ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 381
ਅਥ ਕੰਸ ਬਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ कंस बध कथनं ॥अधुना कंसवधविषये वर्णनं आरभ्यते
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਮਾਰਿ ਲਏ ਰਿਪੁ ਬੀਰ ਦੋਊ ਨ੍ਰਿਪ ਤਉ ਮਨ ਭੀਤਰਿ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰਿਯੋ ॥
मारि लए रिपु बीर दोऊ न्रिप तउ मन भीतरि क्रोध भरियो ॥तौ भ्रातृभ्यां शत्रून् हतौ राजा क्रोधः
ਇਨ ਕੋ ਭਟ ਮਾਰਹੁ ਖੇਤ ਅਬੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਅਰੁ ਸੋਰ ਕਰਿਯੋ ॥
इन को भट मारहु खेत अबै इह भाति कहियो अरु सोर करियो ॥सः महता कोलाहलेन स्वयोद्धान् अवदत्, इदानीं एव तौ द्वौ अपि मारयतु,
ਜਦੁਰਾਇ ਭਰਥੂ ਤਬ ਪਾਨ ਲਗੋ ਅਪਨੇ ਮਨ ਮੈ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਡਰਿਯੋ ॥
जदुराइ भरथू तब पान लगो अपने मन मै नही नैकु डरियो ॥यादवराजः भ्राता च परस्परं हस्तं गृहीत्वा निर्भयं स्थितौ
ਜੋਊ ਆਇ ਪਰਿਯੋ ਹਰ ਪੈ ਕੁਪਿ ਕੈ ਹਰਿ ਥਾ ਪਰ ਸੋ ਸੋਊ ਮਾਰਿ ਡਰਿਯੋ ॥੮੫੦॥
जोऊ आइ परियो हर पै कुपि कै हरि था पर सो सोऊ मारि डरियो ॥८५०॥यः कश्चित् क्रुद्धः पतितः, सः तस्मिन् स्थाने कृष्णबलरामेन हतः।850।
ਹਰਿ ਕੂਦਿ ਤਬੈ ਰੰਗ ਭੂਮਹਿ ਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਥੋ ਸੁ ਜਹਾ ਤਹ ਹੀ ਪਗੁ ਧਾਰਿਯੋ ॥
हरि कूदि तबै रंग भूमहि ते न्रिप थो सु जहा तह ही पगु धारियो ॥इदानीं मञ्चात् प्लवमानः कृष्णः कंसः राजा यत्र उपविष्टः आसीत् तत्र पादं स्थिरं कृतवान्
ਕੰਸ ਲਈ ਕਰਿ ਢਾਲਿ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ਅਸਿ ਖੈਚ ਨਿਕਾਰਿਯੋ ॥
कंस लई करि ढालि संभार कै कोप भरियो असि खैच निकारियो ॥कंसः क्रोधेन कवचं नियन्त्र्य खड्गं बहिः आकृष्य कृष्णं प्रहारं कृतवान्
ਦਉਰਿ ਦਈ ਤਿਹ ਕੇ ਤਨ ਪੈ ਹਰਿ ਫਾਧਿ ਗਏ ਅਤਿ ਦਾਵ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥
दउरि दई तिह के तन पै हरि फाधि गए अति दाव संभारियो ॥कृष्णः उत्प्लुत्य अस्मात् युक्त्या आत्मानं तारितवान्
ਕੇਸਨ ਤੇ ਗਹਿ ਕੈ ਰਿਪੁ ਕੋ ਧਰਨੀ ਪਰ ਕੈ ਬਲ ਤਾਹਿੰ ਪਛਾਰਿਯੋ ॥੮੫੧॥
केसन ते गहि कै रिपु को धरनी पर कै बल ताहिं पछारियो ॥८५१॥केशात् शत्रुं गृहीत्वा बलेन तं भूमौ विदारयति स्म।८५१।
