ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1398
ਜ਼ਿ ਤੋ ਪਸ ਕਿਰਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਿਹਮ ॥
ज़ि तो पस किरा बादशाही दिहम ॥(ते पृष्टवन्तः) 'भवतः परं वयं केन राज्यं दातुं शक्नुमः?
ਕਿਰਾ ਤਾਜ ਇਕਬਾਲ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਮ ॥੧੦॥
किरा ताज इकबाल बर सर निहम ॥१०॥'कस्य च शिरसि मुकुटं प्रतिस्थाप्य राजवितानं न्यस्तं भवेत्?(10)
ਕਿਰਾ ਮਰਦ ਅਜ਼ ਖ਼ਾਨਹ ਬੇਰੂੰ ਕੁਨਦ ॥
किरा मरद अज़ क़ानह बेरूं कुनद ॥'तस्य गृहात् कस्य बहिः गच्छामः ?
ਕਿਰਾ ਬਖ਼ਤ ਇਕਬਾਲ ਬਰ ਸਰ ਨਿਹਦ ॥੧੧॥
किरा बक़त इकबाल बर सर निहद ॥११॥'कस्मै च शासनशक्तिः प्रयोक्तव्या?'(11)
ਬ ਹੋਸ਼ ਅੰਦਰ ਆਮਦ ਕੁਸ਼ਾਦੋ ਦੁ ਚਸ਼ਮ ॥
ब होश अंदर आमद कुशादो दु चशम ॥यदा नृपः संज्ञां लब्ध्वा, तस्य नेत्रद्वयं उद्घाटितवान् ।
ਬਗੁਫ਼ਤਾ ਸੁਖ਼ਨ ਸ਼ਾਹਿ ਪੇਸ਼ੀਨ ਰਸਮ ॥੧੨॥
बगुफ़ता सुक़न शाहि पेशीन रसम ॥१२॥तस्य च यथाविधि वचनं उक्तवान्,(12)
ਨ ਪਾਓ ਨ ਦਸਤੋ ਨ ਚਸ਼ਮੋ ਜ਼ੁਬਾ ॥
न पाओ न दसतो न चशमो ज़ुबा ॥'यस्य न पादौ न हस्तौ न चक्षुः न जिह्वा यस्य सः ।
ਨ ਹੋਸ਼ੋ ਨ ਹਿੰਮਤ ਨ ਹੈਬਤ ਕਸਾ ॥੧੩॥
न होशो न हिंमत न हैबत कसा ॥१३॥'न चतुरं दर्शयति, न च उत्साहं, न भयं च धारयति।'(13)
ਨ ਹਉਲੋ ਨ ਹਿੰਮਤ ਨ ਹੀਲਹ ਨ ਹੋਸ਼ ॥
न हउलो न हिंमत न हीलह न होश ॥'न तस्य चिन्ता, न बुद्धिः, न पङ्गुः अपवादाः, न च आलस्यम्।'
ਨ ਬੀਨੀ ਨ ਬੀਨਾਯਗੀ ਹਰ ਦੁ ਗੋਸ਼ ॥੧੪॥
न बीनी न बीनायगी हर दु गोश ॥१४॥'न च जिघ्रति द्रष्टुं च शृणोति कर्णोभयात्।'(14)
ਹਰਾ ਕਸ ਕਿ ਹਸਤ ਆਜ਼ਮਾਯਸ਼ ਬਵਦ ॥
हरा कस कि हसत आज़मायश बवद ॥'एतादृशाष्टगुणा यस्य, .
ਵਜ਼ਾ ਦਉਰ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਸ਼ ਬਵਦ ॥੧੫॥
वज़ा दउर दी बादशाहश बवद ॥१५॥'धर्मं राज्यं चालयितुं तं सिंहासने स्थापयतु।'(15)
ਅਜਬਮਾਦ ਦਾਨਾਇ ਦਉਰ ਈਂ ਜਵਾਬ ॥
अजबमाद दानाइ दउर ईं जवाब ॥एतत् श्रुत्वा तदानीन्तनः विस्मितः ।
ਸੁਖ਼ਨਬਾਜ਼ ਦੀਗਰ ਕੁਨਦ ਬਾ ਸਵਾਬ ॥੧੬॥
सुक़नबाज़ दीगर कुनद बा सवाब ॥१६॥स्पष्टीकर्तुं सः पुनः पृच्छितुं निश्चितवान्।(16)
ਬਕਿੰਗਸ਼ ਦਰ ਆਮਦ ਦਿਰੰਗਸ਼ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ॥
बकिंगश दर आमद दिरंगश गिरिफ़त ॥सः न्यायालये आगत्य सम्यक् चिन्तितवान्,
