ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 361
ਕਰਿ ਕੈ ਬਸਿ ਵਾ ਸੰਗਿ ਐਸੇ ਕਹੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜਦੁਰਾਇ ਕਹਾਨੀ ॥
करि कै बसि वा संगि ऐसे कही कबि स्याम कहै जदुराइ कहानी ॥कविः श्यामः कृष्णस्य कथां कथयति, तं (स्वस्य) निवासस्थानं (कृष्णं) नीत्वा एवं तस्य सह वचनं विभज्य।
ਪੈ ਰਸ ਰੀਤਹਿ ਕੀ ਅਤਿ ਹੀ ਜੁ ਹੁਤੀ ਸਮ ਮਾਨਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ ॥
पै रस रीतहि की अति ही जु हुती सम मानहु अंम्रित बानी ॥एवं प्रकारेण , राधां वशीकृत्य कृष्णः स्वस्य भावपूर्णप्रेमस्य कथां अधिकं विस्तारितवान् अपि च स्वस्य अमृतसदृशैः वचनैः भावुकप्रेमस्य परम्परां चरमपर्यन्तं नेतवान्
ਤੇਰੋ ਕਹਾ ਬਿਗਰੈ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਰਿ ਕਹਿਯੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸ੍ਯਾਮ ਗੁਮਾਨੀ ॥
तेरो कहा बिगरै ब्रिज नारि कहियो इह भाति स्याम गुमानी ॥lady of Braj (Radha!), किं दुःखं ते, गर्वितः श्रीकृष्णः एवं उक्तवान्,
ਅਉਰ ਸਭੈ ਤ੍ਰੀਯ ਚੇਰਿਨ ਹੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਤਿਨ ਮੈ ਤੂ ਰਾਨੀ ॥੬੭੦॥
अउर सभै त्रीय चेरिन है ब्रिखभान सुता तिन मै तू रानी ॥६७०॥अभिमानी कृष्ण उवाच हे राधा ! अस्मिन् भवतः किं हानिः भविष्यति? सर्वाणि स्त्रियः तव दासाः तेषु त्वमेव राज्ञी।६७०।
ਜਹਾ ਚੰਦ ਕੀ ਚਾਦਨੀ ਛਾਜਤ ਹੈ ਜਹਾ ਪਾਤ ਚੰਬੇਲੀ ਕੇ ਸੇਜ ਡਹੀ ਹੈ ॥
जहा चंद की चादनी छाजत है जहा पात चंबेली के सेज डही है ॥यत्र चन्द्रमाला च मल्लिकापुष्पशयनं च
ਸੇਤ ਜਹਾ ਗੁਲ ਰਾਜਤ ਹੈ ਜਿਹ ਕੇ ਜਮੁਨਾ ਢਿਗ ਆਇ ਬਹੀ ਹੈ ॥
सेत जहा गुल राजत है जिह के जमुना ढिग आइ बही है ॥यत्र शुक्लपुष्पाणि यमुना च समीपतः प्रवहति
ਤਾਹੀ ਸਮੈ ਹਰਿ ਰਾਧੇ ਗ੍ਰਸੀ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਕੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੀ ਹੈ ॥
ताही समै हरि राधे ग्रसी उपमा तिह की कबि स्याम कही है ॥तत्र कृष्णः राधाम् आलिंगितवान्
ਸੇਤ ਤ੍ਰੀਯਾ ਤਨ ਸ੍ਯਾਮ ਹਰੀ ਮਨੋ ਸੋਮ ਕਲਾ ਇਹ ਰਾਹੁ ਗਹੀ ਹੈ ॥੬੭੧॥
सेत त्रीया तन स्याम हरी मनो सोम कला इह राहु गही है ॥६७१॥श्वेतवर्णा राधा कृष्णवर्णा कृष्णा च मिलित्वा अस्मिन् मार्गे आगच्छन्ती चन्द्रप्रकाश इव दृश्यन्ते।६७१।
ਤਿਹ ਕੋ ਹਰਿ ਜੂ ਫਿਰਿ ਛੋਰਿ ਦਯੋ ਸੋਊ ਕੁੰਜ ਗਲੀ ਕੇ ਬਿਖੈ ਬਨ ਮੈ ॥
तिह को हरि जू फिरि छोरि दयो सोऊ कुंज गली के बिखै बन मै ॥ततः श्रीकृष्णः तं बाणस्य संकीर्णमार्गेषु मुक्तवान्।
ਫਿਰਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮੈ ਸੋਊ ਜਾਇ ਮਿਲੀ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਅਪੁਨੇ ਤਨ ਮੈ ॥
