चौपाई
यदा स राजा मृगयाम् गच्छति, .
यदा राजा मृगयायै गच्छति स्म तदा सः श्वभिः माध्यमेन बहवः मृगान् मारयति स्म ।
सः श्येनेभ्यः कुक्कुटान् प्राप्नोति स्म
सः स्वश्येनान् जलदुष्टान् शिकारं कर्तुं सुन्दरजनानाम् मध्ये बहु धनं वितरति स्म ।(३)
(सः) प्रतिदिनं बहवः मृगान् मारयति स्म
सदा वने स्थित्वा बहूनि मृगान् हन्ति स्म ।
सः हस्तद्वयेन बाणान् निपातयति स्म ।
हस्तद्वयेन बाणान् क्षिपन् न पशून् पलायनं करोति स्म।(4)
एकदा राजा मृगयाय अगच्छत्
एकदा मृगयायां सः कृष्णमृगं प्राप्य लुब्धः अभवत् ।
(तम् ग्रहीतुम् इच्छति स्म) शृङ्गैः जीवितः
सः चिन्तितवान्, सः तं जीवितं गृहीत्वा तस्य शरीरे कोऽपि क्षतिं न करिष्यति।(5)
मृगं दृष्ट्वा (सः) अश्वं अनुधावति स्म
दृष्ट्वा तं हजं द्रुतं कृत्वा अनुधावति स्म ।
यदा सः (मृगः) परदेस् (अप्रदेशः) प्राप्तवान् तदा
अन्यप्रदेशं प्रविष्टे सति तेन सह भृत्यः न अवशिष्टः ।(६)
(तत्र) राजप्रभा नाम राजकुमारी आसीत्
तत्र राजप्रभा नाम राजकुमारी आसीत्, सा स्वात्मनापेक्षया राजानं अधिकं प्रेम्णा पश्यति स्म ।
तस्य उच्चप्रासादः सुन्दरः आसीत्
तस्याः सार्वभौमं प्रासादं चन्द्रस्य ऊर्ध्वतां अतिक्रमयिष्यति स्म।(7)
तस्य समीपे ताप्ति नदी प्रवहति स्म ।
समीपे एकः अतिप्रवाहितः नदी प्रवहति स्म यस्याः नाम जमुना आसीत् ।
तत्र पक्षिणः चिन्वन् अतीव सुन्दराः आसन्।
तत्र परितः खगाः बीजानि उद्धृत्य, नित्यं मनोहरं दृश्यन्ते स्म।(8)
यत्र सुन्दराणि खिडकानि आसन् (प्रासादस्य),
प्रासादे सुन्दरजालकेषु मृगाः तत्र राजं आनयत् ।
अश्वं वाहयित्वा राजा तं श्रान्तं कृतवान्
श्रान्तं कृत्वा राजेन मृगं शृङ्गाभ्यां धारयित्वा गृहीतम् आसीत्।(9)।
कौतक राज कुमारी इदम् अपश्यत्
राज कुमारी इदं दृश्यं अवलोक्य मनसि चिन्तयति स्म।
अहम् अधुना एतं राजानं विवाहयिष्यामि,
'एतमेव राजं विवाहयिष्यामि अन्यथा खड्गेन आत्मानं समाप्तं करिष्यामि।'(10)
सः राज्ञा सह एतादृशं प्रेम्णः विकासं कृतवान्
सा तादृशं प्रेम्णः वर्षणं कृतवती यत् न भग्नुं शक्यते।
निमिषेण राजानं आहूतवान्
मनोहरदृष्टिद्वारा सा राजं आमन्त्र्य तस्य प्रेम्णा च कृतवती ।(११)
(तेषां) युग्मम् एवं फबी, २.
दम्पती एतावत् उपयुक्ता यत् कृष्णराधायोः प्रतिरूपमिव भासते स्म।
(सः) हस्तद्वयेन मुष्टिं विवर्तयति स्म
ते हस्तौ सम्मानयन्ति स्म यथा दरिद्रः अन्तिमधनं अन्विष्य हस्तौ चालयितुं प्रयतते स्म।(12)
(राजा) तं आलिङ्गयति स्म मुहुर्मुहुः
सः तां कामदेवस्य अभिमानं विध्वंसयितुं प्रयतमानोऽपि पुनः पुनः आलिंगितवान् ।
स्कन्धेषु पादाभ्यां स (एवं दुःखं प्राप्नोति स्म) ।
तस्याः स्कन्धे पादौ कृत्वा प्रेम्णा धनुषि बाणं आहरन् कामदेवः इव आसीत्।(13)
बहु चुम्बनं कृतवान्
बहुविधं चुम्बनं कृत्वा बहुविधासनसंपन्नम् ।
गृहीत्वा तं आलिंगयतु