ਜਵਾਬੇ ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਬਰੰਗਸ਼ ਗਿਰਿਫ਼ਤ ॥੧੭॥
जवाबे सुक़न रा बरंगश गिरिफ़त ॥१७॥(राज्ञः) विभक्तिं च अवगन्तुं प्रयत्नं कृतवान्।(17)
ਚਪੋਰਾਸਤਸ਼ ਕਰਦ ਚਰਖੇ ਜ਼ੁਬਾ ॥
चपोरासतश करद चरखे ज़ुबा ॥वामदक्षिणं चरन् परिभ्रमन् च ।
ਬਰਾ ਵੁਰਦ ਸੁਖ਼ਨੇ ਚੁ ਕੈਬਰ ਕਮਾ ॥੧੮॥
बरा वुरद सुक़ने चु कैबर कमा ॥१८॥सहसा वाक्यानि धनुर्बाणवत् बहिः आनयत्।(18)
ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹਿ ਹੁਸ਼ਿਯਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਮਗ਼ਜ਼ ॥
कि ए शाहि हुशियार आज़ाद मग़ज़ ॥'हे राजन् ! त्वं (पुरुषः) अप्रतिबन्धितचिन्तनस्य असि।
ਚਿਰਾਮੇ ਤੁ ਗੋਈ ਦਰੀਂ ਕਾਰ ਨਗ਼ਜ਼ ॥੧੯॥
चिरामे तु गोई दरीं कार नग़ज़ ॥१९॥'भवता यत् किमपि टिप्पणीकृतं तत् आश्चर्यचकितः अस्मि।'(19)
ਕਸੇ ਰਾ ਸ਼ਵਦ ਕਾਰ ਈ ਦਰ ਜ਼ਮਾ ॥
कसे रा शवद कार ई दर ज़मा ॥'एतादृशं परिमाणं लौकिकं नियोगो यदि विद्यते ।
ਵਜ਼ਾ ਹਸਤ ਐਬਅਸਤ ਜ਼ਾਹਰ ਜਹਾ ॥੨੦॥
वज़ा हसत ऐबअसत ज़ाहर जहा ॥२०॥'तत् त्यक्त्वा जगति सम्पादयितुं पापम्।(20)
ਕਿ ਈਂ ਹਸਤ ਐਬੋ ਤੁ ਗੋਈ ਹੁਨਰ ॥
कि ईं हसत ऐबो तु गोई हुनर ॥'अहो पृथिव्याः समुद्रानां च राजा !
ਕਿ ਏ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਾਨ ਹਮਹ ਬਹਰ ਬਰ ॥੨੧॥
कि ए शाह शाहान हमह बहर बर ॥२१॥'एताष्टौ दोषान् कथं गुणान् वदसि?(21)
ਨ ਦਰ ਜੰਗ ਪੁਸ਼ਤੋ ਨ ਦੁਸ਼ਨਾਮ ਦਾਦ ॥
न दर जंग पुशतो न दुशनाम दाद ॥'न त्वं कदापि युद्धे पृष्ठं दर्शितवान्, न च कस्यापि शरीरस्य दुरुपयोगं कृतवान्।'
ਨ ਅੰਗੁਸ਼ਤਬਰ ਹਰਫ਼ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਿਹਾਦ ॥੨੨॥
न अंगुशतबर हरफ़ दुशमन निहाद ॥२२॥'भवता कदापि (शत्रून्) रिट् इत्यत्र अङ्गुली अपि न दर्शिता।(22)
ਨ ਆਰਾਮ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨ ਆਜ਼ਾਰ ਦੋਸਤ ॥
न आराम दुशमन न आज़ार दोसत ॥'न त्वया पीडिताः मित्राणि न शत्रवः सुखं भोक्तुं।'
ਜਵਾਬੇ ਗਦਾਰਾ ਅਦੂਰਾ ਬਪੋਸਤ ॥੨੩॥
जवाबे गदारा अदूरा बपोसत ॥२३॥'न त्वया साधकान् निराशं न कृतं, न शत्रुः विमर्दितः।(23)
ਨਵੀਸ਼ਿੰਦਹ ਰਾ ਜਾ ਨ ਹਰਫ਼ੋ ਨਿਹਦ ॥
नवीशिंदह रा जा न हरफ़ो निहद ॥'भवन्तः कदापि लिपिकं दुष्टानि लिखितुं न ददति, .
