तस्याः प्रशंसायां च प्रत्येकं क्षेत्रे नाराः उत्थापितवन्तः, यत् श्रुत्वा भगवान् इन्द्रः अपि शान्तः अभवत्।( ४८)
मत्स्यजलयोः उदाहरणं गृहीत्वा ।
उच्यते यत् पत्नी मत्स्यः पतिं त्यक्त्वा जलं शीघ्रमेव पारिषति।(49)
सहपत्नी न बिभेति दिवौककोपात् ।
क्रुद्धा च पतिं बाणेन हतं कृतवती आसीत्।(50)
चौपाई
(महाराज्ञी) चिट्मध्ये अतीव आरामदायकं साडीं धारयन्
सहपत्नी दुःखिता सा पतिं बाणेन हतं कृतवती इति वदन्।
(सः तत् चिन्तितवान्) अहं तादृशात् सुहागात् असभ्यतरः भविष्यामि
'अहं तादृश्याः विवाहितायाः अपेक्षया विधवायाः श्रेष्ठः; न्यूनातिन्यूनं अहं प्रतिदिनं उत्थाय सर्वशक्तिमान् शिकारं कर्तुं शक्नोमि स्म।(51)(l).
108तमः शुभच्रितराणां दृष्टान्तः राजमन्त्रीसंवादः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (१०८)(२०२३) २.
चौपाई
एषा वार्ता (सस्यायाः भर्तुः पुन्नुः च) तत्र प्राप्ता
यत्र धर्मेश्वरः धर्मराजः स्वपरिषदे उपविष्टः आसीत्, तत्र एषा व्याकुलवार्ता प्राप्ता,
(सङ्घः) तस्याः स्त्रियाः निद्रां दृष्टवान्
'शशिस्य सहपत्न्या हता स्वपतिं बाणेन हतम्।'(1)
धरम राज का वार्ता
दोहिरा
'प्रहारद्वारा एषा स्त्रिया भर्तारं हतः ।
'केनचित् प्रकारेण इदानीं सा समाप्तव्या।'(2)
चौपाई
उर्वशी नाम नर्तकी (वेश्या वा) तस्मिन् नगरे निवसति स्म
तस्मिन् एव क्षेत्रे उर्वस्सी नाम वेश्या निवसति स्म, सा मृत्युदेवस्य कालस्य गृहे नृत्यति स्म ।
तस्मिन् सभायां भारं (एतत्कार्यं कर्तुं) गृहीतवान्
परिषदे सा पुरुषवेषं कृत्वा अस्य कार्यस्य उत्तरदायित्वं स्वीकृतवती ।(३)
उर्वशी उवाच ।
तस्य वधः कठिनः अस्ति
'संसारे शान्तं वसन्तं हन्तुं दुष्करम्।'
यस्य मनः चपलम्, २.
'किन्तु यः अतिधूर्तः, तस्य जीवनं केवलं वधकस्य हस्ते क्रीडनकं एव।'( ४)
(सा) एवम् उक्त्वा (गृहं) त्यक्त्वा (एकं) अश्वं क्रीतवन्
एवं चिन्तयन्त्याः सा नारी गृहात् बहिः आगता ।
क्रीतवान् च कृष्णाश्वं दशसहस्रं मुद्रां व्यययन्।
स हजः त्वरमाणे भगवतः इन्द्रस्याश्वस्यापि नम्रतां अनुभवति स्म।(5)
सः स्वशरीरे अद्वितीयं कवचं धारयति स्म
रमणीया वस्त्राभरणभूषिता च ।
(सः) स्कन्धेषु दीर्घकेशाः, २.
तस्याः दीर्घकेशाः स्कन्धेषु सर्वत्र गन्धं सिञ्चन्ति स्म।(6)
(सः) नेत्रेषु रजतं स्थापयति स्म।
नेत्रेषु चक्षुषः चूर्णं कृत्वा तस्याः अलङ्कारः बहु हृदयं अपहृतवान् ।
(तस्य) क्रूराः केशाः शृङ्खला इव अलङ्कृताः आसन्
तस्याः सर्पकेशेषु बहवः मनुष्याः, देवाः, पिशाचाः च उलझन्ति स्म।(7)
तस्य गुरुभ्रुवो धनुष इव अलङ्कृताः ।
(सा) चतुर्दशजनानाम् आकर्षकः आसीत्।
(सः) यस्य दृष्टौ किञ्चित् अपि आगच्छति,
तस्य सर्वा बुद्धिः नाशयिष्यति स्म । ८.
दोहिरा
कार्तिकेय ('खातमुख') षट् मुखं, शिवस्य पञ्च मुखं, ब्रह्मा च चतुर्मुखं प्राप्तम्।