किन्तु तं कोऽपि मनुष्यः न दृष्टवान् । २०.
अडिगः : १.
यत्र दिलिसिंहः (सुन्दरः) कवचधारितः उपविष्टः आसीत्,
पारी नेत्रेषु मायावत् आकर्षणं कृत्वा तत्र प्राप्ता।
तस्याः सौन्दर्यं दृष्ट्वा भ्रान्ता।
तस्य शुद्धा प्रज्ञा गता प्रलोभितः (राजपुत्रे) स्थितः। २१.
चतुर्विंशतिः : १.
सा सर्वथा विस्मृतवती यत् सा किमर्थं तत्र गता आसीत्।
(अतः) सा तस्मिन् नगरे बहुवर्षं यावत् निवसति स्म।
(यदा) कियत्कालानन्तरं सः सूरतं प्रत्यागतवान्
अतः (सा) स्त्री मनसि अतीव लज्जा जाता। २२.
(तत् भीता आसीत्) यदि शाहपरिः एतत् श्रुतवान्
अतः त्वं मां स्वर्गात् बहिः क्षिपसि।
अतः केचन उपायाः करणीयाः ।
येन कृत्वा तेन सह विलीयते। 23.
राजकुमारस्य निवासः कुत्र आसीत्,
तत्र तस्य (राज कुमारी) चित्रं कृतवान्।
यदा कुंवरः तत् चित्रं दृष्टवान्
अतः सर्वाणि राज्यानि परित्यक्तानि (राज्यकार्यं विस्मृतम् इत्यर्थः)। २४.
अडिगः : १.
राज्यं परित्यागं कृत्वा (अति) दुःखी मनसि बभूव।
अनुराग् (प्रेम) (तस्य बिम्बस्य) दिवारात्रौ उपविशति स्म।
(सः) रोदिति स्म, नेत्रेषु रक्तं ('रुहर') पातयति स्म ।
बहुविधविचारं कृत्वा (योजनां वा कृत्वा) अपि सः तत् प्राप्तुं न शक्नोति। 25.
(इति मन्यते) नट्टी, नाटककारः, राज्ञी वा नर्तकी वा, तां किं वदामः?
सा पुरुषः, स्त्री, पुरुषः, स्त्री वा ?
शिवस्य इन्द्रस्य चन्द्रस्य सूर्यस्य वा सन्ततिः।
चातुरः (मम पत्नी) इदं बिम्बं दर्शयित्वा हृदयं गृहीतवान्। २६.
अत्र चित्रं लिखित्वा सा तत्स्थानं (सप्तसागरान् पारं कृत्वा राजकुमार्याः गृहं प्रति) अगच्छत् ।
(तस्य) राजकुमार्याः गृहे निर्मितं प्रतिबिम्बम्।
प्रातः यदा राज कुमारी तस्य चित्रं दृष्टवान्
अतः सः अपि राज्यं दक्षिणं च त्यक्तवान्। 27.
कुँवरस्य चित्रं दृष्ट्वा राज कुमारी स्तब्धः अभवत्।
(तस्य) हृदयात् सर्वं राज्यधनप्रज्ञा शुद्धा विलुप्तवती।
कस्मै (सः) वदेत् (सः) प्रीतिदुःखं वर्धिताम्।
यः तस्य दुःखं हरति पुनः संयोजयति (प्रियः)। २८.
मटवाले इव राज कुमारी स्तब्धः अभवत् ।
तदा एव सः खादपानोपवासं त्यक्तवान् ।
कदाचित् हास्यं भवति स्म, कदाचित् (तस्य) स्तुतिः गायति स्म
कदाचित् सा रोदनं कुर्वती दिनरात्रौ यापयति स्म । २९.
राजकुमार्याः शरीरं दिने दिने पीतं भवितुं आरब्धम्।
तस्याः अन्तः प्रेमिकायाः पीडा आसीत् (यत् सा कस्मै अपि न वदति स्म)।
तस्य प्रियः सप्त समुद्रान् पारं निवसति स्म।
यदि कश्चित् तां (प्रियाम्) आनयति, तया सह सम्मिलितः भवति तर्हि सा तस्मै (तस्याः) दुःखं वक्तुं शक्नोति। ३०.
(कविः वदति) अधुना राजकुमारस्य किञ्चित् विथ्यं वदामि,
(तस्यापि) शृणु । हे, शीतलम् ! अधुना सम्यक् शृणुत अत्र कर्णं च ददातु।
सः सज्जनः सर्वं रात्रौ दिवसं च रोदनं कुर्वन् आसीत् ।
(सा बिम्बेन सह) तस्य हस्तं न स्पृशति स्म, सः केवलं हृदयेन बिम्बं स्पृशति स्म। ३१.