फिरि ग्वारिन मै सोऊ जाइ मिली अति आनंद कै अपुने तन मै ॥ततः कृष्णः तां कोष्ठे त्यक्त्वा महता हर्षेण अन्यगोपीभिः सह मिलितुं गतः
ਅਤਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੀ ਉਪਮਾ ਹੈ ਕਹੀ ਉਪਜੀ ਜੁ ਕੋਊ ਕਬਿ ਕੈ ਮਨ ਮੈ ॥
अति ता छबि की उपमा है कही उपजी जु कोऊ कबि कै मन मै ॥तद्कालप्रतिबिम्बस्य उपमा या कविस्य मनसि उत्पन्ना, उच्यते।
ਮਨੋ ਕੇਹਰਿ ਤੇ ਛੁਟਵਾਇ ਮਿਲੀ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਕੋ ਮਨੋ ਮ੍ਰਿਗੀਯਾ ਬਨ ਮੈ ॥੬੭੨॥
मनो केहरि ते छुटवाइ मिली म्रिगनी को मनो म्रिगीया बन मै ॥६७२॥तस्य दृश्यस्य सौन्दर्यं वर्णयन्त्याः कविः कथयति यत् सा हरिवत् अन्यगोपीभिः सह मिलितुं गता, सिंहपङ्क्तौ पलायिता मृगयूथं सम्मिलितवती।६७२।
ਫਿਰਿ ਜਾਇ ਕੈ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮੈ ਹਰਿ ਜੂ ਅਤਿ ਹੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਖੇਲ ਮਚਾਯੋ ॥
फिरि जाइ कै ग्वारिन मै हरि जू अति ही इक सुंदर खेल मचायो ॥कृष्णः गोपीषु मनोहरं नाटकं कर्तुं प्रवृत्तः
ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਹੂੰ ਕੇ ਹਾਥ ਪੈ ਹਾਥ ਧਰਿਯੋ ਅਤਿ ਸਹੀ ਮਨ ਮੈ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥
चंद्रभगा हूं के हाथ पै हाथ धरियो अति सही मन मै सुखु पायो ॥चण्डर्भागस्य हस्ते हस्तं स्थापयित्वा तेन सा अत्यन्तं प्रीतिम् अनुभवति स्म
ਗਾਵਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਹੈ ਸਭ ਗੀਤ ਜੋਊ ਉਨ ਕੈ ਮਨ ਭੀਤਰ ਭਾਯੋ ॥
गावत ग्वारिन है सभ गीत जोऊ उन कै मन भीतर भायो ॥गोपीः स्वप्रियं गीतं गातुं आरब्धवन्तः
ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਨਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਮਨ ਕੋ ਫੁਨਿ ਸੋਕ ਸਭੈ ਬਿਸਰਾਯੋ ॥੬੭੩॥
स्याम कहै मनि आनंद कै मन को फुनि सोक सभै बिसरायो ॥६७३॥कविः श्यामः कथयति यत् ते अत्यन्तं प्रसन्नाः अभवन्, तेषां मनसः सर्वं दुःखं च समाप्तम्।६७३।
ਹਰਿ ਨਾਚਤ ਨਾਚਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮੈ ਹਸਿ ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਹੂੰ ਕੀ ਓਰਿ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
हरि नाचत नाचत ग्वारिन मै हसि चंद्रभगा हूं की ओरि निहारियो ॥नृत्यकाले कृष्णः चन्दर्भागं प्रति हसन् दृष्टवान्
ਸੋਊ ਹਸੀ ਇਤ ਤੇ ਏ ਹਸੇ ਜਦੁਰਾ ਤਿਹ ਸੋ ਬਚਨਾ ਹੈ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
सोऊ हसी इत ते ए हसे जदुरा तिह सो बचना है उचारियो ॥सा हसति तः पार्श्वतः कृष्णः तया सह स्मितं जल्पितुं आरब्धवान्
ਮੇਰੋ ਮਹਾ ਹਿਤ ਹੈ ਤੁਮ ਸੋ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਇਹ ਹੇਰਿ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
