द्वितीयदिने च तस्याः (तपस्वी) गृहं गच्छति स्म।
राणी भिक्षुवेषं धारयन्
राज्ञा सह मैथुनं कुर्वन् । १९.
तां राजा द्वितीयां पत्नीं मन्यते स्म ।
(सः) मूर्खः भेदं न अवगच्छत्।
(सः) स्त्रियाः चरित्रं न अवगच्छन् आसीत्
(राजा) च नित्यं शिरः मुण्डनं करोति स्म।
अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रियाचरितस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३०३तमं चरित्रं समाप्तं, सर्वं शुभम्। ३०३.५८४० इति । गच्छति
चतुर्विंशतिः : १.
तत्र बिधि सेन नाम वीरः राजा आसीत्
यः डेग् तथा टेग् इत्येतयोः द्वयोः विषययोः प्रवीणः आसीत् ।
(सः) महाबलः, सुन्दरः, महाबलः च आसीत् ।
तेन बहवः शत्रवः पराजिताः आसन् । १.
तस्य बिध्यमतिः नाम कन्या आसीत्
यस्य (न) पुरुषः स्त्री वा समः आसीत्।
तस्य मुनिः अतीव प्रियः आसीत्
(यम्) चन्द्रसूर्यौ प्रतिदिनं द्रष्टुम् आगच्छन्ति स्म। २.
सः एकस्य प्रेम्णा पतितः, .
यथा सवनमासे वर्षति।
तस्य नाम चतुर्कुमारः आसीत् ।
सः केन मनुष्येण सह उपमा भवितुम् अर्हति ? (अर्थः दातुं न शक्यते । ३ ।
बिध्या देई सुखेन एक दिन
बलात् प्रीतमं आहूतवान्।
तस्य सह यौनसम्बन्धं कृतवान्।
स्त्रियः पुरुषाः च बहु सुखं प्राप्नुवन् । ४.
कश्चित् बिधि सेन इत्यस्मै अवदत्
यत् तव कन्या गृहे मित्रं आमन्त्रितवती अस्ति।
सा तस्य सह यौनसम्बन्धं करोति
तथा हे राजन! सा त्वां सर्वथा न बिभेति। ५.
अथ राजा तं स्वेन सह नीतवान्
क्रुद्धः च भूत्वा तत्र गतः।
विद्या मातिः श्रुत्वा ।
(तदा) मित्रं हृदये अतीव भीता आसीत्। ६.
(सः) छतम् खनित्वा द्वौ तोरणौ कृतवान्,
यस्मात् पक्षात् सः तान् आगच्छन्तं मन्यते स्म (आगच्छन्तं दृष्टवान् इत्यर्थः)।
उभौ (मघोराद्वारा) शोकं कृतवन्तौ।
(यः) दूतेन सह राज्ञः शिरसि पतितः।।7।
(उभौ) अन्धौ भूत्वा किमपि न दृष्टवन्तौ।
तेनैव मार्गेण सः सखा गृहं नीतः।
राजा भेद अभेदः किमपि अवगन्तुं न शक्तवान् ।
(चिन्तयन्) कन्या केनचित् कार्याय कुत्रचित् गता। (कामं कृत्वा कन्या कुत्र गता इत्यर्थः) ॥८॥
दुर्भाग्यं (तयोः उपरि) पतितम्।
सः तयोः शिरसि आलिंग्य प्रस्थितवान् ।
(ते) मुखप्रक्षालनार्थं एकघण्टां गृहीतवन्तः।
तदनन्तरं (ते) कन्यायाः गृहं गतवन्तः। ९.
तत्र गत्वा, यत् राजा दृष्टवान्
अतः कोऽपि मित्रः न दृष्टः ।
ततो राजा तं विपर्ययम् (व्यक्तिं) जघान |