ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1358
ਜੂਝਿ ਜੂਝਿ ਗੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਫਿਰੇ ॥੧੩॥
जूझि जूझि गे बहुरि न फिरे ॥१३॥युद्धं कृत्वा गताः (मृताः) न प्रत्यागताः। १३.
ਕੋਟਿਕ ਕਟਕ ਤਹਾ ਕਟਿ ਮਰੇ ॥
कोटिक कटक तहा कटि मरे ॥तत्र बहवः योद्धाः छिन्नाः मृताः च अभवन् ।
ਜੂਝੇ ਗਿਰੇ ਬਰੰਗਨਿਨ ਬਰੇ ॥
जूझे गिरे बरंगनिन बरे ॥युद्धं कुर्वन्तः पतिताः परीः विवाहं कृतवन्तः (तेषां)।
ਦੋਊ ਦਿਸਿ ਮਰੇ ਕਾਲ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰੇ ॥
दोऊ दिसि मरे काल के प्रेरे ॥आह्वानप्रेरिताः योद्धाः उभयतः मृताः।
ਗਿਰੇ ਭੂਮਿ ਰਨ ਫਿਰੇ ਨ ਫੇਰੇ ॥੧੪॥
गिरे भूमि रन फिरे न फेरे ॥१४॥(शुर्वीर्) भूमौ पतित्वा न पुनः पुनः | १४.
ਸਤਿ ਸੰਧਿ ਦੇਵਿਸ ਇਤ ਧਾਯੋ ॥
सति संधि देविस इत धायो ॥अस्मात् पार्श्वे देवेश्वरः सत् सन्धिः आरुह्य
ਦੀਰਘ ਦਾੜ ਉਹ ਓਰ ਰਿਸਾਯੋ ॥
दीरघ दाड़ उह ओर रिसायो ॥ततः च दिर्घ दारः क्रुद्धः अभवत्।
ਬਜ੍ਰ ਬਾਣ ਬਿਛੂਆ ਕੈ ਕੈ ਬ੍ਰਣ ॥
बज्र बाण बिछूआ कै कै ब्रण ॥वज्रवृश्चिकैः सह शूरः |
ਜੂਝਿ ਜੂਝਿ ਭਟ ਗਿਰਤ ਭਏ ਰਣ ॥੧੫॥
जूझि जूझि भट गिरत भए रण ॥१५॥युद्धं कृत्वा युद्धक्षेत्रे पतन्तः आसन् । १५.
ਜੋਗਿਨਿ ਜਛ ਕਹੂੰ ਹਰਖਏ ॥
जोगिनि जछ कहूं हरखए ॥कुत्रचित् जोगनाः यक्षाः च आनन्दिताः आसन्
ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਚਤ ਕਹੂੰ ਭਏ ॥
भूत प्रेत नाचत कहूं भए ॥कुत्रचित् च भूताः नृत्यन्ति स्म।
ਕਹ ਕਹ ਕਹ ਕਲਿ ਹਾਸ ਸੁਨਾਵਤ ॥
कह कह कह कलि हास सुनावत ॥काल ('काली') 'कः कह' इति उद्घोषयति स्म ।
ਭੀਖਨ ਸੁਨੈ ਸਬਦ ਭੈ ਆਵਤ ॥੧੬॥
भीखन सुनै सबद भै आवत ॥१६॥(सः) भयंकरं शब्दं श्रुत्वा भयं अनुभवति स्म। 16.
ਫਿਰੈਂ ਦੈਤ ਕਹੂੰ ਦਾਤ ਨਿਕਾਰੇ ॥
फिरैं दैत कहूं दात निकारे ॥क्वचित् दन्तघ्नयन्तः दैत्याः ।
ਬਮਤ ਸ੍ਰੋਨ ਕੇਤੇ ਰਨ ਮਾਰੇ ॥
बमत स्रोन केते रन मारे ॥कति (सैनिकाः) युद्धे हतानां रक्तं वमनं कुर्वन्ति स्म।
ਕਹੂੰ ਸਿਵਾ ਸਾਮੁਹਿ ਫਿਕਰਾਹੀ ॥
कहूं सिवा सामुहि फिकराही ॥कुत्रचित् पुरतः शृगालः वदति स्म
ਭੂਤ ਪਿਸਾਚ ਮਾਸ ਕਹੂੰ ਖਾਹੀ ॥੧੭॥
भूत पिसाच मास कहूं खाही ॥१७॥कुत्रचित् च भूताः पिशाचाः च मांसं खादन्ति स्म। १७.