मेरो महा हित है तुम सो ब्रिखभान सुता इह हेरि बिचारियो ॥अहं त्वां बहु कामयामि। एतत् (सर्वं) दृष्ट्वा राधा चिन्तितवती (एवं मनसि)।
ਆਨਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਸੰਗਿ ਹੇਤ ਕਰਿਯੋ ਹਮ ਊਪਰ ਤੇ ਹਰਿ ਚੇਤ ਬਿਸਾਰਿਯੋ ॥੬੭੪॥
आनि त्रिया संगि हेत करियो हम ऊपर ते हरि चेत बिसारियो ॥६७४॥एतत् दृष्ट्वा राधा चिन्तितवती यत् कृष्णः तदा अन्यस्त्रीप्रेममग्नः अस्ति तथा च तस्याः प्रेम्णः समाप्तः।६७४।
ਹਰਿ ਰਾਧਿਕਾ ਆਨਨ ਦੇਖਤ ਹੀ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥
हरि राधिका आनन देखत ही अपने मन मै इह भाति उचारियो ॥कृष्णस्य मुखं दृष्ट्वा राधा स्वमनसा अवदत्, कृष्णः इदानीं अन्यैः स्त्रियाभिः वशीकृतः अस्ति
ਸ੍ਯਾਮ ਭਏ ਬਸਿ ਅਉਰ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਿਹ ਤੇ ਅਤਿ ਪੈ ਮਨਿ ਮਾਨ ਹੀ ਧਾਰਿਯੋ ॥
स्याम भए बसि अउर त्रिया तिह ते अति पै मनि मान ही धारियो ॥अतः सः मां इदानीं हृदयेन न स्मरति |
ਆਨੰਦ ਥੋ ਜਿਤਨੋ ਮਨ ਮੈ ਤਿਤਨੋ ਇਹ ਭਾਖਿ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਡਾਰਿਯੋ ॥
आनंद थो जितनो मन मै तितनो इह भाखि बिदा करि डारियो ॥इत्युक्त्वा सा मनसा आनन्दं विदां कृतवती
ਚੰਦ੍ਰਭਗਾ ਮੁਖਿ ਚੰਦ ਦੁਤੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤੇ ਘਟ ਮੋਹਿ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥੬੭੫॥
चंद्रभगा मुखि चंद दुतै सभ ग्वारिन ते घट मोहि बिचारियो ॥६७५॥सा चिन्तितवती यत् चन्द्रभागस्य मुखं कृष्णस्य चन्द्रवत् अस्ति, सः तां सर्वेषु गोपीषु न्यूनतया प्रेम करोति।६७५।
ਕਹਿ ਕੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੋਊ ਤਬ ਹੀ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਬਾਤ ਬਿਚਾਰੀ ॥
कहि कै इह भाति सोऊ तब ही अपने मन मै इह बात बिचारी ॥इत्युक्त्वा (मनसि) एतत् मनसि विमृशत्
ਪ੍ਰੀਤ ਕਰੀ ਹਰਿ ਆਨਹਿ ਸੋ ਤਜਿ ਖੇਲ ਸਭੈ ਉਠਿ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਰੀ ॥
प्रीत करी हरि आनहि सो तजि खेल सभै उठि धामि सिधारी ॥एवम् उक्त्वा सा मनसि भ्रमति स्म, तदा कृष्णः अन्यस्य प्रेम करोति इति मत्वा सा स्वगृहं प्रति प्रवृत्ता
ਐਸ ਕਰੀ ਗਨਤੀ ਮਨ ਮੈ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਕੀ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਉਚਾਰੀ ॥
ऐस करी गनती मन मै उपमा तिह की कबि स्याम उचारी ॥(राधा) एवं मनसि चिन्तयन् यस्य सादृश्यं कविः श्यामः वदति (एवं)।
ਤ੍ਰੀਯਨ ਬੀਚ ਚਲੈਗੀ ਕਥਾ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨੁ ਸੁਤਾ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥਿ ਬਿਸਾਰੀ ॥੬੭੬॥
