ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1310
ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਅਪਨੋ ਮੂੰਡ ਮੁੰਡਾਵੈ ॥੧੨॥
नितप्रति अपनो मूंड मुंडावै ॥१२॥प्रतिदिनं च सः वञ्चितः भवति स्म। १२.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਸਤਾਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੫੭॥੬੫੫੩॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ सतावन चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३५७॥६५५३॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरित्रस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३५७तमं चरित्रं समाप्तं सर्वं शुभम्।३५७।६५५३। गच्छति
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਸੁਨੁ ਭੂਪਤਿ ਇਕ ਕਥਾ ਨਵੀਨੀ ॥
सुनु भूपति इक कथा नवीनी ॥हे राजन ! नूतनं कथां शृणुत।
ਕਿਨਹੂੰ ਲਖੀ ਨ ਆਗੇ ਚੀਨੀ ॥
किनहूं लखी न आगे चीनी ॥यत् (पूर्वं) केनापि न दृष्टम्? न च ततः परं ज्ञायते।
ਸੁੰਦ੍ਰਾਵਤੀ ਨਗਰ ਇਕ ਸੋਹੈ ॥
सुंद्रावती नगर इक सोहै ॥तत्र सुन्द्रवती नाम नगरम् आसीत् ।
ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਤਹ ਕੋ ਹੈ ॥੧॥
सुंदर सिंघ राजा तह को है ॥१॥तत्र राजा सुन्दरसिंहः आसीत् । १.
ਸੁੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੀ ਨਾਰੀ ॥
सुंदर दे राजा की नारी ॥(देई) सुन्दरराजस्य पत्नी आसीत् ।
ਆਪੁ ਜਨਕੁ ਜਗਦੀਸ ਸਵਾਰੀ ॥
आपु जनकु जगदीस सवारी ॥जगदीशः एव तं कृतवान् इव।
ਤਾ ਕੀ ਜਾਤ ਨ ਪ੍ਰਭਾ ਬਖਾਨੀ ॥
ता की जात न प्रभा बखानी ॥तस्य तेजः वर्णयितुं न शक्यते।
ਐਸੀ ਹੁਤੀ ਰਾਇ ਕੀ ਰਾਨੀ ॥੨॥
ऐसी हुती राइ की रानी ॥२॥राज्ञः राज्ञी तादृशी आसीत्। २.
ਤਹਿਕ ਸਾਹ ਕੋ ਪੂਤ ਅਪਾਰਾ ॥
तहिक साह को पूत अपारा ॥तत्र शाहस्य अपारस्य (सौन्दर्यस्य) पुत्रः आसीत्,
ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰਾ ॥
कनक अवटि साचे जनु ढारा ॥यथा सुवर्णं परिष्कृतं, राशौ ढालितं च।
ਨਿਰਖਿ ਨਾਕ ਜਿਹ ਸੂਆ ਰਿਸਾਨੋ ॥
निरखि नाक जिह सूआ रिसानो ॥शुकः तस्य नासिकां दृष्ट्वा क्रुद्धः भवति स्म ।
ਕੰਜ ਜਾਨਿ ਦ੍ਰਿਗ ਭਵਰ ਭੁਲਾਨੋ ॥੩॥
कंज जानि द्रिग भवर भुलानो ॥३॥नेत्राणि पद्मानि (पुष्पाणि) मत्वा भूराणि विस्मृतानि आसन्। ३.
ਕਟਿ ਕੇਹਰਿ ਲਖਿ ਅਧਿਕ ਰਿਸਾਵਤ ॥
कटि केहरि लखि अधिक रिसावत ॥कटिं दृष्ट्वा सिंहः क्रुद्धः भवति स्म
ਤਾ ਤੇ ਫਿਰਤ ਮ੍ਰਿਗਨ ਕਹ ਘਾਵਤ ॥
ता ते फिरत म्रिगन कह घावत ॥अत एव च वन्यपशून् ('मृगन') मारयति स्म ।
ਸੁਨਿ ਬਾਨੀ ਕੋਕਿਲ ਕੁਕਰਈ ॥
सुनि बानी कोकिल कुकरई ॥कोकिलः वचनं श्रुत्वा काकं करोति स्म
ਕ੍ਰੋਧ ਜਰਤ ਕਾਰੀ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥੪॥
क्रोध जरत कारी ह्वै गई ॥४॥क्रोधेन दग्धं च कृष्णं जातम्। ४.
