श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 785


ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਆਦਿ ਦੁਰਦਨੀ ਸਬਦ ਬਖਾਨਹੁ ॥
आदि दुरदनी सबद बखानहु ॥

प्रथमं 'दुर्दनी' (गजसेना) इति शब्दं वदतु।

ਤਾ ਕੇ ਅੰਤਿ ਸਤ੍ਰੁ ਪਦ ਠਾਨਹੁ ॥
ता के अंति सत्रु पद ठानहु ॥

तस्य अन्ते 'सत्रु' इति शब्दं योजयतु।

ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਸਕਲ ਲਹਿਜੈ ॥
नाम तुपक के सकल लहिजै ॥

सर्वेषां बिन्दुनाम (तत्) विचार्यताम्।

ਯਾ ਕੇ ਬਿਖੈ ਭੇਦ ਨਹੀ ਕਿਜੈ ॥੧੦੬੯॥
या के बिखै भेद नही किजै ॥१०६९॥

आदौ दुर्दनीशब्दं वदन् अन्ते शत्रुशब्दं योजयित्वा तुपकनामानि निर्विवेकमुच्चारयन्तु।१०६९।

ਦ੍ਵਿਪਨੀ ਆਦਿ ਉਚਾਰਨ ਕੀਜੈ ॥
द्विपनी आदि उचारन कीजै ॥

प्रथम उच्चारण 'द्विपानी' (गज सेना) (शब्द)।

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਦੀਜੈ ॥
अरि पद अंति तवन के दीजै ॥

तस्य अन्ते 'अरि' इति शब्दं योजयतु।

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਲਹੀਐ ॥
सभ स्री नाम तुपक के लहीऐ ॥

सर्वेषां बिन्दुनाम (तत्) विचार्यताम्।

ਜਹ ਚਾਹੋ ਤਹ ਹੀ ਤੇ ਕਹੀਐ ॥੧੦੭੦॥
जह चाहो तह ही ते कहीऐ ॥१०७०॥

“दयापाणी” इति शब्दं वदन् अन्ते “अरि” इति शब्दं योजयित्वा तुपकस्य सर्वाणि नामानि इष्टरीत्या प्रयोगाय ज्ञातव्यानि।१०७०।

ਆਦਿ ਪਦਮਿਨੀ ਸਬਦ ਬਖਾਨਹੁ ॥
आदि पदमिनी सबद बखानहु ॥

प्रथमं 'पद्मिनी' (गज-सेना) इति शब्दस्य पाठः ।

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਠਾਨਹੁ ॥
अरि पद अंति तवन के ठानहु ॥

तस्य अन्ते 'अरि' इति शब्दं योजयतु।

ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਸਕਲ ਲਹੀਜੈ ॥
नाम तुपक के सकल लहीजै ॥

सर्वेषां बिन्दुनाम (तत्) विचार्यताम्।

ਯਾ ਮੈ ਭੇਦ ਨ ਕਛਹੂ ਕੀਜੈ ॥੧੦੭੧॥
या मै भेद न कछहू कीजै ॥१०७१॥

प्रथमं जगत् “पद्मिनी” इति वदन् अन्ते “अरि” इति शब्दं योजयित्वा तुपकस्य सर्वाणि नामानि अविवेकेन ज्ञातव्यानि।१०७१।

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अरिल्

ਪ੍ਰਿਥਮ ਬਾਰਣੀ ਮੁਖ ਤੇ ਸਬਦ ਬਖਾਨੀਐ ॥
प्रिथम बारणी मुख ते सबद बखानीऐ ॥

प्रथमं मुखेन 'बरणी' (गज-सेना) शब्दं वदन्तु।

ਸਤ੍ਰੁ ਸਬਦ ਕੋ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੋ ਠਾਨੀਐ ॥
सत्रु सबद को अंति तवन को ठानीऐ ॥

तस्य अन्ते 'सत्रु' इति शब्दं योजयतु।

ਸਕਲ ਤੁਪਕ ਕੇ ਨਾਮ ਸੁਕਬਿ ਲਹਿ ਲੀਜੀਐ ॥
सकल तुपक के नाम सुकबि लहि लीजीऐ ॥

(To) सर्वेभ्यः कविभ्यः ! बिन्दुस्य नाम अवगच्छ।

ਹੋ ਯਾ ਕੇ ਭੀਤਰ ਭੇਦ ਨੈਕੁ ਨਹੀ ਕੀਜੀਐ ॥੧੦੭੨॥
हो या के भीतर भेद नैकु नही कीजीऐ ॥१०७२॥

प्रथमं “वार्णी” इति शब्दं वदन् अन्ते “शतु” इति शब्दं योजयित्वा तुपकस्य सर्वाणि नामानि विना विवेकेन ज्ञातव्यानि।१०७२।

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਆਦਿ ਬਿਆਲਣੀ ਸਬਦ ਬਖਾਨਹੋ ॥
आदि बिआलणी सबद बखानहो ॥

प्रथमं 'बियालानी' (गज-सेना) शब्दस्य उच्चारणं कुर्वन्तु।

ਅਰਿ ਪਦ ਅੰਤਿ ਤਵਨ ਕੇ ਠਾਨਹੁ ॥
अरि पद अंति तवन के ठानहु ॥

तस्य अन्ते 'अरि' इति शब्दं योजयतु।

ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਕੇ ਜਾਨਹੁ ॥
सभ स्री नाम तुपक के जानहु ॥

सर्वबिन्दूनां नाम (तत्) विचारयतु।

ਯਾ ਮੈ ਭੇਦ ਨੈਕੁ ਨਹੀ ਮਾਨਹੋ ॥੧੦੭੩॥
या मै भेद नैकु नही मानहो ॥१०७३॥

“व्यालनी” इति शब्दं वदन् अन्ते “अरि” इति शब्दं योजयित्वा तुपकस्य सर्वाणि नामानि अविवेकेन ज्ञातव्यानि।१०७३।

ਇੰਭਣੀ ਆਦਿ ਉਚਾਰਨ ਕੀਜੈ ॥
इंभणी आदि उचारन कीजै ॥

प्रथमं 'इम्भानी' (गज-सेना) (शब्द) उच्चारणं कुर्वन्तु।