श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 152


ਤਹਾ ਗਯੋ ਅਜੈ ਸਿੰਘ ਸੂਰਾ ਸੁਕ੍ਰੁਧੰ ॥
तहा गयो अजै सिंघ सूरा सुक्रुधं ॥

तस्मिन् स्थाने (सनौधिब्राह्मणस्य) योद्धा अजैसिंहः महाक्रोधः गतः,

ਹਨਿਯੋ ਅਸਮੇਧੰ ਕਰਿਓ ਪਰਮ ਜੁਧੰ ॥੧੪॥੨੮੫॥
हनियो असमेधं करिओ परम जुधं ॥१४॥२८५॥

असुमेधं यो हन्तुमिच्छत् युद्धे घोरम् ॥१४.२८५॥

ਰਜੀਆ ਪੁਤ੍ਰ ਦਿਖਿਯੋ ਡਰੇ ਦੋਇ ਭ੍ਰਾਤੰ ॥
रजीआ पुत्र दिखियो डरे दोइ भ्रातं ॥

दासीपुत्रं दृष्ट्वा तौ भ्रातरौ भीतास्ताम् ।

ਗਹੀ ਸਰਣ ਬਿਪ੍ਰੰ ਬੁਲਿਯੋ ਏਵ ਬਾਤੰ ॥
गही सरण बिप्रं बुलियो एव बातं ॥

ब्राह्मणमाश्रित्य ते अवदन्।

ਗੁਵਾ ਹੇਮ ਸਰਬੰ ਮਿਲੇ ਪ੍ਰਾਨ ਦਾਨੰ ॥
गुवा हेम सरबं मिले प्रान दानं ॥

अस्माकं प्राणान् तारय त्वं गोसुवर्णदानं भगवतः प्राप्स्यसि

ਸਰਨੰ ਸਰਨੰ ਸਰਨੰ ਗੁਰਾਨੰ ॥੧੫॥੨੮੬॥
सरनं सरनं सरनं गुरानं ॥१५॥२८६॥

हे गुरु, वयं तव आश्रये, वयं तव आश्रये, वयं तव स्गेल्टरे स्मः।15.286।

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਤਬ ਭੂਪਤ ਤਹ ਦੂਤ ਪਠਾਏ ॥
तब भूपत तह दूत पठाए ॥

राजा (अजैसिंहः) स्वदूतान् (राजा तिलकं) (सनौधि ब्राह्मणम्) च प्रेषितवान्।

ਤ੍ਰਿਪਤ ਸਕਲ ਦਿਜ ਕੀਏ ਰਿਝਾਏ ॥
त्रिपत सकल दिज कीए रिझाए ॥

येन सर्वान् आगच्छन्तं ब्राह्मणं तर्पयत्।

ਅਸਮੇਧ ਅਰੁ ਅਸੁਮੇਦ ਹਾਰਾ ॥
असमेध अरु असुमेद हारा ॥

(एते दूता उचुःJ असुमेधः असुमेधनं च,

ਭਾਜ ਪਰੇ ਘਰ ਤਾਕ ਤਿਹਾਰਾ ॥੧॥੨੮੭॥
भाज परे घर ताक तिहारा ॥१॥२८७॥

धावित्वा गृहे निगूढः।।१।२८७।

ਕੈ ਦਿਜ ਬਾਧ ਦੇਹੁ ਦੁਐ ਮੋਹੂ ॥
कै दिज बाध देहु दुऐ मोहू ॥

बद्ध्वा वा नो ब्राह्मण प्रयच्छ।

ਨਾਤਰ ਧਰੋ ਦੁਜਨਵਾ ਤੋਹੂ ॥
नातर धरो दुजनवा तोहू ॥

हे तेषां सदृशो मन्तव्यः भवसि

ਕਰਿਓ ਨ ਪੂਜਾ ਦੇਉ ਨ ਦਾਨਾ ॥
करिओ न पूजा देउ न दाना ॥

न त्वं पूजिष्यसि न च दानं दास्यसि

ਤੋ ਕੋ ਦੁਖ ਦੇਵੋ ਦਿਜ ਨਾਨਾ ॥੨॥੨੮੮॥
तो को दुख देवो दिज नाना ॥२॥२८८॥

ततो नानाविधदुःखानि ते दास्यन्ति ॥२.२८८॥

ਕਹਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੁਇ ਕੰਠ ਲਗਾਏ ॥
कहा म्रितक दुइ कंठ लगाए ॥

एतौ मृतौ किमर्थं त्वया वक्षसि आलिंगितौ ।

ਦੇਹੁ ਹਮੈ ਤੁਮ ਕਹਾ ਲਜਾਏ ॥
देहु हमै तुम कहा लजाए ॥

तानि नः प्रयच्छ त्वं किमर्थं संकोचसे?

