श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 147


ਦੋਊ ਸਸਤ੍ਰ ਵਰਤੀ ਦੋਊ ਛਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ॥
दोऊ ससत्र वरती दोऊ छत्र धारी ॥

उभौ बाहुप्रयोजकौ राजानौ वितानौ ।

ਦੋਊ ਪਰਮ ਜੋਧਾ ਮਹਾ ਜੁਧਕਾਰੀ ॥੮॥੨੨੬॥
दोऊ परम जोधा महा जुधकारी ॥८॥२२६॥

उभौ परमयोद्धौ महायोद्धौ च ॥८.२२६॥

ਦੋਊ ਖੰਡ ਖੰਡੀ ਦੋਊ ਮੰਡ ਮੰਡੰ ॥
दोऊ खंड खंडी दोऊ मंड मंडं ॥

उभौ शत्रुनाशकौ तथा प्रतिष्ठापकौ तथा ।

ਦੋਊ ਜੋਧ ਜੈਤਵਾਰੁ ਜੋਧਾ ਪ੍ਰਚੰਡੰ ॥
दोऊ जोध जैतवारु जोधा प्रचंडं ॥

उभौ अपि महावीराणां घोरविजेताः आसन्।

ਦੋਊ ਬੀਰ ਬਾਨੀ ਦੋਊ ਬਾਹ ਸਾਹੰ ॥
दोऊ बीर बानी दोऊ बाह साहं ॥

उभौ योधौ बाणनिपुणौ महाबाहुौ च ।

ਦੋਊ ਸੂਰ ਸੈਨੰ ਦੋਊ ਸੂਰ ਮਾਹੰ ॥੯॥੨੨੭॥
दोऊ सूर सैनं दोऊ सूर माहं ॥९॥२२७॥

उभौ वीरौ सूर्यचन्द्रौ स्वबलयोः ॥९.२२७॥

ਦੋਊ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਦੋਊ ਸਸਤ੍ਰ ਬੇਤਾ ॥
दोऊ चक्रवरती दोऊ ससत्र बेता ॥

उभौ योद्धौ विश्वराजौ युद्धज्ञानौ च आस्ताम् ।

ਦੋਊ ਜੰਗ ਜੋਧੀ ਦੋਊ ਜੰਗ ਜੇਤਾ ॥
दोऊ जंग जोधी दोऊ जंग जेता ॥

उभौ युद्धयोद्धौ युद्धविजयौ च आस्ताम् ।

ਦੋਊ ਚਿਤ੍ਰ ਜੋਤੀ ਦੋਊ ਚਿਤ੍ਰ ਚਾਪੰ ॥
दोऊ चित्र जोती दोऊ चित्र चापं ॥

उभौ अद्भुतौ सुन्दरौ सुन्दरधनुर्वाहौ ।

ਦੋਊ ਚਿਤ੍ਰ ਵਰਮਾ ਦੋਊ ਦੁਸਟ ਤਾਪੰ ॥੧੦॥੨੨੮॥
दोऊ चित्र वरमा दोऊ दुसट तापं ॥१०॥२२८॥

उभौ कवचधारिणौ शत्रुनाशकौ ॥१०.२२८॥

ਦੋਊ ਖੰਡ ਖੰਡੀ ਦੋਊ ਮੰਡ ਮੰਡੰ ॥
दोऊ खंड खंडी दोऊ मंड मंडं ॥

उभौ द्विधातुभिः शत्रुनाशकौ संस्थापकौ च ।

ਦੋਊ ਚਿਤ੍ਰ ਜੋਤੀ ਸੁ ਜੋਧਾ ਪ੍ਰਚੰਡੰ ॥
दोऊ चित्र जोती सु जोधा प्रचंडं ॥

उभौ महिमावतारौ वीरौ महाबलौ |

ਦੋਊ ਮਤ ਬਾਰੁੰਨ ਬਿਕ੍ਰਮ ਸਮਾਨੰ ॥
दोऊ मत बारुंन बिक्रम समानं ॥

उभौ मत्तगजौ राजा विक्रम इव च |

ਦੋਊ ਸਸਤ੍ਰ ਬੇਤਾ ਦੋਊ ਸਸਤ੍ਰ ਪਾਨੰ ॥੧੧॥੨੨੯॥
दोऊ ससत्र बेता दोऊ ससत्र पानं ॥११॥२२९॥

उभौ युद्धनिपुणौ शस्त्रहस्तौ च।।११।२२९।।

ਦੋਊ ਪਰਮ ਜੋਧੇ ਦੋਊ ਕ੍ਰੁਧਵਾਨੰ ॥
दोऊ परम जोधे दोऊ क्रुधवानं ॥

उभौ अपि क्रोधपूर्णौ परमयोद्धौ आस्ताम्।

ਦੋਊ ਸਸਤ੍ਰ ਬੇਤਾ ਦੋਊ ਰੂਪ ਖਾਨੰ ॥
दोऊ ससत्र बेता दोऊ रूप खानं ॥

उभौ युद्धनिपुणौ सौन्दर्यस्य च ।

ਦੋਊ ਛਤ੍ਰਪਾਲੰ ਦੋਊ ਛਤ੍ਰ ਧਰਮੰ ॥
दोऊ छत्रपालं दोऊ छत्र धरमं ॥

उभौ क्षत्रियाणां पालकौ क्षत्रियानुशासनम् अनुसृतौ च।

ਦੋਊ ਜੁਧ ਜੋਧਾ ਦੋਊ ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਮੰ ॥੧੨॥੨੩੦॥
दोऊ जुध जोधा दोऊ क्रूर करमं ॥१२॥२३०॥