ਗਹਿ ਕੇਸਨ ਤੇ ਪਟਕਿਯੋ ਧਰ ਸੋ ਗਹ ਗੋਡਨ ਤੇ ਤਬ ਘੀਸ ਦਯੋ ॥
गहि केसन ते पटकियो धर सो गह गोडन ते तब घीस दयो ॥केशान् गृहीत्वा कृष्णः कंसं एर्थे क्षिप्य तस्य पादं गृहीत्वा कर्षितवान्
ਨ੍ਰਿਪ ਮਾਰਿ ਹੁਲਾਸ ਬਢਿਯੋ ਜੀਯ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਪੁਰ ਭੀਤਰ ਸੋਰ ਪਯੋ ॥
न्रिप मारि हुलास बढियो जीय मै अति ही पुर भीतर सोर पयो ॥राजा कंसं हत्वा कृष्णस्य मनः आनन्देन परिपूर्णं परतः प्रासादे उच्चैः विलापाः अभवन्
ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪਿਖੋ ਹਰਿ ਕੋ ਜਿਨਿ ਸਾਧਨ ਰਾਖ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਛਯੋ ॥
कबि स्याम प्रताप पिखो हरि को जिनि साधन राख कै सत्र छयो ॥कविः कथयति यत् भगवतः श्रीकृष्णस्य महिमा दृश्यन्ते, यः साधवः रक्षितः, शत्रून् नाशितवान् च
ਕਟਿ ਬੰਧਨ ਤਾਤ ਦਏ ਮਨ ਕੇ ਸਭ ਹੀ ਜਗ ਮੈ ਜਸ ਵਾਹਿ ਲਯੋ ॥੮੫੨॥
कटि बंधन तात दए मन के सभ ही जग मै जस वाहि लयो ॥८५२॥सर्वेषां बन्धनानि भग्नाः एवं प्रकारेण सर्वेषां बन्धनानि भग्नाः तथा च लोकेन स्तुतः।
ਰਿਪੁ ਕੋ ਬਧ ਕੈ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜੂ ਬਿਸਰਾਤ ਕੇ ਘਾਟ ਕੈ ਊਪਰਿ ਆਯੋ ॥
रिपु को बध कै तब ही हरि जू बिसरात के घाट कै ऊपरि आयो ॥शत्रून् मारयित्वा कृष्णजी 'बसरत्' नामकं घाटम् आगतवान् ।
ਕੰਸ ਕੇ ਬੀਰ ਬਲੀ ਜੁ ਹੁਤੇ ਤਿਨ ਦੇਖਤ ਸ੍ਯਾਮ ਕੋ ਕੋਪੁ ਬਢਾਯੋ ॥
कंस के बीर बली जु हुते तिन देखत स्याम को कोपु बढायो ॥शत्रुं हत्वा कृष्णः यमुनस्य नौकायाम् आगत्य तत्र अन्यान् कंसस्य योद्धान् दृष्ट्वा सः अतीव क्रुद्धः अभवत्
ਸੋ ਨ ਗਯੋ ਤਿਨ ਪਾਸ ਛਮਿਯੋ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਆਇ ਕੈ ਜੁਧ ਮਚਾਯੋ ॥
सो न गयो तिन पास छमियो हरि के संगि आइ कै जुध मचायो ॥सः, यः तस्य समीपं न आगतः, सः क्षमितः, परन्तु तदपि केचन योद्धाः आगत्य तस्य सह युद्धं कर्तुं आरब्धवन्तः
ਸ੍ਯਾਮ ਸੰਭਾਰਿ ਤਬੈ ਬਲ ਕੋ ਤਿਨ ਕੋ ਧਰਨੀ ਪਰ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਯੋ ॥੮੫੩॥
स्याम संभारि तबै बल को तिन को धरनी पर मारि गिरायो ॥८५३॥सः स्वशक्तिं धारयन् सर्वान् जघान।८५३।
ਗਜ ਸੋ ਅਤਿ ਹੀ ਕੁਪਿ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ਤਿਹ ਤੇ ਡਰਿ ਕੈ ਨਹੀ ਪੈਗ ਟਰੇ ॥
