श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 43


ਸੁ ਸੋਭ ਨਾਗ ਭੂਖਣੰ ॥
सु सोभ नाग भूखणं ॥

नागानां अलङ्काराः तस्य कण्ठं अलङ्कयन्ति।

ਅਨੇਕ ਦੁਸਟ ਦੂਖਣੰ ॥੪੬॥
अनेक दुसट दूखणं ॥४६॥

येषां अत्याचारिणां कृते विनाशशक्तिः भवति। ४६.

ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਪਾਣ ਧਾਰੀਯੰ ॥
क्रिपाण पाण धारीयं ॥

यः खड्गं हस्ते धारयति

ਕਰੋਰ ਪਾਪ ਟਾਰੀਯੰ ॥
करोर पाप टारीयं ॥

कोटिकोटिपापहरः ।

ਗਦਾ ਗ੍ਰਿਸਟ ਪਾਣਿਯੰ ॥
गदा ग्रिसट पाणियं ॥

सः महतीं गदां गृहीतवान्

ਕਮਾਣ ਬਾਣ ਤਾਣਿਯੰ ॥੪੭॥
कमाण बाण ताणियं ॥४७॥

प्रसारितधनुषु च बाणं समाहितः।।47।

ਸਬਦ ਸੰਖ ਬਜਿਯੰ ॥
सबद संख बजियं ॥

तत्र वातशङ्खस्य शब्दः

ਘਣੰਕਿ ਘੁੰਮਰ ਗਜਿਯੰ ॥
घणंकि घुंमर गजियं ॥

अनेकानाम् लघुघण्टानां च जिंगलिंग्।

ਸਰਨਿ ਨਾਥ ਤੋਰੀਯੰ ॥
सरनि नाथ तोरीयं ॥

तव शरणमागतोऽस्मि भगवन् |

ਉਬਾਰ ਲਾਜ ਮੋਰੀਯੰ ॥੪੮॥
उबार लाज मोरीयं ॥४८॥

मम मानं रक्षतु।48.

ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਸੋਹੀਯੰ ॥
अनेक रूप सोहीयं ॥

त्वं विविधरूपेण प्रभावशालिनः दृश्यसे

ਬਿਸੇਖ ਦੇਵ ਮੋਹੀਯੰ ॥
बिसेख देव मोहीयं ॥

देवाश्चैव च प्रसादमात्रनिधिः |

ਅਦੇਵ ਦੇਵ ਦੇਵਲੰ ॥
अदेव देव देवलं ॥

त्वं राक्षसानां पूजकमन्दिरम् असि

ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਕੇਵਲੰ ॥੪੯॥
क्रिपा निधान केवलं ॥४९॥

देवाः च अनुग्रहस्यैव निधिः . ४९.

ਸੁ ਆਦਿ ਅੰਤਿ ਏਕਿਯੰ ॥
सु आदि अंति एकियं ॥

सः आरम्भात् अन्ते यावत् एकरूपः तिष्ठति

ਧਰੇ ਸਰੂਪ ਅਨੇਕਿਯੰ ॥
धरे सरूप अनेकियं ॥

विविधानि च रूपाणि स्वीकृतवान्।

ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਪਾਣ ਰਾਜਈ ॥
क्रिपाण पाण राजई ॥

खड्गः तस्य हस्ते प्रभावशाली दृश्यते

ਬਿਲੋਕ ਪਾਪ ਭਾਜਈ ॥੫੦॥
बिलोक पाप भाजई ॥५०॥

यं दृष्ट्वा पापानि धावन्ति ॥५०॥

ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੁ ਦੇਹਯੰ ॥
अलंक्रित सु देहयं ॥

तस्य शरीरं अलङ्कारैः अलङ्कृतम् अस्ति

ਤਨੋ ਮਨੋ ਕਿ ਮੋਹਿਯੰ ॥
तनो मनो कि मोहियं ॥

यत् शरीरं मनः च लोभयति।

ਕਮਾਣ ਬਾਣ ਧਾਰਹੀ ॥
कमाण बाण धारही ॥

बाणः धनुषे युक्तः भवति

ਅਨੇਕ ਸਤ੍ਰ ਟਾਰਹੀ ॥੫੧॥
अनेक सत्र टारही ॥५१॥

येन बहवः शत्रवः पलायनं कुर्वन्ति।51.

ਘਮਕਿ ਘੁੰਘਰੰ ਸੁਰੰ ॥
घमकि घुंघरं सुरं ॥

तत्र लघुघण्टानां जिंगलिंग् शब्दः भवति

ਨਵੰ ਨਨਾਦ ਨੂਪਰੰ ॥
नवं ननाद नूपरं ॥

नूपुरेभ्यः च नूतनः शब्दः निर्गच्छति।

ਪ੍ਰਜੁਆਲ ਬਿਜੁਲੰ ਜੁਲੰ ॥
प्रजुआल बिजुलं जुलं ॥

तत्र ज्योतिः प्रज्वलितवह्निविद्युत् इव

ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਰਮ ਨਿਰਮਲੰ ॥੫੨॥
पवित्र परम निरमलं ॥५२॥

