ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1263
ਚਹਿਯਤ ਹਨੀ ਕਿ ਤੁਰਤ ਨਿਕਾਰੀ ॥
चहियत हनी कि तुरत निकारी ॥सद्यः हन्तव्यं अपसारयेत् वा ।
ਭਲੋ ਨ ਗਵਨ ਕਰੋ ਤਾ ਕੇ ਛਿਨ ॥
भलो न गवन करो ता के छिन ॥तस्य समीपं चिमटमपि न गन्तव्यमिति साधु
ਦੁਰਾਚਾਰ ਤ੍ਰਿਯ ਕਰਤ ਜੁ ਨਿਸ ਦਿਨ ॥੧੦॥
दुराचार त्रिय करत जु निस दिन ॥१०॥या नारी अहोरात्रं दुराचारं करोति। १०.
ਇਨ ਕੇ ਜੋਗ ਏਕ ਤ੍ਰਿਯ ਅਹੀ ॥
इन के जोग एक त्रिय अही ॥स्त्री तेषां योग्या भवति
ਏਕ ਸਾਹ ਕੇ ਜਾਈ ਕਹੀ ॥
एक साह के जाई कही ॥यत् शाहस्य गृहे जायते इति कथ्यते।
ਜ੍ਯੋਂ ਇਹ ਨ੍ਰਿਪ ਪੁਰਖਨ ਕੋ ਰਾਜਾ ॥
ज्यों इह न्रिप पुरखन को राजा ॥यथा एतत् राज्यं मनुष्याणां राजानम्,
ਤ੍ਰਯੋ ਵਹੁ ਨਾਰਿ ਤ੍ਰਿਯਨ ਸਿਰਤਾਜਾ ॥੧੧॥
त्रयो वहु नारि त्रियन सिरताजा ॥११॥तथा स्त्रीणां मुकुटम् । ११.
ਜੌ ਵਾ ਕੌ ਰਾਜਾ ਗ੍ਰਿਹ ਲ੍ਯਾਵੈ ॥
जौ वा कौ राजा ग्रिह ल्यावै ॥यदि राजा तं (स्वस्य) गृहम् आनयति।
ਰਾਜ ਪਾਟ ਤਬ ਸਕਲ ਸੁਹਾਵੈ ॥
राज पाट तब सकल सुहावै ॥तदा (तस्य) सर्वं राज्यं गौरवपूर्णं भविष्यति।
ਤਾਹਿ ਲਖੇ ਤ੍ਰਿਯ ਸਭ ਦੁਰਿ ਜਾਹੀ ॥
ताहि लखे त्रिय सभ दुरि जाही ॥तं दृष्ट्वा स्त्रियः सर्वाः निगूहिष्यन्ति (अनर्थाः भविष्यन्ति)।
ਜਿਮਿ ਉਡਗਨ ਰਵਿ ਕੀ ਪਰਛਾਹੀ ॥੧੨॥
जिमि उडगन रवि की परछाही ॥१२॥यथा सूर्यच्छायया तारकाः (अन्तर्हिताः) भवन्ति। १२.
ਜਬ ਰਾਜੈ ਇਹ ਬਿਧਿ ਸੁਨ ਪਾਯੋ ॥
जब राजै इह बिधि सुन पायो ॥इति श्रुत्वा राजा
ਇਹੈ ਮਤੋ ਜਿਯ ਮਾਝ ਪਕਾਯੋ ॥
इहै मतो जिय माझ पकायो ॥अतः मया एतत् विचारं मनसि निश्चिन्तं कृतम्
ਦੁਰਾਚਾਰਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਰਹਰੌ ॥
दुराचारि इसत्री परहरौ ॥दुष्टः स्त्रीं त्यजेत् इति
ਨਿਜੁ ਤ੍ਰਿਯ ਸਾਹ ਸੁਤਾ ਲੈ ਕਰੌ ॥੧੩॥
निजु त्रिय साह सुता लै करौ ॥१३॥शाहस्य च पुत्रीं भार्यारूपेण गृह्यताम्। १३.