गज सो अति ही कुपि जुध करियो तिह ते डरि कै नही पैग टरे ॥कृष्णः अतिक्रुद्धः गजेन सह सततं युद्धं कृतवान्, आदौ
ਦੋਊ ਮਲ ਮਰੇ ਰੰਗਿ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਤਹਾ ਪਹਰੇ ਕੁ ਲਰੇ ॥
दोऊ मल मरे रंगि भूमि बिखै कबि स्याम तहा पहरे कु लरे ॥ततः कतिपयानि घण्टानि निरन्तरं युद्धं कुर्वन् मञ्चे मल्लौ द्वौ अपि मारितवान्
ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਜ ਕੋ ਮਾਰ ਗਏ ਜਮੁਨਾ ਤਟਿ ਬੀਰ ਭਿਰੇ ਸੋਊ ਆਨਿ ਮਰੇ ॥
न्रिप राज को मार गए जमुना तटि बीर भिरे सोऊ आनि मरे ॥ततः कंसं हत्वा यमुनातटं प्राप्य एतैः योद्धैः सह युद्धं कृत्वा हतवान्
ਰਖਿ ਸਾਧਨ ਸਤ੍ਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਨਭਿ ਤੇ ਤਿਹ ਊਪਰਿ ਫੂਲ ਪਰੇ ॥੮੫੪॥
रखि साधन सत्र संघार दए नभि ते तिह ऊपरि फूल परे ॥८५४॥आकाशात् पुष्पवृष्टिः अभवत्, यतः कृष्णः साधवः रक्षति स्म, शत्रून् च हन्ति स्म।८५४।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਸ ਬਧਹਿ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ॥
इति स्री दसम सिकंध पुराणे बचित्र नाटक ग्रंथे क्रिसनावतारे न्रिप कंस बधहि धिआइ समापतम ॥बचित्तरनाटके कृष्णवत्रे (दशमस्कन्धपुराणमाश्रित्य) राजा कंसवधः इति अध्यायस्य समाप्तिः।
ਅਥ ਕੰਸ ਬਧੂ ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਪਹਿ ਆਵਤ ਭਈ ॥
अथ कंस बधू कान्रह जू पहि आवत भई ॥अधुना कंसपत्न्याः कृष्णागमनविषये वर्णनम् आरभ्यते
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਦੁਖੁ ਮਾਨਿ ਮਨੈ ਤਜਿ ਧਾਮਨ ਕੋ ਹਰਿ ਜੂ ਪਹਿ ਆਈ ॥
राज सुता दुखु मानि मनै तजि धामन को हरि जू पहि आई ॥राज्ञी अत्यन्तं दुःखिता प्रासादान् त्यक्त्वा कृष्णं प्रति आगता |
ਆਇ ਕੈ ਸੋ ਘਿਘਿਆਤ ਭਈ ਹਰਿ ਪੈ ਦੁਖ ਕੀ ਸਭ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥
आइ कै सो घिघिआत भई हरि पै दुख की सभ बात सुनाई ॥रुदन्ती सा कृष्णाय स्वदुःखं कथयितुं प्रवृत्ता
ਡਾਰਿ ਦਯੋ ਸਿਰ ਊਪਰ ਕੋ ਪਟ ਪੈ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਛਾਰ ਮਿਲਾਈ ॥
डारि दयो सिर ऊपर को पट पै तिह भीतर छार मिलाई ॥तस्याः शिरस्य वस्त्रं पतितं शिरसि रजः आसीत्