ਜਉ ਦੁਐ ਏ ਤੁਮ ਦੇਹੁ ਨ ਮੋਹੂ ॥
जउ दुऐ ए तुम देहु न मोहू ॥

यदि त्वं तौ मम समीपं न प्रत्यागच्छसि।

ਤਉ ਹਮ ਸਿਖ ਨ ਹੋਇ ਹੈ ਤੋਹੂ ॥੩॥੨੮੯॥
तउ हम सिख न होइ है तोहू ॥३॥२८९॥

तदा वयं तव शिष्याः न भविष्यामः।3.289.

ਤਬ ਦਿਜ ਪ੍ਰਾਤ ਕੀਓ ਇਸਨਾਨਾ ॥
तब दिज प्रात कीओ इसनाना ॥

अथ सनाउधि ब्राह्मणः प्रातः उत्थाय स्नानम् अकरोत् |

ਦੇਵ ਪਿਤ੍ਰ ਤੋਖੇ ਬਿਧ ਨਾਨਾ ॥
देव पित्र तोखे बिध नाना ॥

नानाप्रकारेण देवान् अङ्गान् च पूजयति स्म।

ਚੰਦਨ ਕੁੰਕਮ ਖੋਰ ਲਗਾਏ ॥
चंदन कुंकम खोर लगाए ॥

ततः ललाटे चप्पलस्य कुङ्कुमस्य च अग्रचिह्नानि ।

ਚਲ ਕਰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈ ਆਏ ॥੪॥੨੯੦॥
चल कर राज सभा मै आए ॥४॥२९०॥

तदनन्तरं सः स्वस्य दरबारपर्यन्तं गतः।4.290.

ਦਿਜੋ ਬਾਚ ॥
दिजो बाच ॥

उवाच ब्राह्मणः।

ਹਮਰੀ ਵੈ ਨ ਪਰੈ ਦੁਐ ਡੀਠਾ ॥
हमरी वै न परै दुऐ डीठा ॥

न च मया तौ दृष्टौ, .

ਹਮਰੀ ਆਇ ਪਰੈ ਨਹੀ ਪੀਠਾ ॥
हमरी आइ परै नही पीठा ॥

न च ते शरणं कृतवन्तः।

ਝੂਠ ਕਹਿਯੋ ਜਿਨ ਤੋਹਿ ਸੁਨਾਈ ॥
झूठ कहियो जिन तोहि सुनाई ॥

यः कश्चित् भवद्भ्यः वार्ताम् अददात्, सः अनृतं उक्तवान्।

ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜਨ ਕੇ ਰਾਈ ॥੧॥੨੯੧॥
महाराज राजन के राई ॥१॥२९१॥

सम्राट् राजराज ॥१.२९१॥

ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜਨ ਕੇ ਰਾਜਾ ॥
महाराज राजन के राजा ॥

