स च गुरुस्य सच्चः शिष्यः आसीत्, समकालीनैः च न प्रभावितः आसीत्।( ४)
चौपाई
मूर्खस्य (स्त्रीस्य) वार्तालापं श्रुत्वा सः प्रफुल्लितः स्यात्
इति श्रुत्वा मूर्खः चाटुकारिता भूत्वा साधुः इति निर्दिष्टुं प्रवृत्तः ।
इति श्रुत्वा मूर्खः चाटुकारिता भूत्वा साधुः इति निर्दिष्टुं प्रवृत्तः ।
सा सर्वदा कान्तैः सह रममाणा आसीत्, सः तां भर्त्सयितुं कदापि मुखं न उद्घाटयति स्म।(5)(1)
उनचत्वारिंशत्तमः दृष्टान्तः शुभच्रितराणां राजमन्त्रीसंवादः, आशीर्वादेन सम्पन्नः। (४९)(८५०) ९.
चौपाई
तत्र ओर्छायां राज्ञी निवसति स्म।
एकः रानीः पूर्वं ओड्च्छे निवसति स्म; सा पोहाप मञ्जरी इति नाम्ना जगति प्रसिद्धा आसीत् ।
तस्याः सदृशः अन्यः कोऽपि (सुन्दरः) नासीत् ।
तस्याः सदृशः अन्यः कश्चित् नासीत्, सर्वाणि स्त्रियाः तस्याः ईर्ष्याम् अनुभवन्ति स्म ।(१)
प्रजापतिना तस्मै महान् आकारः दत्तः आसीत् ।
ईश्वरः तां सौन्दर्यं प्रदत्तवान् आसीत्; राजा अपि तस्याः कृते पतितः आसीत्।
राज्ञी यदब्रवीत्, स (राजा) स्वीकरोति स्म
बे अकरोत् यत् तया आज्ञापितं न च तां कदापि न करिष्यति।(2)
राणी देशस्य शासनं करोति स्म
रानीः देशं शासति स्म राजा रानीवः बभूव |
यत् स्त्री उक्तवती, ते सर्वे अकुर्वन्।
प्रजाः यथाज्ञापितं तथा वर्तन्ते स्म, न च कश्चित् राजं कर्णं ऋणं ददाति स्म।(3)
दोहिरा
राणी शासति स्म यदा तु भर्तुः वचनं न शृणोति स्म।
सर्वं जगत् राजं राणीरूपेण परिणमयत्।(4)
चौपाई
राजा राज्ञ्या व्याप्तः आसीत् ।
रानी राजस्य सम्पूर्णं नियन्त्रणं कृतवती यतः सा तं आकर्षणैः, मंत्रैः च जित्वा आसीत् ।
रानी राजस्य सम्पूर्णं नियन्त्रणं कृतवती यतः सा तं आकर्षणैः, मंत्रैः च जित्वा आसीत् ।
यदा यदा इच्छति स्म तदा तदा तं उत्थापयति स्म, यदा यदा इच्छति स्म तदा च तं आहूतवती।(5)
दोहिरा
अतीव सुन्दरं पुरुषं प्राप्य सा सर्वं प्रज्ञां त्यक्तवती ।
पुरुषवेषं च कृत्वा तस्य गृहं जगाम।(6)
चौपाई
एतस्मिन्नन्तरे राजा आगतः।
एतस्मिन्नन्तरे राजा आगत्य तां न पश्यन् अतीव व्याकुलः अभवत्
(स तु) नृपं गृहं प्रविष्टुं न अनुमन्यते स्म
दासी न उपविश्य तं प्रोवाच,(7) इति।
दोहिरा
'भवता किञ्चिद् दुर्बोधं, यस्मात् कारणात् सा अस्मान् अवदत्।
“मा मम गृहे राजं प्रविशतु यथा तेन मां अपमानितम्” (८) ।
चौपाई
राज्ञी तस्य (प्रेमिणः) सह मैथुनम् अकरोत्।
राणी तदा मैथुनस्य आनन्दं प्राप्य स्वगृहम् आगता ।
स (सखी) एतत् चरितं कथयति स्म
वञ्चनं वदन् दासीः प्रीणयन्ति च तां स्त्रियाः।(9)
तदा राज्ञी तां बहु धनं दत्तवती
राणी तान् पर्याप्तं पुरस्कृत्य नानाप्रशंसाम् ।
मुखात् च उक्तवान् हे सखी! (त्वं) मम सुहृद् असि।
'यूयं मम दासी अतीव सहानुभूतियुक्ताः, त्वया मम गौरवं रक्षितम्।'(10)