाः भीमवीर्यैः युद्धे बाणवृष्टिं कर्तुं आरब्धवन्तः, अत्यन्तं क्रुद्धाः सन्तः वृक्षाणामपि नाशं कर्तुं प्रवृत्ताः
तस्मिन् समये मेघनादः (सुर-मेघः) युद्धविचारं त्यक्तवान्