यत् अत्यन्तं पवित्रं शुद्धं च।52।

ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥
त्वप्रसादि ॥ तोटक छंद ॥

TOTAK STANZA तव अनुग्रहेण

ਨਵ ਨੇਵਰ ਨਾਦ ਸੁਰੰ ਨ੍ਰਿਮਲੰ ॥
नव नेवर नाद सुरं न्रिमलं ॥

नानाविधाः शुद्धाः धुनयः नूपुरेभ्यः निर्गच्छन्ति ।

ਮੁਖ ਬਿਜੁਲ ਜੁਆਲ ਘਣੰ ਪ੍ਰਜੁਲੰ ॥
मुख बिजुल जुआल घणं प्रजुलं ॥

मुखं विद्युत्ज्वाल इव कृष्णमेघानां दृश्यते।

ਮਦਰਾ ਕਰ ਮਤ ਮਹਾ ਭਭਕੰ ॥
मदरा कर मत महा भभकं ॥

तस्य गतिः गजस्य इव अस्ति

ਬਨ ਮੈ ਮਨੋ ਬਾਘ ਬਚਾ ਬਬਕੰ ॥੫੩॥
बन मै मनो बाघ बचा बबकं ॥५३॥

मद्यमत्तः । तस्य वज्रमुच्चाशवनाद इव वने ॥५३॥

ਭਵ ਭੂਤ ਭਵਿਖ ਭਵਾਨ ਭਵੰ ॥
भव भूत भविख भवान भवं ॥

त्वं पुरा लोके असि

ਕਲ ਕਾਰਣ ਉਬਾਰਣ ਏਕ ਤੁਵੰ ॥
कल कारण उबारण एक तुवं ॥

भविष्यं वर्तमानं च। त्वमेव लोहयुगे एकमात्रः त्राता असि।

ਸਭ ਠੌਰ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਤ ਨਯੰ ॥
सभ ठौर निरंतर नित नयं ॥

त्वं नित्यं नवीनोऽसि सर्वत्र निरन्तरम्।

ਮ੍ਰਿਦ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਤੁਯੰ ਸੁਭਯੰ ॥੫੪॥
म्रिद मंगल रूप तुयं सुभयं ॥५४॥

त्वं त्वत्मानन्दरूपे प्रभावशालिनः मधुराश्च दृश्यसे।५४।

ਦ੍ਰਿੜ ਦਾੜ ਕਰਾਲ ਦ੍ਵੈ ਸੇਤ ਉਧੰ ॥
द्रिड़ दाड़ कराल द्वै सेत उधं ॥

भवतः द्वौ ग्राइण्डरदन्तौ स्तः। भयंकरं श्वेतम् उच्चम् च

ਜਿਹ ਭਾਜਤ ਦੁਸਟ ਬਿਲੋਕ ਜੁਧੰ ॥
जिह भाजत दुसट बिलोक जुधं ॥

यं दृष्ट्वा अत्याचारिणः रणक्षेत्रात् पलायन्ते |

ਮਦ ਮਤ ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਕਰਾਲ ਧਰੰ ॥
मद मत क्रिपाण कराल धरं ॥

मत्तोऽसि घोरं खड्गं हस्ते धारयन्

ਜਯ ਸਦ ਸੁਰਾਸੁਰਯੰ ਉਚਰੰ ॥੫੫॥
जय सद सुरासुरयं उचरं ॥५५॥

. तस्य विजयस्य स्तुतिं गायन्ति देवदानवः ॥५५॥

ਨਵ ਕਿੰਕਣ ਨੇਵਰ ਨਾਦ ਹੂੰਅੰ ॥
नव किंकण नेवर नाद हूंअं ॥

यदा मेखलाघण्टागुल्फयोः संयुक्तः शब्दः उद्भवति

ਚਲ ਚਾਲ ਸਭਾ ਚਲ ਕੰਪ ਭੂਅੰ ॥
चल चाल सभा चल कंप भूअं ॥

अथ पारा इव चञ्चलाः सर्वे पर्वताः कम्पन्ते च पृथिवी।

ਘਣ ਘੁੰਘਰ ਘੰਟਣ ਘੋਰ ਸੁਰੰ ॥
घण घुंघर घंटण घोर सुरं ॥

यदा नित्यं जङ्गलं उच्चैः शब्दं श्रूयते

ਚਰ ਚਾਰ ਚਰਾਚਰਯੰ ਹੁਹਰੰ ॥੫੬॥
चर चार चराचरयं हुहरं ॥५६॥

अथ चञ्चलं स्थावरजङ्गमानि सर्वाणि भवन्ति।।56।।

ਚਲ ਚੌਦਹੂੰ ਚਕ੍ਰਨ ਚਕ੍ਰ ਫਿਰੰ ॥
चल चौदहूं चक्रन चक्र फिरं ॥

चतुर्दशलोकेषु सर्वेषु तव शस्त्राणि शून्यानि आज्ञया सह प्रयुज्यन्ते।

ਬਢਵੰ ਘਟਵੰ ਹਰੀਅੰ ਸੁਭਰੰ ॥
बढवं घटवं हरीअं सुभरं ॥

येन त्वं वर्धिते सकृद्वहीनतां जनयसि, व्याप्तिपर्यन्तं च पूरयसि

ਜਗ ਜੀਵ ਜਿਤੇ ਜਲਯੰ ਥਲਯੰ ॥
जग जीव जिते जलयं थलयं ॥

स्थले जले च जगतः सर्वे प्राणिनः |

ਅਸ ਕੋ ਜੁ ਤਵਾਇਸਿਅੰ ਮਲਯੰ ॥੫੭॥
अस को जु तवाइसिअं मलयं ॥५७॥

तेषु कः तव आज्ञां निराकर्तुं साहसं करोति। ५७.

ਘਟ ਭਾਦਵ ਮਾਸ ਕੀ ਜਾਣ ਸੁਭੰ ॥
घट भादव मास की जाण सुभं ॥

यथा भादोनमासे कृष्णमेघः प्रभावशालिनी दृश्यते