उभौ युद्धवीरौ हिंसककर्मणौ पुरुषौ।।१२।२३०।।

ਦੋਊ ਮੰਡਲਾਕਾਰ ਜੂਝੇ ਬਿਰਾਜੈ ॥
दोऊ मंडलाकार जूझे बिराजै ॥

उभौ स्थितौ परिवेष्टौ युद्धं कुर्वन्तौ आस्ताम् ।

ਹਥੈ ਹਰ ਦੁ ਠੋਕੈ ਭੁਜਾ ਪਾਇ ਗਾਜੈ ॥
हथै हर दु ठोकै भुजा पाइ गाजै ॥

उभौ हस्तेन बाहून् प्रहृत्य उच्चैः उद्घोषयन्तौ ।

ਦੋਊ ਖਤ੍ਰਹਾਣੰ ਦੋਊ ਖਤ੍ਰ ਖੰਡੰ ॥
दोऊ खत्रहाणं दोऊ खत्र खंडं ॥

उभौ अपि क्षत्रियानुशासनम् आसीत् किन्तु उभौ क्षत्रियविनाशकौ आस्ताम्।

ਦੋਊ ਖਗ ਪਾਣੰ ਦੋਊ ਛੇਤ੍ਰ ਮੰਡੰ ॥੧੩॥੨੩੧॥
दोऊ खग पाणं दोऊ छेत्र मंडं ॥१३॥२३१॥

उभौ खड्गहस्तौ तौ च त युद्धक्षेत्रस्य अलङ्कारौ।।१३।२३१।।

ਦੋਊ ਚਿਤ੍ਰਜੋਤੀ ਦੋਊ ਚਾਰ ਬਿਚਾਰੰ ॥
दोऊ चित्रजोती दोऊ चार बिचारं ॥

उभौ सौन्दर्यावतारौ, उदात्तविचारौ च आस्ताम्।

ਦੋਊ ਮੰਡਲਾਕਾਰ ਖੰਡਾ ਅਬਾਰੰ ॥
दोऊ मंडलाकार खंडा अबारं ॥

उभौ अपि स्वपरिसरयोः द्विधातुखड्गान् चालयन्तौ आस्ताम् ।

ਦੋਊ ਖਗ ਖੂਨੀ ਦੋਊ ਖਤ੍ਰਹਾਣੰ ॥
दोऊ खग खूनी दोऊ खत्रहाणं ॥

उभौ खड्गौ रक्तलिप्तौ क्षत्रियानुशासनविरुद्धौ कार्यं कृतवन्तौ ।

ਦੋਊ ਖਤ੍ਰਖੇਤਾ ਦੋਊ ਛਤ੍ਰਪਾਣੰ ॥੧੪॥੨੩੨॥
दोऊ खत्रखेता दोऊ छत्रपाणं ॥१४॥२३२॥

उभौ युद्धक्षेत्रे प्राणान् जोखिमं कर्तुं समर्थौ आस्ताम्।१४.२३२।

ਦੋਊ ਬੀਰ ਬਿਬ ਆਸਤ ਧਾਰੇ ਨਿਹਾਰੇ ॥
दोऊ बीर बिब आसत धारे निहारे ॥

उभौ वीरौ हस्ते शस्त्राणि आस्ताम् ।

ਰਹੇ ਬ੍ਯੋਮ ਮੈ ਭੂਪ ਗਉਨੈ ਹਕਾਰੇ ॥
रहे ब्योम मै भूप गउनै हकारे ॥

इव मृतराजानाम् आत्मानः तान् आह्वयन्ति स्म ।

ਹਕਾ ਹਕ ਲਾਗੀ ਧਨੰ ਧੰਨ ਜੰਪ੍ਰਯੋ ॥
हका हक लागी धनं धंन जंप्रयो ॥

ते स्ववीरतां दृष्ट्वा उद्घोषयन्ति स्म, साधु, ब्रावो!

