ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 814
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अरिल्
ਚੋਰ ਚਤੁਰਿ ਚਿਤ ਲਯੋ ਕਹੋ ਕਸ ਕੀਜੀਐ ॥
चोर चतुरि चित लयो कहो कस कीजीऐ ॥राणी पृष्टवान् (बालकं) 'यदि कश्चित् बुद्धिमान् चोरः हरति।'
ਕਾਢਿ ਕਰਿਜਵਾ ਅਪਨ ਲਲਾ ਕੌ ਦੀਜੀਐ ॥
काढि करिजवा अपन लला कौ दीजीऐ ॥हृदयं तर्हि किं कर्तव्यम् ?
ਜੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜੌ ਕੀਨੇ ਪੀਅਹਿ ਰਿਝਾਈਐ ॥
जंत्र मंत्र जौ कीने पीअहि रिझाईऐ ॥'किं सा स्वहृदयं बहिः निष्कास्य कान्तस्य समक्षं न उपस्थापयेत् ?
ਹੋ ਤਦਿਨ ਘਰੀ ਕੇ ਸਖੀ ਸਹਿਤ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ॥੨੩॥
हो तदिन घरी के सखी सहित बलि जाईऐ ॥२३॥'या च यस्मिन् दिने मन्त्रैः कान्तं तर्पितवती, तस्मिन् दिने सा स्वस्य लौकिकं भावं विमोचयेत्।'(23)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਅਤਿ ਅਨੂਪ ਸੁੰਦਰ ਸਰਸ ਮਨੋ ਮੈਨ ਕੇ ਐਨ ॥
अति अनूप सुंदर सरस मनो मैन के ऐन ॥'आनन्दितोऽसि कामदेव इव सौन्दर्यसम्पन्नः, कस्यापि स्तुतिस्य उपरि असि।'
ਮੋ ਮਨ ਕੋ ਮੋਹਤ ਸਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਤਿਹਾਰੇ ਨੈਨ ॥੨੪॥
मो मन को मोहत सदा मित्र तिहारे नैन ॥२४॥'हे सखि तव लोभयनेत्राणि हृदयस्पन्दनानि।(24)
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥सवैय्य
ਬਾਨ ਬਧੀ ਬਿਰਹਾ ਕੇ ਬਲਾਇ ਲਿਯੋ ਰੀਝਿ ਰਹੀ ਲਖਿ ਰੂਪ ਤਿਹਾਰੋ ॥
बान बधी बिरहा के बलाइ लियो रीझि रही लखि रूप तिहारो ॥'अहं तव सौन्दर्यं पूजयामि विरहबाणैः विद्धोऽस्मि ।
ਭੋਗ ਕਰੋ ਮੁਹਿ ਸਾਥ ਭਲੀ ਬਿਧਿ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਨਹਿ ਤ੍ਰਾਸ ਬਿਚਾਰੋ ॥
भोग करो मुहि साथ भली बिधि भूपति को नहि त्रास बिचारो ॥'राजस्य भयं परित्यज्य मम प्रेम कुरु।'
ਸੋ ਨ ਕਰੈ ਕਛੁ ਚਾਰੁ ਚਿਤੈਬੇ ਕੋ ਖਾਇ ਗਿਰੀ ਮਨ ਮੈਨ ਤਵਾਰੋ ॥
सो न करै कछु चारु चितैबे को खाइ गिरी मन मैन तवारो ॥'अहं कदापि राजेन तृप्तः नास्मि अतः सः भवतः किमपि प्रकारेण हानिं कर्तुं न शक्नोति।'
ਕੋਟਿ ਉਪਾਇ ਰਹੀ ਕੈ ਦਯਾ ਕੀ ਸੋ ਕੈਸੇ ਹੂੰ ਭੀਜਤ ਭਯੋ ਨ ਐਠ੍ਰਯਾਰੋ ॥੨੫॥
कोटि उपाइ रही कै दया की सो कैसे हूं भीजत भयो न ऐठ्रयारो ॥२५॥'मया प्रयत्नः कृतः किन्तु मम तृष्णा कामः कदापि न सिद्ध्यति।'(25)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਚਿਤ ਚੇਟਕ ਸੋ ਚੁਭਿ ਗਯੋ ਚਮਕਿ ਚਕ੍ਰਿਤ ਭਯੋ ਅੰਗ ॥