ਕੰਠਿ ਲਗਾਇ ਰਹੀ ਭਰਤਾ ਹਰਿ ਜੂ ਤਿਹ ਦੇਖਤ ਗ੍ਰੀਵ ਨਿਵਾਈ ॥੮੫੫॥
कंठि लगाइ रही भरता हरि जू तिह देखत ग्रीव निवाई ॥८५५॥आगत्य सा (मृतं) पतिं वक्षसि आलिङ्गितवती, एतत् दृष्ट्वा कृष्णः शिरः प्रणम्य च।८५५।
ਰਿਪੁ ਕਰਮ ਕਰੇ ਤਬ ਹੀ ਹਰਿ ਜੀ ਫਿਰ ਕੈ ਸੋਊ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਪਹਿ ਆਏ ॥
रिपु करम करे तब ही हरि जी फिर कै सोऊ मात पिता पहि आए ॥राज्ञः अन्त्येष्टिं कृत्वा कृष्णः मातापितरौ समीपम् आगतः
ਤਾਤ ਨ ਮਾਤ ਭਏ ਬਸਿ ਮੋਹ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੁਹੂਨ ਕੋ ਸੀਸ ਨਿਵਾਏ ॥
तात न मात भए बसि मोह के पुत्र दुहून को सीस निवाए ॥मातापितरौ अपि आसक्तिं, आदरं च कारणात् शिरः नत्वा
ਬ੍ਰਹਮ ਲਖਿਯੋ ਤਿਨ ਕੋ ਕਰਿ ਕੈ ਹਰਿ ਜੀ ਤਿਨ ਕੈ ਮਨ ਮੋਹ ਬਢਾਏ ॥
ब्रहम लखियो तिन को करि कै हरि जी तिन कै मन मोह बढाए ॥ते कृष्णं ईश्वरं मन्यन्ते स्म, कृष्णः अपि तेषां मनसि अधिकं आसक्तिं प्रविशति स्म
ਕੈ ਬਿਨਤੀ ਅਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਭਾਵ ਕੈ ਬੰਧਨ ਪਾਇਨ ਤੇ ਛੁਟਵਾਏ ॥੮੫੬॥
कै बिनती अति भाति के भाव कै बंधन पाइन ते छुटवाए ॥८५६॥श्रीकृष्णो नानाविधामुपदिश्य बन्धनात्मुच्य च महाविनयः ॥८५६॥
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਕੰਸ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਿ ਤਾਤ ਮਾਤ ਕੋ ਛੁਰਾਵਤ ਭਏ ॥
इति स्री दसम सिकंधे पुराणे बचित्र नाटक ग्रंथे क्रिसनावतारे कंस के करम करि तात मात को छुरावत भए ॥बचित्तर नाटके कृष्णावतारे कंसस्य अन्त्येष्ट्यानन्तरं कृष्णेन मातापितृमुक्तिविषये वर्णनस्य समाप्तिः
ਕਾਨ੍ਰਹ ਜੂ ਬਾਚ ਨੰਦ ਪ੍ਰਤਿ ॥
कान्रह जू बाच नंद प्रति ॥अधुना नन्दमुद्दिश्य कृष्णस्य वाक् आरभ्यते
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥स्वय्या
ਚਲਿ ਆਇ ਕੈ ਸੋ ਫਿਰਿ ਨੰਦ ਕੇ ਧਾਮਿ ਕਿਧੌ ਤਿਨ ਸੋ ਬਿਨਤੀ ਅਤਿ ਕੀਨੀ ॥
चलि आइ कै सो फिरि नंद के धामि किधौ तिन सो बिनती अति कीनी ॥तत्र गत्वा पुनः नन्दस्य गृहम् आगत्य तस्मै बहु याचनाम् अकरोत् ।
ਹਉ ਬਸੁਦੇਵਹਿ ਕੋ ਸੁਤ ਹੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਤਿਨ ਮਾਨ ਕੈ ਲੀਨੀ ॥
