एवं रेखां आकृष्य सा नलीम् अपहृतवती आसीत् ।
तत्र मा रोदितु च स्वगृहं गच्छतु इति च अवदत्।(11)
सुवर्णकारः तूष्णीं स्थित्वा किमपि वक्तुं न शक्तवान् ।
सा च स्त्री सुवर्णपूरितं नलीम् अपहृतवती।(12)
एवं काचित् स्त्रियः सुवर्णयुक्तं नलिकां हृत्वा ।
आदाय च स्वर्णकारः दुःखितः जगाम।(l3)
नीच-चृतारभारिता स्त्री नीच-प्रमाणं तिष्ठति।
शासकान् वञ्चयितुं शक्नुवन्, न वञ्चितुं शक्यते।(l4)(1)
शुभच्रितरस्य सप्ततितमः दृष्टान्तः राजा मन्त्री च वार्तालापः, आशीर्वादेन समाप्तः। (७०)(१२४६) २.
दोहिरा
पाओन्ता-नगरस्य स्थापना सिरमौर-देशे, १९६८ तमे वर्षे अभवत् ।
जमुनानद्याः तटे देवभूमिसदृशम् ॥(१)
कपालमोचनस्य तीर्थस्थलं जमुनातीरे आसीत् ।
पाओन्तानगरं त्यक्त्वा वयम् अत्र आगताः।(२)
चौपाई
(मार्गे) मृगयाक्रीडायां शूकरान् मारितवान्
मृगयायां वयं बहवः मृगवराहाः हताः आसन् ।
ततः वयं तत्स्थानं प्रति मार्गं कृतवन्तः
तदा वयं तत्स्थानमार्गं गृहीत्वा तां तीर्थयात्रिकं नमस्कृतवन्तः आसन्।(3)
दोहिरा
तस्मिन् स्थाने अस्माकं सिक्ख-स्वयंसेवकानां संख्या आगतवती ।
तत्र तेभ्यः मानवस्त्राणि दातुं आवश्यकता उत्पन्ना।(4)
केचन जनाः पाओन्तानगरं प्रेषिताः ।
किन्तु एकं पगडं अपि न प्राप्य निराशाः आगताः।(5)
चौपाई
व्ययस्य (व्ययस्य) एकं पगडी अपि न प्राप्तम्।
यतः क्रेतुं पगडाः न प्राप्यन्ते स्म, अतः वयं योजनां चिन्तितवन्तः,
यस्तु अत्र म्रियमाणः दृश्यते, .
'यस्य तत्र मूत्रं पश्यसि, तस्य पगडीं हरतु।'(6)
यदा प्यादाः (सैनिकाः) एतत् श्रुतवन्तः
एवं श्रुत्वा पुलिसकर्मचारिणः सर्वे योजनायाः विषये सहमताः अभवन् ।
कः तत्तीर्थं मनसा आगतः, .
यः कश्चित् धर्मत्यागी तीर्थयात्राम् आगतः, सः पगडीं विना प्रेषितः।(7)
दोहिरा
एकरात्रे एव अष्टशतं पगडं हृतम् ।
आनयन्तः दत्ताः च अहं प्रक्षालितुं, शोधयितुं, ऋजुं कर्तुं च समर्पितवान्।(8)
चौपाई
प्रक्षाल्य प्रातःकाले आदेशं दत्तवान्
प्रातःकाले सर्वे प्रक्षालिताः शुद्धाः च आनीताः सिक्खैः धारिताः।
ये अवशिष्टाः ताः सद्यः विक्रीताः
अवशिष्टं विक्रीय शेषं पुलिसकर्मचारिभ्यः प्रदत्तम्।(9)
दोहिरा
पगडीं विक्रीय यथायोग्यं आनन्दं प्राप्य स्वनगरं प्रति प्रस्थिताः ।
न विवेच्य मूर्खाः जनाः किं क्रीडां रजः कृतवान् इति।(१०)(१)
एकसप्ततितमः शुभच्रितराणां दृष्टान्तः राजमन्त्रीसंवादः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (७१)(१२५६) २.
दोहिरा
पर्वते पूर्वं चित्तरनाथः नाम राजा निवसति स्म ।
भूमिजनाः सर्वे तं पूजयन्ति स्म, सर्वदा।(1)
तस्य राणी इन्द्रमुखी अद्भुतरूपेण सुन्दरी आसीत्।
शची इव सुन्दरी आसीत्,(२) ।
चौपाई
(तस्य) राज्ञः नगरस्य अधः प्रवहति स्म नदी ।
राजदेशे एकः नदी प्रवहति स्म या चन्द्रभग्गः इति ख्यातः आसीत् ।
तस्य तटे स्थितेषु टीलेषु प्रासादाः निर्मिताः,
तस्य तटे सः एकं प्रासादं निर्मितवान् आसीत्, यत् Wish karam a (इञ्जिनीयरिङ्गस्य देवः) स्वयमेव निर्मितवान् इव दृश्यते स्म ।(३)
दोहिरा
अस्य जलं अतीव गभीरं आसीत्, अन्यत् नद्यः एवम् नासीत् ।
भयभीतः, न कश्चित् तरितुं साहसं कृतवान्, समुद्रवत् ।(४)
एकः गुजरातस्य शाहः आसीत् यः अश्वव्यापारं करोति स्म ।
स गत्वा चितेरनाथस्य स्थानं प्राप्तम्।(5)
सुन्दरं शाहं पश्यन्ती सा महिला स्वस्य ग्लैमरं विस्मृतवती।
(सा अनुभूतवती) इव, न केवलं धनं, अपितु यौवनकामस्य आग्रहमपि नष्टवती।(6)
चौपाई
एकया स्त्रिया तत् शहः
यदा सा सुन्दरी शाहस्य कृते पतिता तदा सा ‘अहो देव इन्द्र मुखी,
यदि तादृशः पुरुषः प्रीत्या लभ्यते
'यदि प्रेम्णः कृते तादृशं व्यक्तिं प्राप्नोमि तर्हि अहं तस्य उपरि प्राणान् त्यागयितुं शक्नोमि।'(७)
हे राज्ञी ! शृणु, तस्मै निमन्त्रणं प्रेषयतु
(सा एकवचनं कृतवती,) 'शृणु रानी, त्वं तं आमन्त्रयसि, तस्य सह प्रेम करोषि।'
यस्मात् तव पुत्रः भविष्यति
'पुत्रः जायते न च सदृशः सुन्दरः कदापि न भविष्यति।'(8)
योऽपि तं पश्यन्ती स्त्रिया, .