ਸਕਟਾਬ੍ਰਯੂਹ ਰਚਾ ਸੁਰ ਪਤਿ ਤਬ ॥
सकटाब्रयूह रचा सुर पति तब ॥यदा राक्षसराजः 'क्रचब्युः' (अर्थात् क्रौच-सारस-आकारस्य सैन्य-परिसरस्य) निर्मितवान् ।
ਕ੍ਰੌਚਾਬ੍ਰਯੂਹ ਕਿਯੋ ਅਸੁਰਿਸ ਜਬ ॥
क्रौचाब्रयूह कियो असुरिस जब ॥ततः देवेश्वरः 'स्कटब्युहा' (अर्थात् युद्धे रथरूपेण संगठितं सैन्य-एककं) निर्मितवान् ।
ਮਚਿਯੋ ਤੁਮਲ ਜੁਧ ਤਹ ਭਾਰੀ ॥
मचियो तुमल जुध तह भारी ॥अतीव कटुयुद्धम् अभवत्
ਗਰਜਤ ਭਏ ਬੀਰ ਬਲ ਧਾਰੀ ॥੧੮॥
गरजत भए बीर बल धारी ॥१८॥महाबलाः च योद्धा गर्जन्ति स्म। १८.
ਜੂਝਿ ਗਏ ਜੋਧਾ ਕਹੀ ਭਾਰੇ ॥
जूझि गए जोधा कही भारे ॥कुत्रचित् महान् योद्धा युद्धं कुर्वन्ति स्म ।
ਦੇਵ ਗਿਰੇ ਦਾਨਵ ਕਹੀ ਮਾਰੇ ॥
देव गिरे दानव कही मारे ॥केचन देवाः केचन दिग्गजाः मृताः शयिताः आसन्।
ਬੀਰ ਖੇਤ ਐਸਾ ਤਹ ਪਰਾ ॥
बीर खेत ऐसा तह परा ॥एतावन्तः वीराः युद्धक्षेत्रे पतिताः आसन्
ਦੋਊ ਦਿਸਿ ਇਕ ਸੁਭਟ ਨ ਉਬਰਾ ॥੧੯॥
दोऊ दिसि इक सुभट न उबरा ॥१९॥उभयतः एकः अपि योद्धा न अवशिष्टः इति। १९.
ਜੌ ਕ੍ਰਮ ਕ੍ਰਮ ਕਰਿ ਕਥਾ ਸੁਨਾਊਾਂ ॥
जौ क्रम क्रम करि कथा सुनाऊां ॥यदि अहं धारावाहिककथां वदामि
ਗ੍ਰੰਥ ਬਢਨ ਤੇ ਅਧਿਕ ਡਰਾਊਾਂ ॥
ग्रंथ बढन ते अधिक डराऊां ॥अतः शास्त्राणि बृहत् भविष्यन्ति इति मम भीतिः अस्ति।
ਤੀਸ ਸਹਸ ਛੂਹਨਿ ਜਹ ਜੋਧਾ ॥
तीस सहस छूहनि जह जोधा ॥यत्र त्रिंशत्सहस्राणि अस्पृश्यन्ते योद्धवः ।
ਮੰਡ੍ਰਯੋ ਬੀਰ ਖੇਤ ਕਰਿ ਕ੍ਰੋਧਾ ॥੨੦॥
मंड्रयो बीर खेत करि क्रोधा ॥२०॥(सर्वे) क्रुद्धाः युद्धं प्रारब्धवन्तः। २०.
ਪਤਿਅਨ ਸੋ ਪਤੀਅਨ ਭਿਰਿ ਮਰੇ ॥
पतिअन सो पतीअन भिरि मरे ॥सेनापतयः सेनापतयः युद्धं कुर्वन्तः मृताः ।
ਸ੍ਵਾਰਨ ਕੇ ਸ੍ਵਾਰਨ ਛੈ ਕਰੇ ॥
स्वारन के स्वारन छै करे ॥सवाराः सवारानाम् नाशं कुर्वन्ति।
ਰਥਿਯਨ ਤਹ ਰਥਿਯਨ ਕੌ ਘਾਯੋ ॥
रथियन तह रथियन कौ घायो ॥सूतानां सूतानां वधः |
ਹਾਥਿਨ ਦੰਤੀ ਸ੍ਵਰਗ ਪਠਾਯੋ ॥੨੧॥
हाथिन दंती स्वरग पठायो ॥२१॥गजाः स्वर्गं प्रेषितवन्तः गजाः | २१.