त्रीयन बीच चलैगी कथा ब्रिखभानु सुता ब्रिजनाथि बिसारी ॥६७६॥कविः श्यामः कथयति, इदानीं स्त्रियः मध्ये कथितं भविष्यति यत् कृष्णः राधां विस्मृतवान् इति।६७६।
ਅਥ ਰਾਧਿਕਾ ਕੋ ਮਾਨ ਕਥਨੰ ॥
अथ राधिका को मान कथनं ॥अधुना राधासत्कारवर्णनं आरभ्यते
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਇਹ ਭਾਤਿ ਚਲੀ ਕਹਿ ਕੈ ਸੁ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੋਊ ਕੁੰਜ ਗਲੀ ਹੈ ॥
इह भाति चली कहि कै सु त्रिया कबि स्याम कहै सोऊ कुंज गली है ॥एवमुक्त्वा राधा कोष्ठं त्यक्त्वा गच्छति
ਚੰਦਮੁਖੀ ਤਨ ਕੰਚਨ ਸੇ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਤੇ ਜੋਊ ਖੂਬ ਭਲੀ ਹੈ ॥
चंदमुखी तन कंचन से सभ ग्वारिन ते जोऊ खूब भली है ॥राधा गोपीसु सुन्दरतमस्य चन्द्रवदनं सुवर्णमयं शरीरं च
ਮਾਨ ਕੀਯੋ ਨਿਖਰੀ ਤਿਨ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਸੀ ਮਨੋ ਸੁ ਬਿਨਾ ਹੀ ਅਲੀ ਹੈ ॥
मान कीयो निखरी तिन ते म्रिगनी सी मनो सु बिना ही अली है ॥गर्विता सा इदानीं सुहृद्भिर्वियुक्ता मृगयूथात् हरिका इव
ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਮਨ ਮੈ ਪਤਿ ਸੋ ਰਤਿ ਮਾਨਹੁ ਰੂਠਿ ਚਲੀ ਹੈ ॥੬੭੭॥
यौ उपजी उपमा मन मै पति सो रति मानहु रूठि चली है ॥६७७॥तां दृष्ट्वा रतिः प्रेमदेवं प्रति क्रुद्धः तं त्यजति इव आसीत्।६७७।
ਇਤ ਤੇ ਹਰਿ ਖੇਲਤ ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਕਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਿਹਾਰੀ ॥
इत ते हरि खेलत रास बिखै ब्रिखभान सुता करि प्रीति निहारी ॥रसे क्रीडन् श्रीकृष्णः प्रेम्णा राधाम् अवलोकयति स्म। कविः श्यामः कथयति,
ਪੇਖ ਰਹਿਯੋ ਨ ਪਿਖੀ ਤਿਨ ਮੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਜੁ ਹੁਤੀ ਸੋਊ ਪਿਆਰੀ ॥
पेख रहियो न पिखी तिन मै कबि स्याम कहै जु हुती सोऊ पिआरी ॥अस्मिन् पार्श्वे कृष्णः प्रेम्णः नाटके लीनः राधां प्रति अवलोकयति स्म, परन्तु सा कुत्रापि न दृश्यते स्म
ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਸਮ ਜਾ ਮੁਖ ਹੈ ਤਨ ਕੰਚਨ ਸੋ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ॥
चंद्रप्रभा सम जा मुख है तन कंचन सो अति सुंदर नारी ॥अतिसुन्दरी चन्द्रवक्त्रा काञ्चनशरीरा ।
ਕੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਮਾਨ ਕੈ ਨੀਦ ਗਈ ਕਿ ਕੋਊ ਉਨਿ ਮਾਨ ਕੀ ਬਾਤ ਬਿਚਾਰੀ ॥੬੭੮॥
कै ग्रिहि मान कै नीद गई कि कोऊ उनि मान की बात बिचारी ॥६७८॥राधा चन्द्रसदृशमुखा सुवर्णशरीरा अत्यन्तं मनोहरः निद्रायाः आघातेन वा केनचित् अभिमानेन चिन्तया वा गृहं गता।६७८।
ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥
कान्रह बाच ॥कृष्णस्य भाषणम् : १.