हउ बसुदेवहि को सुत हो इह भाति कहियो तिन मान कै लीनी ॥ततः कृष्णः नन्दस्य स्थानं आगत्य विनयेन तं प्रार्थितवान् यत् सः वास्तवमेव वासुदेवस्य पुत्रः अस्ति वा इति वदतु, तदनुमोदितवान् नन्दः ।
ਜਾਹੁ ਕਹਿਯੋ ਤੁਮ ਧਾਮਨ ਕੋ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਮੋਹ ਪ੍ਰਜਾ ਬ੍ਰਿਜ ਭੀਨੀ ॥
जाहु कहियो तुम धामन को बतीया सुनि मोह प्रजा ब्रिज भीनी ॥तदा नन्दः तत्र उपस्थितान् सर्वान् जनान् स्वगृहं गन्तुम् आह
ਨੰਦ ਕਹਿਯੋ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਕੀ ਬਿਨੁ ਕਾਨ੍ਰਹ ਭਈ ਸੁ ਪੁਰੀ ਸਭ ਹੀਨੀ ॥੮੫੭॥
नंद कहियो सु कहियो ब्रिज की बिनु कान्रह भई सु पुरी सभ हीनी ॥८५७॥इति नन्दः अवदत्, कृष्णं विना तु ब्रजभूमिः सर्ववैभवं नष्टं करिष्यति स्म।८५७।
ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਗਯੋ ਬ੍ਰਿਜ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਸੋਕ ਭਯੋ ਹੈ ॥
सीस झुकाइ गयो ब्रिज को अति ही मन भीतर सोक भयो है ॥शिरसा नत्वा नन्दोऽपि ब्रजं प्रति प्रस्थितवान् अत्यन्तदुःखं मनसि
ਜਿਉ ਕੋਊ ਤਾਤ ਮਰੈ ਪਛੁਤਾਤ ਹੈ ਪ੍ਯਾਰੋ ਕੋਊ ਮਨੋ ਭ੍ਰਾਤ ਛਯੋ ਹੈ ॥
जिउ कोऊ तात मरै पछुतात है प्यारो कोऊ मनो भ्रात छयो है ॥पितुः भ्रातुः वा मृत्योः शोकवत् सर्वे महतीः पीडिताः सन्ति
ਪੈ ਜਿਮ ਰਾਜ ਬਡੇ ਰਿਪੁਰਾਜ ਕੀ ਪੈਰਨ ਮੈ ਪਤਿ ਖੋਇ ਗਯੋ ਹੈ ॥
पै जिम राज बडे रिपुराज की पैरन मै पति खोइ गयो है ॥यथा वा शत्रुणा महान् सार्वभौमस्य राज्यं मानं च ग्रहणम्
ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਬਸੁਦੇ ਠਗਿ ਸ੍ਯਾਮ ਮਨੋ ਧਨ ਲੂਟਿ ਲਯੋ ਹੈ ॥੮੫੮॥
यौ उपजी उपमा बसुदे ठगि स्याम मनो धन लूटि लयो है ॥८५८॥वासुदेवसदृशेन गुण्डेन कृष्णस्य धनं लुण्ठितम् इति भासते इति कविः वदति।८५८।
ਨੰਦ ਬਾਚ ਪੁਰ ਜਨ ਸੋ ॥
नंद बाच पुर जन सो ॥नगरवासिनां सम्बोधनं नन्दस्य भाषणम्- १.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥दोहरा
ਨੰਦ ਆਇ ਬ੍ਰਿਜ ਪੁਰ ਬਿਖੈ ਕਹੀ ਕ੍ਰਿਸਨ ਕੀ ਬਾਤ ॥
नंद आइ ब्रिज पुर बिखै कही क्रिसन की बात ॥नन्दः ब्रजपुरीम् आगत्य कृष्णस्य विषये अवदत्।
ਸੁਨਤ ਸੋਕ ਕੀਨੋ ਸਬੈ ਰੋਦਨ ਕੀਨੋ ਮਾਤ ॥੮੫੯॥
सुनत सोक कीनो सबै रोदन कीनो मात ॥८५९॥ब्रजम् आगत्य नन्दः कृष्णविषये सर्वं कथितवान्, तत् श्रुत्वा सर्वे दुःखेन परिपूर्णाः अभवन् यशोदा अपि रोदितुम् आरब्धवान्।८५९।