ਪ੍ਰਾਤੈ ਕਾਲ ਧਾਮ ਜਬ ਆਯੋ ॥
प्रातै काल धाम जब आयो ॥प्रातःकाले यदा (राजा) गृहम् आगतः तदा ते आगताः
ਨੇਗੀ ਮਹਤਨ ਬੋਲਿ ਪਠਾਯੋ ॥
नेगी महतन बोलि पठायो ॥चौधरी इति च आह्वयत्।
ਸਾਹ ਸੁਤਾ ਜਿਹ ਤਿਹ ਬਿਧਿ ਲਈ ॥
साह सुता जिह तिह बिधि लई ॥यथा शाहस्य पुत्रीं कथं प्राप्नुयात्
ਰਾਨੀ ਡਾਰਿ ਹ੍ਰਿਦੈ ਤੇ ਦਈ ॥੧੪॥
रानी डारि ह्रिदै ते दई ॥१४॥हृदि च राज्ञीम् अपसारयत्। १४.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.
ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਤਹ ਚੰਚਲਾ ਤਾ ਕੋ ਚਰਿਤ ਦਿਖਾਇ ॥
इह चरित्र तह चंचला ता को चरित दिखाइ ॥एतत् चरितं तया स्त्रिया तस्मै (राजा) दर्शितम्।
ਨਿਜੁ ਤ੍ਰਿਯ ਸਾਥ ਤੁਰਾਇ ਤਿਹ ਆਪਨ ਭਜ੍ਯੋ ਬਨਾਇ ॥੧੫॥
निजु त्रिय साथ तुराइ तिह आपन भज्यो बनाइ ॥१५॥स तां वियोगं कृत्वा तया सह संयोगं भोक्तुं आरब्धवान् । १५.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਚੌਦਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੧੪॥੫੯੭੩॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चौदह चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३१४॥५९७३॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरित्रस्य मन्त्री भूप साम्बदस्य ३१४तमस्य चरितस्य समापनम्, सर्वं शुभम्।३१४।५९७३। गच्छति
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਸਹਿਰ ਇਟਾਵਾ ਗੰਗ ਤੀਰ ਜਹ ॥
सहिर इटावा गंग तीर जह ॥गङ्गा-नद्याः तीरे इटावा-नगरं कुत्र आसीत् ।
ਪਾਲ ਸੁ ਪਛਿਮ ਹੁਤੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਤਹ ॥
पाल सु पछिम हुते न्रिपति तह ॥पूर्वं पचिम पाल इति राजा आसीत् ।
ਨਾਰਿ ਸੁ ਪਛਿਮ ਦੇ ਤਾ ਕੇ ਘਰ ॥
नारि सु पछिम दे ता के घर ॥तस्य गृहे पचिमदे (देई) नाम स्त्री आसीत् ।
ਸੁਰੀ ਨਾਗਨੀ ਨਰੀ ਨ ਸਰਬਰ ॥੧॥
सुरी नागनी नरी न सरबर ॥१॥तस्य सदृशी देवः, नागः, मानवः (पुरुषः) वा नासीत्। १.
ਬਾਢੀ ਏਕ ਰਾਨਿਯਹਿ ਹੇਰਾ ॥
बाढी एक रानियहि हेरा ॥राज्ञी (एकदा) एकं बाधिं (काष्ठकारं) दृष्टवती।
ਮਦਨ ਦੇਹ ਤਬ ਹੀ ਤਿਹ ਘੇਰਾ ॥
मदन देह तब ही तिह घेरा ॥तदा एव तस्याः शरीरं कामदेवेन आक्रान्तम् (अर्थात् कामेन मग्नः अभवत्)।
ਅਧਿਕ ਨੇਹ ਤਿਹ ਸਾਥ ਬਢਾਯੋ ॥
अधिक नेह तिह साथ बढायो ॥सा (राज्ञी) तस्य विषये अतीव प्रीतिम् अभवत्
ਰਾਜਾ ਕੋ ਚਿਤ ਤੇ ਬਿਸਰਾਯੋ ॥੨॥
राजा को चित ते बिसरायो ॥२॥राजानं च चितं विस्मृतवान्। २.