ਸੁਖ਼ਨ ਰਾ ਬਹਕ ਜਾਇ ਸ਼ਰਫ਼ੋ ਦਿਹਦ ॥੨੪॥
सुक़न रा बहक जाइ शरफ़ो दिहद ॥२४॥'सत्यस्य च सदा प्रधानतां दत्तवन्तः।(24)
ਨ ਉਸਤਾਦ ਰਾ ਦਾਦ ਜਾਏ ਸੁਖ਼ਨ ॥
न उसताद रा दाद जाए सुक़न ॥'भवता त्वां उपदेष्टुं गुरुं कदापि कारणं न दत्तम् ।
ਫ਼ਰਾਮੋਸ਼ਗੀ ਚੂੰ ਬਕਾਰੇ ਕੁਹਨ ॥੨੫॥
फ़रामोशगी चूं बकारे कुहन ॥२५॥'किमर्थं त्वया सुकृतं विस्मृतम्?(25)
ਬ ਬਦ ਮਸਲਿਹਤ ਕਸ ਨ ਦਾਦਨ ਦਿਗਰ ॥
ब बद मसलिहत कस न दादन दिगर ॥'भवतः संकाये भवतु।' कथं व्यक्तिः विवादं कर्तुं शक्नोति
ਬਿਹਸ ਨਾਮ ਓ ਚੂੰ ਤੁ ਗੋਯਦ ਹੁਨਰ ॥੨੬॥
बिहस नाम ओ चूं तु गोयद हुनर ॥२६॥तव नाम्ना सम्बद्धाः गुणाः?(26)
ਨ ਬੀਨਦ ਦਿਗ਼ਰ ਜ਼ਨ ਬ ਚਸ਼ਮੋ ਖ਼ੁਦਸ਼ ॥
न बीनद दिग़र ज़न ब चशमो क़ुदश ॥'न च त्वया कस्यापि स्त्रियाः अवमाननादृष्टिः दत्ता,
ਨ ਬਦ ਕਾਰ ਕਸ ਕਰਦ ਨਜ਼ਰੇ ਬਦਸ਼ ॥੨੭॥
न बद कार कस करद नज़रे बदश ॥२७॥'न च त्वया कस्यचित् कार्यस्य दुष्टं चिन्तितम्।'(27)
ਨਜ਼ਰ ਕਰਦ ਕਸ ਬਰ ਨ ਹਰਫ਼ੇ ਹਰਾਮ ॥
नज़र करद कस बर न हरफ़े हराम ॥'न त्वया कस्यचित् पुरुषस्य अनुचितकर्मणि आक्षेपः कृतः।'
ਨਿਗਹ ਦਾਸ਼ਤ ਬਰ ਸ਼ੁਕਰ ਯਜ਼ਦਾ ਮੁਦਾਮ ॥੨੮॥
निगह दाशत बर शुकर यज़दा मुदाम ॥२८॥'भवन्तः सर्वदा कृतज्ञतायां सर्वशक्तिमान् ईश्वरं निर्दिशन्ति स्म।'(28)
ਨਜ਼ਰ ਰਾ ਬ ਬਦਕਾਰ ਦੀਗਰ ਬ ਬਸਤ ॥
नज़र रा ब बदकार दीगर ब बसत ॥(राजा प्रत्युवाच) 'अन्धः पश्य चैतन्यः ।
ਸ਼ਨਾਸੀ ਤੁ ਤਹਕੀਕ ਓ ਕੋਰ ਹਸਤ ॥੨੯॥
शनासी तु तहकीक ओ कोर हसत ॥२९॥'(सः) परदोषेभ्यः निवृत्तदृष्टिं धारयति।(29)
ਕਦਮ ਰਾ ਨ ਦਾਰਦ ਬ ਬਦਕਾਰ ਕਾਰ ॥
कदम रा न दारद ब बदकार कार ॥'(पङ्गुस्य) दुष्कृतं पदानि न पादाः, युद्धे च ।
ਨ ਦਰ ਜੰਗ ਪਸਪਾਉ ਪੁਸ਼ਤੇ ਬਰਾਰ ॥੩੦॥
न दर जंग पसपाउ पुशते बरार ॥३०॥सहस्रमिव न प्रतिवर्तते।(30)
ਨ ਦਰਕਾਰ ਦੁਜ਼ਦੀ ਨ ਦਿਲ ਬਿਸ਼ਕਨੀ ॥
न दरकार दुज़दी न दिल बिशकनी ॥'न च चोर्यं कर्तुं गच्छति विषमदुःखं जनयितुं, .
ਨ ਖ਼ਾਨਹ ਖ਼ੁਰਮ ਬਾਜ਼ ਨਹ ਰਹਜ਼ਨੀ ॥੩੧॥
न क़ानह क़ुरम बाज़ नह रहज़नी ॥३१॥'न च मद्यं ग्रहीतुं निर्गच्छति, न च वञ्चनं करोति।'(31)
ਬਨਾਕਸ ਦੁਆਏ ਨ ਗੋਯਦ ਸੁਖ਼ਨ ॥
बनाकस दुआए न गोयद सुक़न ॥'(मूकः) दुष्टवचनं न वर्तयति, .
ਬ ਖ਼ਾਹਸ਼ ਖ਼ਰਾਸ਼ੀ ਨ ਜੋਈ ਸੁਖ਼ਨ ॥੩੨॥
ब क़ाहश क़राशी न जोई सुक़न ॥३२॥'न च दुर्प्रवर्तकशब्दान् प्रयोक्तुं इच्छति।'(32)
ਬ ਬਦਕਾਰ ਕਸ ਦਰ ਨ ਦਾਦੰਦ ਪਾਇ ॥
ब बदकार कस दर न दादंद पाइ ॥'(सः) अन्यजनकार्येषु न बाधते, .
ਕਿ ਓ ਪਾਇ ਲੰਗ ਅਸਤੁ ਗੋਈ ਬਜਾਇ ॥੩੩॥
कि ओ पाइ लंग असतु गोई बजाइ ॥३३॥'सत्यं यदा विकृतं (हस्तं) भवति,(33)