ਦਲਪਤਿ ਸੌ ਦਲਪਤਿ ਲਰਿ ਮੂਆ ॥
दलपति सौ दलपति लरि मूआ ॥दलपतिः दलपतिभिः सह युद्धं कृतवान् ।
ਇਹ ਬਿਧਿ ਨਾਸ ਕਟਕ ਕਾ ਹੂਆ ॥
इह बिधि नास कटक का हूआ ॥एवं (सर्वा) सेना विनश्यति स्म।
ਬਚੇ ਭੂਪ ਤੇ ਕੋਪ ਬਡਾਈ ॥
बचे भूप ते कोप बडाई ॥(ते) राजानः अवशिष्टाः, तेषां क्रोधं वर्धयन्ति स्म
ਮਾਡਤ ਭੇ ਹਠ ਠਾਨਿ ਲਰਾਈ ॥੨੨॥
माडत भे हठ ठानि लराई ॥२२॥ते हठपूर्वकं युद्धं कर्तुं आरब्धवन्तः। २२.
ਰਨ ਮਾਡਤ ਭੇ ਬਿਬਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ॥
रन माडत भे बिबिध प्रकारा ॥राक्षसराजः देवेश्वरः |
ਦੈਤ ਰਾਟ ਅਰੁ ਦੇਵ ਨ੍ਰਿਪਾਰਾ ॥
दैत राट अरु देव न्रिपारा ॥सः बहुधा युद्धं कर्तुं आरब्धवान् ।
ਰਸਨਾ ਇਤੀ ਨ ਭਾਖ ਸੁਨਾਊਾਂ ॥
रसना इती न भाख सुनाऊां ॥मम जिह्वा (सर्वं) वर्णयितुं न बलवती अस्ति।
ਗ੍ਰੰਥ ਬਢਨ ਤੇ ਅਤਿ ਡਰਪਾਊਾਂ ॥੨੩॥
ग्रंथ बढन ते अति डरपाऊां ॥२३॥ग्रन्थस्य बृहत्तरत्वात् अपि अहं भीतः अस्मि। 23.
ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
भुजंग प्रयात छंद ॥भुजंग प्रयात श्लोकः १.
ਕਹਾ ਲੌ ਬਖਾਨੌ ਮਹਾ ਲੋਹ ਮਚਿਯੋ ॥
कहा लौ बखानौ महा लोह मचियो ॥यावत् अहं वर्णयितुं शक्नोमि, (अभवत्) अतीव कटुयुद्धम्।
ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਬੀਰ ਏਕੈ ਨ ਬਚਿਯੋ ॥
दुहूं ओर ते बीर एकै न बचियो ॥उभयतः एकः अपि योद्धा न अवशिष्टः आसीत् ।
ਤਬੈ ਆਨਿ ਜੂਟੇ ਦੋਊ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ॥
तबै आनि जूटे दोऊ छत्रधारी ॥अथ उभौ छत्रधारिणौ आगत्य (संयुक्तौ) ।
ਪਰਾ ਲੋਹ ਗਾੜੋ ਕੰਪੀ ਭੂਮਿ ਸਾਰੀ ॥੨੪॥
परा लोह गाड़ो कंपी भूमि सारी ॥२४॥अतीव गुरुं युद्धं जातं सर्वं पृथिवी कम्पितुं प्रवृत्ता । २४.
ਜੁਟੇ ਰਾਵ ਦੋਊ ਉਠੀ ਧੂਰਿ ਐਸੀ ॥
जुटे राव दोऊ उठी धूरि ऐसी ॥तौ राजानौ संग्रामं कृतवन्तौ, तादृशं रजः उड्डीयत, ।
ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਕੀ ਅਗਨਿ ਕੀ ਧੂਮ੍ਰ ਜੈਸੀ ॥
प्रलै काल की अगनि की धूम्र जैसी ॥जलप्रलयकाले अग्निधूमः इव ।