श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 520

ਅਉਰ ਭੁਜਾ ਕਟਿ ਕੈ ਤੁਮਰੀ ਸਬ ਦ੍ਵੈ ਭੁਜ ਰਾਖਿ ਤ੍ਵੈ ਪ੍ਰਾਨ ਬਚੈ ਹੈ ॥੨੨੧੨॥

अउर भुजा कटि कै तुमरी सब द्वै भुज राखि त्वै प्रान बचै है ॥२२१२॥

द्वयं विहाय सर्वान् बाहून् छित्त्वा त्वां जीवन्तं मुञ्चति” २२१२ ।

ਮੰਤ੍ਰੀ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਮਾਨਤ ਭਯੋ ਨ੍ਰਿਪ ਆਪਨੋ ਓਜ ਅਖੰਡ ਜਨਾਯੋ ॥

मंत्री की बात न मानत भयो न्रिप आपनो ओज अखंड जनायो ॥

मन्त्रिणः उपदेशं न स्वीकृत्य राजा तस्य शक्तिमविनाशित्वं मन्यते स्म

ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਹਾਥਨ ਮੈ ਫੁਨਿ ਬੀਰਨ ਮੈ ਅਤਿ ਹੀ ਗਰਬਾਯੋ ॥

ससत्र संभार कै हाथन मै फुनि बीरन मै अति ही गरबायो ॥

शस्त्राणि गृहीत्वा सः योद्धानां मध्ये गन्तुं प्रवृत्तः

ਸੈਨ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੁਤੋ ਜਿਤਨੋ ਤਿਸ ਕਉ ਨ੍ਰਿਪ ਆਪਨੇ ਧਾਮਿ ਬੁਲਾਯੋ ॥

सैन प्रचंड हुतो जितनो तिस कउ न्रिप आपने धामि बुलायो ॥

यावद् सेनास्तथा राजा तं स्वगृहमामन्त्रयत् ।

ਰੁਦ੍ਰ ਮਨਾਇ ਜਨਾਇ ਘਨੋ ਬਲੁ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਸੋ ਲਰਬੈ ਕਹੁ ਧਾਯੋ ॥੨੨੧੩॥

रुद्र मनाइ जनाइ घनो बलु स्याम जू सो लरबै कहु धायो ॥२२१३॥

सः स्वसमीपस्थं शक्तिशालिनीं सैन्यं आहूय शिवपूजयित्वा सर्वशक्त्या कृष्णेन सह युद्धाय गन्तुं प्रवृत्तः।2213।

ਉਤ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਬਾਨ ਚਲਾਵਤ ਭਯੋ ਇਤ ਤੇ ਦਸ ਸੈ ਭੁਜ ਬਾਨ ਚਲਾਏ ॥

उत स्याम जू बान चलावत भयो इत ते दस सै भुज बान चलाए ॥

अस्मिन् पार्श्वे कृष्णः बाणान् विसृजति ततः सहस्रबाहुः अपि तथैव करोति

ਜਾਦਵ ਆਵਤ ਭੇ ਉਤ ਤੇ ਇਤ ਤੇ ਇਨ ਕੇ ਸਭ ਹੀ ਭਟ ਧਾਏ ॥

जादव आवत भे उत ते इत ते इन के सभ ही भट धाए ॥

तत: आगच्छन्ति स्म यादवास्तस्मात् पार्श्वाद् राज्ञः योद्धास्तेषु पतिताः |

ਘਾਇ ਕਰੈ ਮਿਲ ਆਪਸ ਮੈ ਤਿਨ ਯੌ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁਨਾਏ ॥

घाइ करै मिल आपस मै तिन यौ उपमा कबि स्याम सुनाए ॥

ते मिलित्वा (परस्परेण) युद्धं कुर्वन्ति; कविः श्यामः स्वस्य उपमाम् एवं कथयति।

ਮਾਨਹੁ ਫਾਗੁਨ ਕੀ ਰੁਤਿ ਭੀਤਰ ਖੇਲਨ ਬੀਰ ਬਸੰਤਹਿ ਆਏ ॥੨੨੧੪॥

मानहु फागुन की रुति भीतर खेलन बीर बसंतहि आए ॥२२१४॥

ते वसन्तऋतौ भ्रमन्तः होलीक्रीडां कुर्वन्तः योद्धा इव परस्परं प्रयोजयन्ति स्म।२२१४।

ਏਕ ਭਿਰੇ ਕਰਵਾਰਿਨ ਸੌ ਭਟ ਏਕ ਭਿਰੇ ਬਰਛੀ ਕਰਿ ਲੈ ਕੈ ॥

एक भिरे करवारिन सौ भट एक भिरे बरछी करि लै कै ॥

खड्गैः शूलहस्तेन च युध्यते योद्धा |

ਏਕ ਕਟਾਰਿਨ ਸੰਗ ਭਿਰੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਅਤਿ ਰੋਸਿ ਬਢੈ ਕੈ ॥