ਨੈਨ ਨਿਰਖਿ ਕਰਿ ਜਲਜ ਲਜਾਨਾ ॥
नैन निरखि करि जलज लजाना ॥दृष्ट्वा (तस्य) नैनानि पद्मानि प्रयुक्तानि, २.
ਤਾ ਤੇ ਜਲ ਮਹਿ ਕਿਯਾ ਪਯਾਨਾ ॥
ता ते जल महि किया पयाना ॥अत एव (ते) जलं प्रविष्टाः।
ਅਲਕ ਹੇਰਿ ਨਾਗਿਨਿ ਰਿਸਿ ਭਰੀ ॥
अलक हेरि नागिनि रिसि भरी ॥दृष्ट्वा (तस्य) चक्रवातान् क्रोधपूर्णान् |
ਚਿਤ ਮਹਿ ਲਜਤ ਪਤਾਰਹਿ ਬਰੀ ॥੫॥
चित महि लजत पतारहि बरी ॥५॥चिते च लज्जिताः पातालं गताः। ५.
ਸੋ ਆਯੋ ਰਾਜਾ ਕੇ ਪਾਸਾ ॥
सो आयो राजा के पासा ॥सः राज्ञः समीपम् आगतः (राजपुत्रव्यापारार्थम्)।
ਸੌਦਾ ਕੀ ਜਿਯ ਮੈ ਧਰਿ ਆਸਾ ॥
सौदा की जिय मै धरि आसा ॥(सः) मनसि सौदान् कर्तुं आशा आसीत्।
ਸੁੰਦਰਿ ਦੇ ਨਿਰਖਤ ਤਿਹ ਭਈ ॥
सुंदरि दे निरखत तिह भई ॥सुन्दर देई तं दृष्टवान्
ਸੁਧਿ ਬੁਧਿ ਤਜਿ ਬੌਰੀ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥੬॥
सुधि बुधि तजि बौरी ह्वै गई ॥६॥अतः सुधा बुद्धं त्यक्त्वा उन्मत्तः अभवत्। ६.
ਪਠੈ ਸਹਚਰੀ ਤਾਹਿ ਬੁਲਾਵਾ ॥
पठै सहचरी ताहि बुलावा ॥मित्रं प्रेषयित्वा तां आहूतवान्
ਕਾਮ ਭੋਗ ਕਿਯ ਜਸ ਮਨ ਭਾਵਾ ॥
काम भोग किय जस मन भावा ॥तेन सह च प्रीतिप्रकारेण मेलनं कृतवान्।
ਤਹ ਇਕ ਹੁਤੀ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੀ ਚੇਰੀ ॥
तह इक हुती न्रिपति की चेरी ॥तत्र राज्ञः दासी आसीत्।
ਹੇਰਿ ਗਈ ਜਸ ਹੇਰਿ ਅਹੇਰੀ ॥੭॥
हेरि गई जस हेरि अहेरी ॥७॥सा (एतत्सर्वं) दृष्टवती यथा लुब्धकः (शिकारं) पश्यति।7.
ਪਾਵ ਦਾਬਿ ਨ੍ਰਿਪ ਜਾਇ ਜਗਾਯੋ ॥
पाव दाबि न्रिप जाइ जगायो ॥(सः) पादं निपीड्य राजानं जागृतवान्
ਧਾਮ ਤੋਰ ਤਸਕਰਿ ਇਕ ਆਯੋ ॥
धाम तोर तसकरि इक आयो ॥(तत् च उक्तवान्) तव गृहं चोरः आगतः।
ਰਾਨੀ ਕੇ ਸੰਗ ਕਰਤ ਬਿਲਾਸਾ ॥
रानी के संग करत बिलासा ॥(सः) राज्ञ्या सह विलासं करोति।
ਚਲਿ ਦੇਖਹੁ ਤਿਹ ਭੂਪ ਤਮਾਸਾ ॥੮॥
चलि देखहु तिह भूप तमासा ॥८॥हे राजन ! गत्वा पश्यतु (स्वचक्षुषा समग्रं तमाशा) ८.
ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਨ੍ਰਿਪ ਅਧਿਕ ਰਿਸਾਯੋ ॥
सुनत बचन न्रिप अधिक रिसायो ॥तद्वचनं श्रुत्वा राजा अतीव क्रुद्धः अभवत्
ਖੜਗ ਹਾਥ ਲੈ ਤਹਾ ਸਿਧਾਯੋ ॥
खड़ग हाथ लै तहा सिधायो ॥तत्र च खड्गहस्तेन प्राप्य।
ਜਬ ਅਬਲਾ ਪਤਿ ਕੀ ਸੁਧਿ ਪਾਈ ॥
जब अबला पति की सुधि पाई ॥यदा राणी भर्तुः आगमनस्य विषये ज्ञातवती
ਅਧਿਕ ਧੂੰਮ ਤਹ ਦਿਯਾ ਜਗਾਈ ॥੯॥
अधिक धूंम तह दिया जगाई ॥९॥(ततः) सः बहु धूमं फूत्करोत्। ९.
ਸਭ ਕੇ ਨੈਨ ਧੂਮ੍ਰ ਸੌ ਭਰੇ ॥
सभ के नैन धूम्र सौ भरे ॥सर्वेषां नेत्राणि धूमेन पूरितानि
ਅਸੁਆ ਟੂਟਿ ਬਦਨ ਪਰ ਪਰੇ ॥
असुआ टूटि बदन पर परे ॥मुखं च अश्रुपातं प्रारभत।
ਜਬ ਰਾਨੀ ਇਹ ਘਾਤ ਪਛਾਨੀ ॥
जब रानी इह घात पछानी ॥यदा राज्ञी एतत् अवसरं दृष्ट्वा ।
ਮਿਤ੍ਰ ਲੰਘਾਇ ਹਿਯੇ ਹਰਖਾਨੀ ॥੧੦॥
मित्र लंघाइ हिये हरखानी ॥१०॥(ततः) गत्वा (अर्थात्) मित्रं, सा मनसि सुखी अभवत्। १०.
ਆਗੇ ਸੌ ਕਰਿ ਕਾਢਾ ਜਾਰਾ ॥
आगे सौ करि काढा जारा ॥सः मित्रं पुरतः (सर्वस्य) अपसारितवान्।
ਧੂਮ੍ਰ ਭਰੇ ਦ੍ਰਿਗ ਨ੍ਰਿਪਨ ਨਿਹਾਰਾ ॥
धूम्र भरे द्रिग न्रिपन निहारा ॥धूमनेत्रेण च राजा पश्यन् |
ਪੌਛ ਨੇਤ੍ਰ ਜਬ ਹੀ ਗਯੋ ਤਹਾ ॥
पौछ नेत्र जब ही गयो तहा ॥यदा राजा नेत्राणि मार्जयित्वा तत्र गतः।
ਕੋਊ ਨ ਪੁਰਖ ਨਿਹਾਰਾ ਉਹਾ ॥੧੧॥
कोऊ न पुरख निहारा उहा ॥११॥अतः तत्र कोऽपि पुरुषः न दृष्टः । ११.
ਉਲਟਿ ਤਿਸੀ ਚੇਰੀ ਕਹ ਘਾਯੋ ॥
उलटि तिसी चेरी कह घायो ॥(राजा क्रुद्धः) प्रत्युत तां दासीं हत्वा
ਇਹ ਰਾਨੀ ਕਹ ਦੋਸ ਲਗਾਯੋ ॥
इह रानी कह दोस लगायो ॥(उवाच च) तेन राज्ञीं मिथ्या आरोपितम्।
ਮੂਰਖ ਭੂਪ ਨ ਭੇਦ ਬਿਚਾਰਾ ॥
मूरख भूप न भेद बिचारा ॥मूढराजः रहस्यं न अवगच्छति स्म