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਬਿਜਛਟਾ ਜਿਹ ਨਾਮ ਸਖੀ ਕੋ ਹੈ ਸੋਊ ਸਖੀ ਜਦੁਰਾਇ ਬੁਲਾਈ ॥
बिजछटा जिह नाम सखी को है सोऊ सखी जदुराइ बुलाई ॥कृष्णा विधुछता नाम कुमारीम् |
ਅੰਗ ਪ੍ਰਭਾ ਜਿਹ ਕੰਚਨ ਸੀ ਜਿਹ ਤੇ ਮੁਖ ਚੰਦ ਛਟਾ ਛਬਿ ਪਾਈ ॥
अंग प्रभा जिह कंचन सी जिह ते मुख चंद छटा छबि पाई ॥काञ्चनवत् स्फुरद् देहं चन्द्रवदनवैभवम्
ਤਾ ਸੰਗਿ ਐਸੇ ਕਹਿਯੋ ਹਰਿ ਜੂ ਸੁਨ ਤੂ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਪਹਿ ਜਾਈ ॥
ता संगि ऐसे कहियो हरि जू सुन तू ब्रिखभान सुता पहि जाई ॥किशनः तम् एवम् उक्तवान्, (हे सखी!) शृणु, त्वं राधां गच्छसि।
ਪਾਇਨ ਪੈ ਬਿਨਤੀਅਨ ਕੈ ਅਤਿ ਹੇਤ ਕੇ ਭਾਵ ਸੋ ਲਿਆਉ ਮਨਾਈ ॥੬੭੯॥
पाइन पै बिनतीअन कै अति हेत के भाव सो लिआउ मनाई ॥६७९॥कृष्णः तां आहूय अवदत्, त्वं राधां गत्वा तस्याः पादयोः पतित्वा तां प्रार्थय, आगन्तुं च प्रेरय।६७९।
ਜਦੁਰਾਇ ਕੀ ਸੁਨ ਕੈ ਬਤੀਆ ਬ੍ਰਿਖਭਾਨ ਸੁਤਾ ਜੋਊ ਬਾਲ ਭਲੀ ਹੈ ॥
जदुराइ की सुन कै बतीआ ब्रिखभान सुता जोऊ बाल भली है ॥श्रुत्वा तु कृष्णं सुमतिमतीं राधाम् ।
ਰੂਪ ਮਨੋ ਸਮ ਸੁੰਦਰ ਮੈਨ ਕੇ ਮਾਨਹੁ ਸੁੰਦਰਿ ਕੰਜ ਕਲੀ ਹੈ ॥
रूप मनो सम सुंदर मैन के मानहु सुंदरि कंज कली है ॥श्रीकृष्णस्य वचनं श्रुत्वा यादवराजस्य कुमारी प्रेमकमलदेवसदृशं मनोहरं राधां प्रति प्रवृत्ता ।
ਤਾ ਕੇ ਮਨਾਇਬੇ ਕਾਜ ਚਲੀ ਹਰਿ ਕੋ ਫੁਨਿ ਆਇਸ ਪਾਇ ਅਲੀ ਹੈ ॥
ता के मनाइबे काज चली हरि को फुनि आइस पाइ अली है ॥तस्य उत्सवं कर्तुं साखी कृष्णस्य अनुज्ञां प्राप्य अगच्छत्।
ਯੋ ਉਪਜੀ ਜੀਯ ਮੈ ਉਪਮਾ ਕਰ ਤੇ ਚਕਈ ਮਨੋ ਛੂਟਿ ਚਲੀ ਹੈ ॥੬੮੦॥
यो उपजी जीय मै उपमा कर ते चकई मनो छूटि चली है ॥६८०॥तस्याः अनुनयार्थं हस्तात् स्खलितं चक्रवत् चरति स्म।६८०।