स्वयं पापनाशकं वनप्रस्थ आश्रमं स्वीकृतवान्।
(सः) मुनिवेषं कृतवान्
मुनिवेषं (ऋषि) उपधाय पाठकाय (अमृत राय) स्वराज्यं दत्तवान्5.
(राजं विद्धि) जनाः उद्घोषयन्ति स्म
जनाः राजानं तत् कर्तुं प्रयतन्ते स्म, परन्तु, सः सर्वान् दुःखान् त्यक्तवान् आसीत् ।
परित्यक्तं धनं गृहं च
विहाय च धनं सम्पत्तिं दिव्यप्रेममग्नः ॥६॥
अरिल्
राज्यं प्राप्य बेदी (कुश-बंसि) हर्षिताः अभवन्
राज्यं दत्त्वा तु बेदयः प्रसृष्टाः । प्रसन्नहृदयेन सः एतत् वरं पूर्वानुमानं कृतवान्-
तत् यदा कलियुगे 'नानक' इति वक्ष्यामः
यदा लोहयुगे अहं नानक इति उच्यते तदा त्वं परमं राज्यं प्राप्स्यसि लोकेन पूजितः भविष्यसि ७.
दोहरा
लववंशजाः राज्यं समर्प्य वनं गतवन्तः, बेदीः (कुशवंशजाः) शासनं कर्तुं प्रवृत्ताः ।
पृथिव्याः सर्वान् आरामान् भुक्त्वा नानाविधैः ॥८॥
चौपाई
(हे नृप!) त्वं वेदत्रयं श्रुतवान् (सावधानम्)।
हे सोधिराज ! त्रिवेदपाठं श्रुत्वा चतुर्थं शृण्वन् राज्यं दत्तवान् ।
यदा वयं त्रीणि जन्मनि गृह्णामः, .
यदा अहं त्रीणि जन्मानि गृह्णामि तदा चतुर्थे जन्मनि गुरुः करिष्यसि।9.
तत्र (सोधिः) राजा बाणम् अगच्छत्,
सः (सोधिः) राजा वनं प्रति प्रस्थितवान्, अयं (बेदी) राजा राजभोगेषु लीनः अभवत्।
एषा कथा कथं कथयितव्या
कियत्पर्यन्तं मया कथा कथनीया ? एतत् पुस्तकं विशालं भविष्यति इति भयम् अस्ति।10.
बचित्तर नाटकस्य वेदपाठः राज्यार्पणश्च इति चतुर्थस्य अध्यायस्य समाप्तिः .४.
नाराज स्तन्जा
ततः कलहः (क्षेत्रेषु) वर्धितः,
पुनः कलहाः वैराणि च उत्पन्नाः, स्थितिं निवारयितुं कोऽपि नासीत्।
आह्वान-चक्रम् एवम् अगच्छत्
कालान्तरे वस्तुतः अभवत् यत् बेडी कल्न् स्वराज्यं नष्टवान्।1.
दोहरा
वैश्याश्च शूद्रा इव क्षत्रिया वैश्या इव आचरन्ति स्म।
वैश्याश्च क्षत्रिय इव शूद्रा ब्राह्मणवत् ॥२॥
चौपाई
(कर्मभ्रष्टाद्) ते (केवलं) विंशतिग्रामैः सह अवशिष्टाः,
केवलं विंशतिग्रामाः एव बेडीभिः सह अवशिष्टाः आसन्, यत्र ते कृषिविदः अभवन् ।
एतावता कालस्य व्यतीतस्य अनन्तरम्
नानकस्य जन्म यावत् एवं चिरकालः गतः।।3।।
दोहरा
नानक रायः बेदीगोत्रे जन्म प्राप्नोत् ।
सः सर्वेषां शिष्याणां सान्त्वनां आनयत्, सर्वदा साहाय्यं च कृतवान्।4.
चौपाई
सः (गुरुनानक देवः) कलियुगे धर्मचक्रं कृतवान्
गुरुनानकः लोहयुगे धर्मं प्रसारयित्वा साधकान् मार्गे स्थापयति स्म।
ये (जनाः) तस्यानुसारेण धर्ममार्गमागताः,
तेन प्रचारितं मार्गं ये अनुवर्तन्ते स्म, ते कदापि दुष्टैः क्षतिं न प्राप्नुवन्ति स्म।5.
ते (जनाः) सर्वे धर्ममार्गे पतिताः
ये तस्य गुच्छाभ्यन्तरे आगताः, ते सर्व्वपापैः, क्लेशैः च मुक्ताः,