ਪੰਜਾਬੀ 
English 
پنجابی 
Español 
Français 
Deutsch 
Português 
Bahasa Indonesia 
Türkçe 
Tiếng Việt 
Filipino 
Svenska हिंदी संस्कृत 
Nederlands 
Română 
Magyar 
Polski 
Čeština 
Afrikaans 
Italiano Català 
Shqip 
Gaeilge Cymraeg 
Slovenčina 
Slovenščina 
Dansk 
Eesti 
Latviešu 
Lietuvių 
Norsk 
Malti 
Íslenska Galego 
Kreyòl Ayisyen 
Latin 
Bahasa Melayu 
Kiswahili 
Hrvatski 
Suomi 
Русский मराठी ગુજરાતી తెలుగు ಕನ್ನಡ தமிழ் മലയാളം 
বাংলা 
Ελληνικά 
日本語 
中文 اردو سنڌي 
فارسی 
العربية 
עברית 
한국어 श्री दसम् ग्रन्थः
पुटः - 1088
ਖੜਗ ਕਾਢ ਕਰ ਮੈ ਲਯੋ ਮੋਹਿ ਨ ਪਕਰਿਯੋ ਕੋਇ ॥
खड़ग काढ कर मै लयो मोहि न पकरियो कोइ ॥(राजा) हस्ते खड्गं बहिः निष्कास्य अवदत्, मा मां कश्चित् गृह्णातु इति।
ਕੈ ਕਾਢੌਂ ਇਹ ਕੈ ਜਰੌਂ ਕਰਤਾ ਕਰੈ ਸੋ ਹੋਇ ॥੨੫॥
कै काढौं इह कै जरौं करता करै सो होइ ॥२५॥अथवा अहं तत् कर्षिष्यामि, अथवा दहिष्यामि। (पूर्वम्) यत् कर्ता करोति तत् तत् भविष्यति। 25.
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥अडिगः : १.
ਖੜਗ ਕਾਢਿ ਕਰ ਮਾਝ ਧਵਾਵਤ ਹੈ ਭਯੋ ॥
खड़ग काढि कर माझ धवावत है भयो ॥(राजा तत्र आगतः) अश्वं खड्गहस्तेन चालयन्
ਜਰਤ ਜਹਾ ਤ੍ਰਿਯ ਹੁਤੀ ਚਿਤਾ ਮੈ ਪਤਿ ਗਯੋ ॥
जरत जहा त्रिय हुती चिता मै पति गयो ॥यत्र स्त्री ज्वलति स्म पतिः चितायां प्रविष्टः।
ਪਕਰ ਭੁਜਾ ਤੇ ਐਂਚਿ ਤਰੁਨ ਤਰੁਨੀ ਲਿਯੋ ॥
पकर भुजा ते ऐंचि तरुन तरुनी लियो ॥राजा तां बाहुं गृहीत्वा बहिः कर्षितवान्
ਹੋ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਨ ਪਾਵ ਬਹੁਰਿ ਅਪਨੋ ਦਿਯੋ ॥੨੬॥
हो राज सिंघासन पाव बहुरि अपनो दियो ॥२६॥ततः च सिंहासने पादौ स्थापयतु। २६.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.
ਨਿਰਖ ਰਾਵ ਤਨ ਕਹਿ ਉਠੇ ਧੰਨ੍ਯ ਧੰਨ੍ਯ ਸਭ ਸੂਰ ॥
निरख राव तन कहि उठे धंन्य धंन्य सभ सूर ॥राजानं दृष्ट्वा सर्वे योद्धा धन्यम् इति वक्तुं प्रवृत्ताः |
ਮਰੈ ਸ੍ਵਰਗ ਬਾਸਾ ਤਿਨੈ ਜੀਵਤ ਬਾਚਾ ਪੂਰ ॥੨੭॥
मरै स्वरग बासा तिनै जीवत बाचा पूर ॥२७॥(एतादृशाः वीराः) मृत्योः परं स्वर्गं गत्वा जीवित्वा वचनं पूरयन्ति। 27.
ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥चतुर्विंशतिः : १.
ਸਭ ਰਾਨਿਨ ਐਸੇ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
सभ रानिन ऐसे सुनि पायो ॥यदा सर्वाणि राज्ञीः एतत् श्रुत्वा
ਤਾਹਿ ਜਰਤ ਨ੍ਰਿਪ ਆਪੁ ਬਚਾਯੋ ॥
ताहि जरत न्रिप आपु बचायो ॥सा सड़्गं स्त्रिया राजा स्वयं तारिता इति। (क्रियारूपाणि पश्यन्तु) २.