ਐਸੀ ਰਸਿਗੀ ਤਾ ਸੌ ਨਾਰੀ ॥
ऐसी रसिगी ता सौ नारी ॥तेन सह (सा) स्त्री एवम् लीनः अभवत्,
ਜਾ ਤੇ ਪਤਿ ਤਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਿਸਾਰੀ ॥
जा ते पति तन प्रीति बिसारी ॥येन कृत्वा सा भर्तुः प्रेम्णः विस्मृतवती।
ਗੇਰੂ ਘੋਰਿ ਪਾਨ ਕਰਿ ਲੀਯੋ ॥
गेरू घोरि पान करि लीयो ॥(सः एकस्मिन् दिने) ओचरं विलीय पिबति स्म
ਮੁਖ ਤੇ ਡਾਰਿ ਲਖਤ ਨ੍ਰਿਪ ਦੀਯੋ ॥੩॥
मुख ते डारि लखत न्रिप दीयो ॥३॥राज्ञः दृष्ट्या च मुखात् बहिः दत्तवान्। ३.
ਜਾਨਾ ਸ੍ਰੋਣ ਬਦਨ ਤੇ ਬਮਾ ॥
जाना स्रोण बदन ते बमा ॥(राजा) विज्ञाय (सः) मुखात् रक्तं वमनं कृतवान् इति।
ਨ੍ਰਿਪ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਸੂਲ ਨ ਛਮਾ ॥
न्रिप मन मै इह सूल न छमा ॥एषा वेदना (सुलः) राज्ञा न सहते स्म।
ਅਤਿ ਆਤੁਰ ਹ੍ਵੈ ਬੈਦ ਬੁਲਾਏ ॥
अति आतुर ह्वै बैद बुलाए ॥अतीव उद्विग्नः सन् (सः) वैद्यम् आहूतवान्
ਚਿਹਨ ਰੋਗ ਤਿਹ ਨਾਰਿ ਸੁਨਾਏ ॥੪॥
चिहन रोग तिह नारि सुनाए ॥४॥तस्याः स्त्रियाः रोगस्य लक्षणं च कथयतु (वैद्यम्)। ४.
ਤਬ ਤਿਨ ਪੀ ਗੇਰੂ ਪੁਨਿ ਡਾਰਾ ॥
तब तिन पी गेरू पुनि डारा ॥ततः सा (स्त्री) पुनः ओचरं पिबति स्म।
ਸ੍ਰੋਣ ਬਮਾ ਸਭਹੂਨ ਬਿਚਾਰਾ ॥
स्रोण बमा सभहून बिचारा ॥(सः) सर्वैः रक्तं वमनं कर्तुं चिन्तितः आसीत्।
ਤਬ ਪਤਿ ਸੋ ਇਮ ਨਾਰਿ ਉਚਾਰੋ ॥
तब पति सो इम नारि उचारो ॥अथ सा स्त्री भर्तारं प्राह ।
ਅਬ ਰਾਨੀ ਕਹ ਮਰੀ ਬਿਚਾਰੋ ॥੫॥
अब रानी कह मरी बिचारो ॥५॥अधुना राज्ञी मृता इति मत्वा । ५.
ਰਾਨੀ ਕਹਤ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੋ ਕਰਿਯਹੁ ॥
रानी कहत न्रिपति सो करियहु ॥राज्ञी राजानं वक्तुं प्रवृत्ता यत् (त्वं) कुरु (यत् मया कथितम्)।
ਮੇਰੋ ਬਹੁਰਿ ਨ ਬਦਨ ਨਿਹਰਿਯਹੁ ॥
मेरो बहुरि न बदन निहरियहु ॥पुनः मम मुखं मा पश्यतु।
ਔਰ ਸਖੀ ਕਾਹੂ ਨ ਦਿਖੈਯੋ ॥
और सखी काहू न दिखैयो ॥अन्यस्मै न दर्शयतु।
ਰਾਨੀ ਜਾਇ ਜਾਰ ਘਰਿ ਐਯੋ ॥੬॥
रानी जाइ जार घरि ऐयो ॥६॥गत्वा राज्ञीं दह्य एव गृहम् आगच्छतु। ६.