सम्राट् राजराजाय नमः ।

ਨਾਇਕ ਅਖਲ ਧਰਣ ਸਿਰ ਤਾਜਾ ॥
नाइक अखल धरण सिर ताजा ॥

सर्वजगद्वीराय पृथिवीपते च |

ਹਮ ਬੈਠੇ ਤੁਮ ਦੇਹੁ ਅਸੀਸਾ ॥
हम बैठे तुम देहु असीसा ॥

अत्र उपविश्य अहं त्वां आशीर्वादं ददामि।

ਤੁਮ ਰਾਜਾ ਰਾਜਨ ਕੇ ਈਸਾ ॥੨॥੨੯੨॥
तुम राजा राजन के ईसा ॥२॥२९२॥

त्वं , राजेन्द्रासि नृपेश्वरः ॥२.२९२॥

ਰਾਜਾ ਬਾਚ ॥
राजा बाच ॥

राजा उवाच ।

ਭਲਾ ਚਹੋ ਆਪਨ ਜੋ ਸਬਹੀ ॥
भला चहो आपन जो सबही ॥

यदि भवान् स्वकीयः शुभकामना ।

ਵੈ ਦੁਇ ਬਾਧ ਦੇਹੁ ਮੁਹਿ ਅਬਹੀ ॥
वै दुइ बाध देहु मुहि अबही ॥

उभौ बद्ध्वा ददातु मम सद्यः

ਸਬਹੀ ਕਰੋ ਅਗਨ ਕਾ ਭੂਜਾ ॥
सबही करो अगन का भूजा ॥

तान् सर्वान् अग्निभोजनं करिष्यामि।

ਤੁਮਰੀ ਕਰਉ ਪਿਤਾ ਜਿਉ ਪੂਜਾ ॥੩॥੨੯੩॥
तुमरी करउ पिता जिउ पूजा ॥३॥२९३॥

पितरं च त्वां भजस्व ॥३.२९३॥

ਜੋ ਨ ਪਰੈ ਵੈ ਭਾਜ ਤਿਹਾਰੇ ॥
जो न परै वै भाज तिहारे ॥

यदि ते न धावित्वा तव गृहे निगूढाः।

ਕਹੇ ਲਗੋ ਤੁਮ ਆਜ ਹਮਾਰੇ ॥
कहे लगो तुम आज हमारे ॥

अथ त्वं अद्य मां आज्ञापयसि

ਹਮ ਤੁਮ ਕੋ ਬ੍ਰਿੰਜਨਾਦ ਬਨਾਵੈ ॥
हम तुम को ब्रिंजनाद बनावै ॥

अत्यन्तं रुचिकरं भोज्यं ते कल्पयिष्यामि ।

ਹਮ ਤੁਮ ਵੈ ਤੀਨੋ ਮਿਲ ਖਾਵੈ ॥੪॥੨੯੪॥
हम तुम वै तीनो मिल खावै ॥४॥२९४॥

यं ते त्वं च अहं च सर्वे मिलित्वा भक्षयिष्यन्ति ॥४.२९४॥

ਦਿਜ ਸੁਨ ਬਾਤ ਚਲੇ ਸਭ ਧਾਮਾ ॥
दिज सुन बात चले सभ धामा ॥

तच्छ्रुत्वा वचनं राज्ञः सर्वे ब्राह्मणाः स्वगृहं गतवन्तः ।

ਪੂਛੇ ਭ੍ਰਾਤ ਸੁਪੂਤ ਪਿਤਾਮਾ ॥
पूछे भ्रात सुपूत पितामा ॥

तेषां भ्रातृन् पुत्रान् वृद्धान् च पृष्टवान्।

ਬਾਧ ਦੇਹੁ ਤਉ ਛੂਟੇ ਧਰਮਾ ॥
बाध देहु तउ छूटे धरमा ॥

यदि ते बद्धाः दत्ताः च तर्हि वयं स्वधर्मं नष्टं कुर्मः,

ਭੋਜ ਭੁਜੇ ਤਉ ਛੂਟੇ ਕਰਮਾ ॥੫॥੨੯੫॥
भोज भुजे तउ छूटे करमा ॥५॥२९५॥

यदि तेषां भोजनं खादामः तर्हि अस्माकं कर्म दूषयामः।५।२९५।

ਯਹਿ ਰਜੀਆ ਕਾ ਪੁਤ ਮਹਾਬਲ ॥
यहि रजीआ का पुत महाबल ॥

दासीपुत्रोऽयं महाबलः योद्धा ।

ਜਿਨ ਜੀਤੇ ਛਤ੍ਰੀ ਗਨ ਦਲਮਲ ॥
जिन जीते छत्री गन दलमल ॥

येन क्षत्रियबलानि जित्वा मर्दितानि च।

ਛਤ੍ਰਾਪਨ ਆਪਨ ਬਲ ਲੀਨਾ ॥
छत्रापन आपन बल लीना ॥

स्वशक्त्या स्वराज्यं लब्धम्।