ਮਰਤ ਹੁਤੀ ਜੀਵਤ ਸੋ ਭਈ ॥
मरत हुती जीवत सो भई ॥यत् म्रियमाणं आसीत्, सा जीविता अभवत्
ਜੀਵਤ ਹੁਤੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥੨੮॥
जीवत हुती म्रितक ह्वै गई ॥२८॥या च जीवति स्म, सा मृता। २८.
ਅਬ ਹਮ ਕੌ ਨ੍ਰਿਪ ਚਿਤ ਨ ਲਯੈ ਹੈ ॥
अब हम कौ न्रिप चित न लयै है ॥(द्वितीयया राज्ञी चिन्तितवती) इदानीं राजा मां स्वप्रासादे न धारयिष्यति
ਵਾਹੀ ਕੇ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਬਸਿ ਜੈ ਹੈ ॥
वाही के ह्वै कै बसि जै है ॥तेन च निवसति।
ਅਬ ਕਛੁ ਐਸ ਉਪਾਇ ਬਨਾਊ ॥
अब कछु ऐस उपाइ बनाऊ ॥अधुना तत्सदृशं किमपि कुर्मः
ਯਾ ਸੌ ਪਤਿ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤ ਮਿਟਾਊ ॥੨੯॥
या सौ पति की प्रीत मिटाऊ ॥२९॥येन अहं भर्तुः प्रेम्णः समाप्तिम् कर्तुं शक्नोमि। २९.
ਦੇਖਹੁ ਇਹ ਰਾਵਹਿ ਕ੍ਯਾ ਕਹਿਯੈ ॥
देखहु इह रावहि क्या कहियै ॥पश्य, अस्य राज्ञः किं वक्तव्यम्।
ਮਨ ਮੈ ਸਮੁਝਿ ਮੌਨਿ ਹ੍ਵੈ ਰਹਿਯੈ ॥
मन मै समुझि मौनि ह्वै रहियै ॥मनसि अवगत्य मौनम् एव तिष्ठतु।
ਜੋ ਲੈ ਮੂਰਤਿ ਜਾਰ ਕੀ ਜਰੀ ॥
जो लै मूरति जार की जरी ॥यारमूर्त्या सह सा दह्यते।
ਤਾ ਕੇ ਹੇਤ ਇਤੀ ਇਨ ਕਰੀ ॥੩੦॥
ता के हेत इती इन करी ॥३०॥एतेन (राजा) तस्य कृते एतावत् कृतम्। ३०.
ਯਹ ਲੈ ਮੂਰਤਿ ਜਾਰ ਕੀ ਜਰੀ ॥
यह लै मूरति जार की जरी ॥यस्य पुरुषस्य मूर्तिं तत् दहयितुम् इच्छति स्म,
ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਅਰਧ ਜਰੀ ਹੂੰ ਪਰੀ ॥
ह्वै है अरध जरी हूं परी ॥अद्यापि अर्धदग्धम् अस्ति।
ਜੌ ਤਾ ਕੌ ਇਹ ਰਾਵ ਨਿਹਾਰੈ ॥
जौ ता कौ इह राव निहारै ॥अयं राजा यदि पश्यति
ਅਬ ਹੀ ਯਾ ਕੌ ਜਿਯਤੇ ਮਾਰੈ ॥੩੧॥
अब ही या कौ जियते मारै ॥३१॥अतः तं इदानीं जीवितं मारयन्तु। ३१.
ਯੌ ਜਬ ਬੈਨ ਰਾਵ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
यौ जब बैन राव सुनि पायो ॥इति श्रुत्वा राजा
ਹੇਰਨ ਤਵਨ ਚਿਤਾ ਕਹ ਆਯੋ ॥
हेरन तवन चिता कह आयो ॥अतः तस्य चिता द्रष्टुं आगतः।
ਅਰਧ ਜਰੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਲਹਿ ਲੀਨੀ ॥
अरध जरी प्रतिमा लहि लीनी ॥सः अर्धदग्धमूर्तिं गृहीतवान्
ਪ੍ਰੀਤਿ ਜੁ ਬਢੀ ਹੁਤੀ ਤਜਿ ਦੀਨੀ ॥੩੨॥
प्रीति जु बढी हुती तजि दीनी ॥३२॥(तस्याः च राज्ञ्याः कृते) वर्धितः प्रेम, तां त्यक्तवान्। ३२.