चित चेटक सो चुभि गयो चमकि चक्रित भयो अंग ॥राणी प्रबुद्धा, अत्यन्तं भावुकतां प्राप्ता, तस्याः सर्वं शरीरं प्रेम्णः अभिलाषितम्,
ਚੋਰਿ ਚਤੁਰ ਚਿਤ ਲੈ ਗਯੋ ਚਪਲ ਚਖਨ ਕੇ ਸੰਗ ॥੨੬॥
चोरि चतुर चित लै गयो चपल चखन के संग ॥२६॥यतः तस्याः हृदयं राजपुत्रस्य कामुकदृष्ट्या नष्टम् आसीत्।(26)
ਚੇਰਿ ਰੂਪ ਤੁਹਿ ਬਸਿ ਭਈ ਗਹੌਂ ਕਵਨ ਕੀ ਓਟ ॥
चेरि रूप तुहि बसि भई गहौं कवन की ओट ॥'अहं तव मुखेन अतिशक्तियुक्तः अस्मि, अन्यः कोऽपि नास्ति यस्मात् अहं रक्षणं अन्वेष्टुं शक्नोमि।'
ਮਛਰੀ ਜ੍ਯੋ ਤਰਫੈ ਪਰੀ ਚੁਭੀ ਚਖਨ ਕੀ ਚੋਟ ॥੨੭॥
मछरी ज्यो तरफै परी चुभी चखन की चोट ॥२७॥'तव सुन्दरनेत्रस्पर्शं विना मत्स्यवत् विकृष्यमाणः अस्मि।'(27)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਵਾ ਕੀ ਕਹੀ ਨ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਤ ਮਾਨੀ ॥
वा की कही न न्रिप सुत मानी ॥राज्ञः पुत्रः तस्य वचनं न श्रुतवान् ।
ਚਿਤ੍ਰਮਤੀ ਤਬ ਭਈ ਖਿਸਾਨੀ ॥
चित्रमती तब भई खिसानी ॥राजपुत्रः न अङ्गीकृतवान्, सा च स्वकर्मणा लज्जिता अभवत् ।
ਚਿਤ੍ਰ ਸਿੰਘ ਪੈ ਜਾਇ ਪੁਕਾਰੋ ॥
चित्र सिंघ पै जाइ पुकारो ॥(सः) गत्वा राजा चित्रसिंहं प्रति शिकायत
ਬਡੋ ਦੁਸਟ ਇਹ ਪੁਤ੍ਰ ਤੁਹਾਰੋ ॥੨੮॥
बडो दुसट इह पुत्र तुहारो ॥२८॥सा चितरसिंहं गत्वा अवदत्- 'भवतः पुत्रः महान् द्रोहः' इति।(28)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਫਾਰਿ ਚੀਰ ਕਰ ਆਪਨੇ ਮੁਖ ਨਖ ਘਾਇ ਲਗਾਇ ॥
फारि चीर कर आपने मुख नख घाइ लगाइ ॥सा वस्त्राणि विदारितवती, मुखं च खरदति स्म
ਰਾਜਾ ਕੋ ਰੋਖਿਤ ਕਿਯੌ ਤਨ ਕੋ ਚਿਹਨ ਦਿਖਾਇ ॥੨੯॥
राजा को रोखित कियौ तन को चिहन दिखाइ ॥२९॥अङ्गुलीनखैः राजं कोपयेत् ॥(२९)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਬਚਨ ਸੁਨਤ ਕ੍ਰੁਧਿਤ ਨ੍ਰਿਪ ਭਯੋ ॥
बचन सुनत क्रुधित न्रिप भयो ॥(राज्ञ्याः) वचनं श्रुत्वा राजा क्रुद्धः अभवत्
ਮਾਰਨ ਹੇਤ ਸੁਤਹਿ ਲੈ ਗਯੋ ॥
मारन हेत सुतहि लै गयो ॥तच्छ्रुत्वा रजः क्रुद्धः पुत्रं हन्तुं नीतवान् ।
ਮੰਤ੍ਰਿਨ ਆਨਿ ਰਾਵ ਸਮੁਝਾਯੋ ॥
मंत्रिन आनि राव समुझायो ॥मन्त्रिणः आगत्य राजानं व्याख्यातवन्तः
ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਨ ਕਿਨਹੂੰ ਪਾਯੋ ॥੩੦॥
त्रिया चरित्र न किनहूं पायो ॥३०॥किन्तु तस्य मन्त्रिभिः तस्य बोधः कृतः यत् छितराः सुलभाः न सन्ति इति।(३०)(१)