एक कटारिन संग भिरे कबि स्याम भनै अति रोसि बढै कै ॥

कश्चित् खड्गेन युध्यति, कश्चित् शूलेन कश्चित् खड्गेन महता क्रोधेन

ਬਾਨ ਕਮਾਨਨ ਕਉ ਇਕ ਬੀਰ ਸੰਭਾਰਤ ਭੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੁਧਤ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥

बान कमानन कउ इक बीर संभारत भे अति क्रुधत ह्वै कै ॥

योद्धा क्रोधेन धनुर्बाणधारिणी |

ਕਉਤੁਕ ਦੇਖਤ ਭਯੋ ਉਤ ਭੂਪ ਇਤੈ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਆਨੰਦ ਕੈ ਕੈ ॥੨੨੧੫॥

कउतुक देखत भयो उत भूप इतै ब्रिज नाइक आनंद कै कै ॥२२१५॥

कश्चित् धनुर्बाणमादाय क्रुद्धः भवति, तस्मात् पार्श्वतः राजा अस्मात् पार्श्वे कृष्णः च एतत् दृश्यं पश्यन्ति।2215।

ਜਾ ਭਟ ਆਹਵ ਮੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਸੋ ਜੁਧੁ ਮਚਾਯੋ ॥

जा भट आहव मै कबि स्याम कहै भगवान सो जुधु मचायो ॥

श्याम कविः कथयति यत्, श्रीकृष्णेन सह युद्धक्षेत्रे युद्धं कृतवान् योद्धा,

ਤਾਹੀ ਕੋ ਏਕ ਹੀ ਬਾਨ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਧਰਾ ਪਰਿ ਕੈ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਨ ਗਿਰਾਯੋ ॥

ताही को एक ही बान सो स्याम धरा परि कै बिनु प्रान गिरायो ॥

ये योधाः कृष्णेन सह युद्धं कृतवन्तः, ते कृष्णेन पातिताः, एकेन बाणेन पृथिव्यां क्षिप्ताः

ਜੋ ਧਨੁ ਬਾਨਿ ਸੰਭਾਰਿ ਬਲੀ ਕੋਊ ਅਉ ਇਹ ਕੇ ਰਿਸਿ ਊਪਰ ਆਯੋ ॥

जो धनु बानि संभारि बली कोऊ अउ इह के रिसि ऊपर आयो ॥

यः कोपेन प्रबलेन धनुषबाणसंयुतः ।

ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੇ ਅਪਨੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਕੋ ਫਿਰਿ ਜੀਵਤ ਜਾਨ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੨੧੬॥

सो कबि स्याम भने अपनै ग्रिहि को फिरि जीवत जान न पायो ॥२२१६॥

यः कोऽपि शक्तिशालिनः योद्धा धनुषं बाणं च हस्ते गृहीत्वा क्रोधेन तस्य उपरि पतितः इति कविः श्यामः वदति यत् सः जीवितः पुनरागन्तुं न शक्तवान्।2216।

ਗੋਕੁਲ ਨਾਥ ਜੂ ਬੈਰਿਨ ਸੋ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਜਬ ਹੀ ਰਨ ਮਾਡਿਯੋ ॥

गोकुल नाथ जू बैरिन सो कबि स्याम भनै जब ही रन माडियो ॥

कविः श्यामः कथयति, यदा कृष्णजी शत्रुभिः सह युद्धं प्रारब्धवान्,

ਜੇਤਿਕ ਸਤ੍ਰਨ ਸਾਮੁਹੇ ਭੇ ਰਿਸਿ ਸੋ ਸਭਿ ਗਿਧ ਸ੍ਰਿੰਗਾਲਨ ਬਾਡਿਯੋ ॥

जेतिक सत्रन सामुहे भे रिसि सो सभि गिध स्रिंगालन बाडियो ॥

यदा कृष्णः गोकुलेश्वरः शत्रुभिः सह युद्धं कृतवान् तदा तान् सर्वान् शत्रून् ये तस्य पुरतः आसन्, तेषां क्रोधेन तान् हत्वा गृध्राणां, शृगालानां च मध्ये वितरितवान्

ਪਤਿ ਰਥੀ ਗਜਿ ਬਾਜ ਘਨੇ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਾਨ ਕੀਏ ਕੋਊ ਜੀਤ ਨ ਛਾਡਿਯੋ ॥

पति रथी गजि बाज घने बिनु प्रान कीए कोऊ जीत न छाडियो ॥

पदातिरथाः गजाश्वादयः बहवः नष्टाः, न कश्चित् जीवितः ।

ਦੇਵ ਸਰਾਹਤ ਭੇ ਸਭ ਹੀ ਸੁ ਭਲੇ ਭਗਵਾਨ ਅਖੰਡਨ ਖਾਡਿਯੋ ॥੨੨੧੭॥

देव सराहत भे सभ ही सु भले भगवान अखंडन खाडियो ॥२२१७॥

पदातिरथेषु च बहूनि योद्धान् निर्प्राणान् कृत्वा अनेकान् गजान् अश्वान् च हत्वा न कञ्चित् जीवन्तं मुञ्चति स्म, सर्वे देवाः अपि तं स्तुवन्ति स्म यत् कृष्णेन अविनाशी योद्धाणामपि नाशः कृतः इति।2217।