ਤਬ ਬਾਨੀ ਨਭ ਤੇ ਇਹ ਹੋਈ ॥
तब बानी नभ ते इह होई ॥ततः आकाशः उद्घाटितः
ਉਡਗ ਪ੍ਰਭਾ ਮਹਿ ਦੋਸੁ ਨ ਕੋਈ ॥
उडग प्रभा महि दोसु न कोई ॥'उदगप्रभा' (उद्गीन्द्रप्रभा) इत्यत्र अपराधो नास्ति इति।
ਬਿਸੁਸਿ ਪ੍ਰਭਾ ਯਹਿ ਚਰਿਤ ਬਨਾਯੋ ॥
बिसुसि प्रभा यहि चरित बनायो ॥बिसुसि प्रभा' (बिसुनाथ प्रभा) इत्यनेन एतत् चरित्रं निर्मितम् अस्ति
ਤਾ ਤੇ ਚਿਤ ਤੁਮਰੋ ਡਹਿਕਾਯੋ ॥੩੩॥
ता ते चित तुमरो डहिकायो ॥३३॥यस्मात् ते मनः भ्रान्तं जातम्। ३३.
ਜਿਹ ਤ੍ਰਿਯ ਤੁਮ ਤਨ ਜਰਿਯੋ ਨ ਗਯੋ ॥
जिह त्रिय तुम तन जरियो न गयो ॥यस्मात् त्वदर्थं न दहति स्म स्त्रियातः ।
ਤਵਨਿ ਬਾਲ ਅਸਿ ਚਰਿਤ ਬਨਯੋ ॥
तवनि बाल असि चरित बनयो ॥तया स्त्रिया एतत् चरित्रं निर्मितवती अस्ति।
ਜਿਨਿ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਯਾ ਸੌ ਰੁਚਿ ਬਾਢੈ ॥
जिनि न्रिप की या सौ रुचि बाढै ॥तस्याः प्रति राज्ञः प्रेम वर्धतु
ਜੀਯਤ ਹਮੈ ਛੋਰਿ ਕਰਿ ਛਾਡੈ ॥੩੪॥
जीयत हमै छोरि करि छाडै ॥३४॥अस्मान् च जीवितान् त्यजतु। ३४.
ਤਬ ਰਾਜੇ ਐਸੇ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
तब राजे ऐसे सुनि पाई ॥अथ राजा एतत् श्रुतवान्
ਸਾਚੀ ਹੀ ਸਾਚੀ ਠਹਰਾਈ ॥
साची ही साची ठहराई ॥सत्यं (श्लोकं) सत्यं स्वीकरोतु।
ਉਡਗਿ ਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਅਤਿ ਹਿਤ ਕੀਨੋ ॥
उडगि प्रभा तन अति हित कीनो ॥(राजा) उदागप्रभायां महतीं रुचिं कृतवान्
ਵਾ ਸੌ ਤ੍ਯਾਗਿ ਨੇਹ ਸਭ ਦੀਨੋ ॥੩੫॥
वा सौ त्यागि नेह सभ दीनो ॥३५॥तया (परेण) सह सर्वं प्रेम्णः त्यागं च कृतवान्। ३५.
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.
ਸ੍ਰੀ ਉਡਗਿੰਦ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾ ਭਏ ਰਾਜ ਕਰਿਯੋ ਸੁਖ ਮਾਨ ॥
स्री उडगिंद्र प्रभा भए राज करियो सुख मान ॥श्रीउद्गीन्द्रप्रभासहितं राजा सुखेन शासनं कृतवान्।
ਬਿਸੁਸਿ ਪ੍ਰਭਾ ਸੰਗ ਦੋਸਤੀ ਦੀਨੀ ਤ੍ਯਾਗ ਨਿਦਾਨ ॥੩੬॥
बिसुसि प्रभा संग दोसती दीनी त्याग निदान ॥३६॥बिसुसीप्रभा इत्यनेन सह मैत्री अन्ततः प्रस्थिता । ३६.
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੦੦॥੩੭੬੩॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२००॥३७६३॥अफजूं॥अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूपसंवादस्य २०० अध्यायस्य समापनम्, सर्वं शुभम्। २००.३७६३ इति । गच्छति
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥द्वयम् : १.