कः शपयिष्यति विपत्तौ सर्वे नश्यन्ति सकृदेव”१७३४।
दोहरा
श्रीकृष्णः पुनरुवाच बृहद् कमलनेत्रः,
पद्मनेत्रः कृष्णः पुनरुवाच हे बुद्धिमान् बलराम! अधुना भवन्तः रोचकं प्रकरणं शृण्वन्ति,1735
चौपाई
कर्णैः शृणु, अहं भवद्भिः सह वदामि।
“मम वचनं सावधानतया शृणुत, अवगच्छन्तु च युद्धे कः मयि विजयी अभवत्?
खड़गसिंहस्य मम च भेदः नास्ति।
मम खरागसिंहस्य च भेदः नास्ति मम रूपं च केवलं समग्रं विश्वं व्याप्तम् अस्ति।1736।
हे बलदेव ! (अहं) सत्यं वदामि, .
“हे बलराम ! सत्यं वदामि, न कश्चित् एतत् रहस्यं जानाति
योद्धानां मध्ये तत्सदृशः कोऽपि नास्ति।
न योधानां सदृशो योद्धा यस्य हृदि मम नाम तादृशं गभीरतया तिष्ठति।१७३७।
दोहरा
“मातुः गर्भे दशमासान् वसन् त्यक्त्वा प्राणान् व्यतीतवान् ।
खादनं पिबनं वायुमात्रं च ततः वरं दत्तवान् भगवान् ॥१७३८॥
“शत्रुविजयस्य वरं बलवान् खरागसिंहः याचितवान् तथा च
ततः द्वादशवर्षपर्यन्तं कठोरतमं तपः कृतवान्”1739.
चौपाई
रात्रौ व्यतीता प्रदोषः च आगतः।
अयं प्रकरणः समाप्तः अभवत्, दिवसः प्रभातम् अभवत्, उभयपक्षस्य योद्धाः जागरिताः
जरासन्धः सैन्यं सज्जीकृत्य युद्धक्षेत्रम् आगतः |
स्वसेनायाः अलङ्कारं कृत्वा जरासन्धः युद्धक्षेत्रे आगत्य अस्मात् पार्श्वे यादवसेना सर्वान् योद्धान् सङ्गृह्य शत्रुविरुद्धं प्रवृत्ता।१७४०।
स्वय्या
अस्मात् पार्श्वे बलरामः परतः शत्रुः स्वसैन्यैः सह अग्रे त्वरितम्
बलरामः स्वस्य हलं हस्ते गृहीत्वा शत्रुं आह्वानं कुर्वन् स्वस्य प्रहारं कृतवान्
कश्चित् मृतः पतितः पृथिव्यां कश्चित् युद्धं कृत्वा कश्चित् पलायितः
ततः बलरामः गदां हस्ते गृहीत्वा बहूनि शत्रून् यमनिवासं प्रति प्रेषितवान्।1741।
भगवान् श्रीकृष्णः अपि क्रुद्धः सन् धनुषः धनुषः बाणं च गृहीत्वा धावितुं आरब्धवान्।
कृष्णः धनुर्बाणहस्तेषु गृहीत्वा समानपक्षं प्रति गत्वा शत्रुनि पतित्वा रक्तधाराम् अयच्छत्
अश्वानां गजानां रथानां च महाक्लेशः अभवत्
युद्धक्षेत्रे कोऽपि स्थातुं न शक्तवान्, सर्वे पलायन्ते, ते क्रोधेः, पीडिताः च सन्ति, असहायः अपि सन्ति।१७४२।
यदा अग्रसेना पलायिता तदा श्रीकृष्णः तस्य बलस्य प्रभारं स्वीकृतवान्।
यदा संसर्गसेना पलायितवती तदा कृष्णः अत्यन्तं क्रोधेन स्वस्य बलं धारयन् मनसि चिन्तयन् तत्र आगतः, यत्र सेनासेनापतिः स्थितः आसीत्
श्रीकृष्णः सर्वाणि शस्त्राणि गृहीत्वा यत्र राजा (जरासन्धः) स्थितः आसीत् तत् प्रति अगच्छत्।
शस्त्राणि धारयन् कृष्णः तत् स्थानं प्राप्य यत्र राजा जरसन्धः स्थितः आसीत्, सः धनुषं बाणं च धारयित्वा जरासन्धस्य अहङ्कारं चूर्णं कृतवान्।१७४३।
श्रीकृष्णस्य धनुषः यदा मुक्ताः बाणाः तदा कः स्थातुं शक्नोति।
कृष्णधनुः विसृज्य शराणां तदा को स्थातुं शक्नोति स्म । ये शरैस्तैः आहताः, ते यमस्य धामं क्षणमात्रेण प्राप्तवन्तः
न तादृशः योद्धा जातः, यः कृष्णस्य पुरतः युद्धं कर्तुं शक्नोति स्म
नृपस्य योद्धा तमब्रुवन् कृष्णः स्वसैन्येन सह नः वधार्थम् आगच्छति” १७४४ ।
राज्ञः पक्षे बहवः योद्धाः हताः, यदा कृष्णपक्षतः बाणाः निर्वहन्ति स्म
ये कृष्णेन सह युद्धं कृतवन्तः, यमस्य पदं प्राप्तवन्तः
युद्धस्थले (श्रीकृष्णस्य) मृत्युं दृष्ट्वा (शत्रुसैनिकाः) शोचन्ते एवम् उक्तवन्तः।
दृष्ट्वा राजा देवः व्याकुलः सन् योद्धान् अवदत्, उपदिष्टवान् च, “कृष्णः मम समीपं गच्छतु, तदा अहं पश्यामि” इति १७४५ ।
कृष्णागमनं दृष्ट्वा राजा सैन्येन सह अग्रे गतः |
स योद्धान् उन्नतिं कृत्वा शङ्खं हस्ते गृहीत्वा तं फूत्कृतवान्
युद्धे कस्यचित् मनसि भयं नास्ति इति कविः वदति
शङ्खस्य शब्दं श्रुत्वा योद्धानां मनः प्रफुल्लितम् ॥१७४६॥