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੁਤਿਯ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨॥੭੮॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दुतिय चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२॥७८॥अफजूं॥राजा मन्त्री च शुभचृतारसंवादस्य द्वितीयः दृष्टान्तः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (२)(७८) ९.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਬੰਦਿਸਾਲ ਕੋ ਭੂਪ ਤਬ ਨਿਜੁ ਸੁਤ ਦਿਯੋ ਪਠਾਇ ॥
बंदिसाल को भूप तब निजु सुत दियो पठाइ ॥राजा तदा पुत्रं कारागारे निधाय।
ਭੋਰ ਹੋਤ ਅਪਨੇ ਨਿਕਟਿ ਬਹੁਰੌ ਲਿਯੋ ਬੁਲਾਇ ॥੧॥
भोर होत अपने निकटि बहुरौ लियो बुलाइ ॥१॥परेण दिने प्रातःकाले च तं आहूतवान्।(1)
ਏਕ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਗ੍ਵਾਰ ਕੀ ਤਾ ਕੋ ਕਹੋ ਬਿਚਾਰ ॥
एक पुत्रिका ग्वार की ता को कहो बिचार ॥(तदा तस्य मन्त्री एवं कथयितुं आरब्धवान्-) तत्र कस्मिन्चित् नगरे एका बालिका निवसति स्म।
ਏਕ ਮੋਟਿਯਾ ਯਾਰ ਤਿਹ ਔਰ ਪਤਰਿਯਾ ਯਾਰ ॥੨॥
एक मोटिया यार तिह और पतरिया यार ॥२॥तस्याः द्वौ कान्तौ आस्ताम् एकः कृशः कृशः अपरः स्थूलः ।(२)
ਸ੍ਰੀ ਮ੍ਰਿਗ ਚਛੁਮਤੀ ਰਹੈ ਤਾ ਕੋ ਰੂਪ ਅਪਾਰ ॥
स्री म्रिग चछुमती रहै ता को रूप अपार ॥अतीव सुन्दरी, मृगवत् नेत्रा च आसीत् ।
ਊਚ ਨੀਚ ਤਾ ਸੌ ਸਦਾ ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਕਰੈ ਜੁਹਾਰ ॥੩॥
ऊच नीच ता सौ सदा नितप्रति करै जुहार ॥३॥तस्याः जीवनस्य उच्चनीचानां अवगमने पूर्णचेतना आसीत्।( ३)
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चौपाई
ਸਹਰ ਕਾਲਪੀ ਮਾਹਿ ਬਸਤ ਤੈ ॥
सहर कालपी माहि बसत तै ॥सा पूर्वं कल्पी-नगरे निवसति स्म
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਭੋਗ ਕਰੈ ਵੈ ॥
भाति भाति के भोग करै वै ॥सर्वविधप्रणयेषु च प्रवृत्तः।
ਸ੍ਰੀ ਮ੍ਰਿਗ ਨੈਨ ਮਤੀ ਤਹ ਰਾਜੈ ॥
स्री म्रिग नैन मती तह राजै ॥स मृगचक्षुषा तस्याः च उत्तमतया च ।
ਨਿਰਖਿ ਛਪਾਕਰਿ ਕੀ ਛਬਿ ਲਾਜੈ ॥੪॥
निरखि छपाकरि की छबि लाजै ॥४॥सा चन्द्रं लज्जाम् अकरोत्।(4)
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहिरा
ਬਿਰਧਿ ਮੋਟਿਯੋ ਯਾਰ ਤਿਹ ਤਰੁਨ ਪਤਰਿਯੋ ਯਾਰ ॥
बिरधि मोटियो यार तिह तरुन पतरियो यार ॥तस्याः मेदः कान्तः वृद्धः आसीत् किन्तु अन्यः युवा सुकुमारः आसीत् ।
ਰਾਤ ਦਿਵਸ ਤਾ ਸੌ ਕਰੈ ਦ੍ਵੈਵੈ ਮੈਨ ਬਿਹਾਰ ॥੫॥
रात दिवस ता सौ करै द्वैवै मैन बिहार ॥५॥दिने दिने सा ताभ्यां सह प्रेम्णा कुर्वती आसीत् ।(५)
ਹੋਤ ਤਰੁਨ ਕੇ ਤਰੁਨਿ ਬਸਿ ਬਿਰਧ ਤਰੁਨਿ ਬਸਿ ਹੋਇ ॥
होत तरुन के तरुनि बसि बिरध तरुनि बसि होइ ॥युवती युवकेन मोहिता वृद्धः च