ਚਕ੍ਰਯੋ ਜਛ ਰਾਜੰ ਪ੍ਰਿਥੀ ਲੋਕ ਕੰਪ੍ਯੋ ॥੧੫॥੨੩੩॥
चक्रयो जछ राजं प्रिथी लोक कंप्यो ॥१५॥२३३॥

तेषां वीर्यं दृष्ट्वा यक्षराजः विस्मितः पृथिवी कम्पिता।।15।233।।

ਹਨਿਓ ਰਾਜ ਦੁਰਜੋਧਨੰ ਜੁਧ ਭੂਮੰ ॥
हनिओ राज दुरजोधनं जुध भूमं ॥

(अन्ततः) राजा दुर्योधनः युद्धक्षेत्रे निहतः |

ਭਜੇ ਸਭੈ ਜੋਧਾ ਚਲੀ ਧਾਮ ਧੂਮੰ ॥
भजे सभै जोधा चली धाम धूमं ॥

सर्वे कोलाहलपूर्णाः योद्धाः हेल्टर-स्केल्टर् धावितवन्तः।

ਕਰਿਯੋ ਰਾਜ ਨਿਹਕੰਟਕੰ ਕਉਰਪਾਲੰ ॥
करियो राज निहकंटकं कउरपालं ॥

(तदनन्तरं) पाण्डवाः कौरवकुटुम्बं अचिन्तितम्।

ਪੁਨਰ ਜਾਇ ਕੈ ਮਝਿ ਸਿਝੈ ਹਿਵਾਲੰ ॥੧੬॥੨੩੪॥
पुनर जाइ कै मझि सिझै हिवालं ॥१६॥२३४॥

अथ ते हिमालयपर्वतान् ॥१६.२३४॥

ਤਹਾ ਏਕ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸਿਉ ਜੁਧ ਮਚ੍ਯੋ ॥
तहा एक गंध्रब सिउ जुध मच्यो ॥

तस्मिन् समये गन्धर्वेन सह युद्धं कृतम् ।

ਤਹਾ ਭੂਰਪਾਲੰ ਧੂਰਾ ਰੰਗੁ ਰਚ੍ਯੋ ॥
तहा भूरपालं धूरा रंगु रच्यो ॥

तत्र स गन्धर्वः अद्भुतं वेषं स्वीकृतवान्।

ਤਹਾ ਸਤ੍ਰੁ ਕੇ ਭੀਮ ਹਸਤੀ ਚਲਾਏ ॥
तहा सत्रु के भीम हसती चलाए ॥

भीमः तत्र शत्रुगजान् ऊर्ध्वं क्षिपत् |

ਫਿਰੇ ਮਧਿ ਗੈਣੰ ਅਜਉ ਲਉ ਨ ਆਏ ॥੧੭॥੨੩੫॥
फिरे मधि गैणं अजउ लउ न आए ॥१७॥२३५॥

ये अद्यापि आकाशे चरन्ति न प्रत्यागताः अद्यापि।17.235।

ਸੁਨੈ ਬੈਨ ਕਉ ਭੂਪ ਇਉ ਐਠ ਨਾਕੰ ॥
सुनै बैन कउ भूप इउ ऐठ नाकं ॥

तच्छ्रुत्वा वचनं राजा जन्मेजः एवंविधं नासिकां व्यावर्तयत् ।

ਕਰਿਯੋ ਹਾਸ ਮੰਦੈ ਬੁਲ੍ਯੋ ਏਮ ਬਾਕੰ ॥
करियो हास मंदै बुल्यो एम बाकं ॥

गजानां विषये उक्तं न सत्यमिव अवमानना हसति स्म।

ਰਹਿਯੋ ਨਾਕ ਮੈ ਕੁਸਟ ਛਤ੍ਰੀ ਸਵਾਨੰ ॥
रहियो नाक मै कुसट छत्री सवानं ॥

अनेन अविश्वासेन तस्य नासिकायां कुष्ठस्य षट्त्रिंशत् भागः ।

ਭਈ ਤਉਨ ਹੀ ਰੋਗ ਤੇ ਭੂਪ ਹਾਨੰ ॥੧੮॥੨੩੬॥
भई तउन ही रोग ते भूप हानं ॥१८॥२३६॥

अनेन च व्याधिना राजा गतः ॥१८.२३६॥

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਇਮ ਚਉਰਾਸੀ ਬਰਖ ਪ੍ਰਮਾਨੰ ॥
इम चउरासी बरख प्रमानं ॥

एवं चतुरशीतिवर्षाणि यावत् ।

ਸਪਤ ਮਾਹ ਚਉਬੀਸ ਦਿਨਾਨੰ ॥
सपत माह चउबीस दिनानं ॥

सप्तमासाः चतुर्विंशतिदिनानि च, २.

ਰਾਜ ਕੀਓ ਜਨਮੇਜਾ ਰਾਜਾ ॥
राज कीओ जनमेजा राजा ॥

राजा जन्मेजः शासकः एव अभवत्

ਕਾਲ ਨੀਸਾਨੁ ਬਹੁਰਿ ਸਿਰਿ ਗਾਜਾ ॥੧੯॥੨੩੭॥
काल नीसानु बहुरि सिरि गाजा ॥१९॥२३७॥

ततः, तस्य शिरसि मृत्युतुरही निनादति स्म।19.237।

ਇਤਿ ਜਨਮੇਜਾ ਸਮਾਪਤ ਭਇਆ ॥
इति जनमेजा समापत भइआ ॥

एवं राजा जन्मेजः अन्तिमं निःश्वासं कृतवान्।