श्री दसम् ग्रन्थः

पुटः - 1097


ਜਾਤ ਤਹਾ ਤੇ ਭਏ ਯਹੈ ਲਿਖਿ ਖਾਤ ਪਰ ॥
जात तहा ते भए यहै लिखि खात पर ॥

एतत् गर्ते लिखित्वा ततः प्रस्थितौ

ਹੋ ਸ੍ਵਰਗ ਦੇਖਿ ਭੂਅ ਦੇਖਿ ਸੁ ਗਏ ਪਤਾਰ ਤਰ ॥੧੪॥
हो स्वरग देखि भूअ देखि सु गए पतार तर ॥१४॥

स्वर्गं पृथिवीं च दृष्ट्वा जनाः पातालं गच्छन्ति इति। १४.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चतुर्विंशतिः : १.

ਭਈ ਪ੍ਰਾਤ ਰਾਜਾ ਸੁਧਿ ਲਯੋ ॥
भई प्रात राजा सुधि लयो ॥

प्रातःकाले राजा जागरितः।

ਤਿਨੈ ਨ ਤਹਾ ਬਿਲੋਕਤ ਭਯੋ ॥
तिनै न तहा बिलोकत भयो ॥

(सः) तं (जोगीं) तत्र न दृष्टवान्।

ਗਡਹਾ ਪਰ ਕੋ ਲਿਖ੍ਯੋ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
गडहा पर को लिख्यो निहारियो ॥

गर्ते किमपि लिखितं दृष्टवान्

ਮੰਤ੍ਰਿਨ ਜੁਤਿ ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥੧੫॥
मंत्रिन जुति इह भाति बिचारियो ॥१५॥

एवं मन्त्रिभिः सह च चर्चा कृता। १५.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

द्वयम् : १.

ਯਾ ਜੋਗੀਸ੍ਵਰ ਲੋਕ ਲਖਿ ਬਹੁਰਿ ਲਖ੍ਯੋ ਯਹ ਲੋਕ ॥
या जोगीस्वर लोक लखि बहुरि लख्यो यह लोक ॥

अयं जोगी जनान् (स्वर्गं) दृष्ट्वा पुनः एतान् जनान् दृष्टवान्।

ਅਬ ਪਤਾਰ ਦੇਖਨ ਗਯੋ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਹ੍ਰਿਦੈ ਨਿਸੋਕ ॥੧੬॥
अब पतार देखन गयो ह्वै कै ह्रिदै निसोक ॥१६॥

इदानीं सः पाताललोकं (जनाः) द्रष्टुं गतः निश्चयेन। 16.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चतुर्विंशतिः : १.

ਸਿਧ੍ਰਯ ਸਿਧ੍ਰਯ ਸਭ ਤਾਹਿ ਉਚਾਰੈ ॥
सिध्रय सिध्रय सभ ताहि उचारै ॥

सर्वे तं 'सिद्धसिद्ध' इति वक्तुं आरब्धवन्तः ।

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਮੂੜ ਬਿਚਾਰੈ ॥
भेद अभेद न मूड़ बिचारै ॥

(न) मूर्खः रहस्यं मन्यते स्म।

ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਯ ਜਾਰ ਬਚਾਯੋ ॥
इह चरित्र त्रिय जार बचायो ॥

एतत् पात्रं कृत्वा सा स्त्री पुरुषं तारयति स्म

ਰਾਜਾ ਤੇ ਗਡਹਾ ਪੂਜਾਯੋ ॥੧੭॥
राजा ते गडहा पूजायो ॥१७॥

राज्ञा च गर्तं पूजयामास। १७.

ਗਡਹਾ ਕੀ ਪੂਜਾ ਨ੍ਰਿਪ ਕਰੈ ॥
गडहा की पूजा न्रिप करै ॥

राजा गर्तस्य पूजां कर्तुं आरब्धवान्

ਤਾ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਚਿਤ ਮੈ ਧਰੈ ॥
ता की बात न चित मै धरै ॥

न च तस्य वचनं हृदये गृहीतवान्।

ਸ੍ਵਰਗ ਛੋਰਿ ਜੋ ਪਯਾਰ ਸਿਧਾਰੋ ॥
स्वरग छोरि जो पयार सिधारो ॥

(यः) स्वर्गं त्यक्त्वा नरकं गतः,

ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤਾਹਿ ਹਮਾਰੋ ॥੧੮॥
नमसकार है ताहि हमारो ॥१८॥

तस्य मम स्तुतिः अस्ति। १८.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਪਾਚ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੦੫॥੩੮੭੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ पाच चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२०५॥३८७६॥अफजूं॥

अत्र श्रीचरितोपख्यानस्य त्रिचरितस्य मन्त्री भूपसंवादस्य २०५तमोऽध्यायः समाप्तः, सर्वं शुभम्। २०५.३८७६ इति । गच्छति

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चतुर्विंशतिः : १.

ਸੁਘਰਾਵਤੀ ਨਗਰ ਇਕ ਸੁਨਾ ॥
सुघरावती नगर इक सुना ॥

सुघ्रावती नाम पुरा श्रूयते स्म

ਸਿੰਘ ਬਿਸੇਸ੍ਵਰ ਰਾਵ ਬਹੁ ਗੁਨਾ ॥
सिंघ बिसेस्वर राव बहु गुना ॥

(यस्य) बिशेश्वरसिंहः नाम अतीव सद्गुणी राजा आसीत्।

ਇਸਕ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
इसक मती ता की बर नारी ॥

इश्क मतिः तस्य सुन्दरी राज्ञी आसीत् ।

ਖੋਜਿ ਲੋਕ ਚੌਦਹੂੰ ਨਿਕਾਰੀ ॥੧॥
खोजि लोक चौदहूं निकारी ॥१॥

(कल्पयतु) चतुर्दशजनानाम् आनयितम्। १.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

द्वयम् : १.

ਅਪ੍ਰਮਾਨ ਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਜਲ ਥਲ ਰਹੀ ਸਮਾਇ ॥
अप्रमान ता की प्रभा जल थल रही समाइ ॥

तस्याः अद्वितीयं सौन्दर्यं जले लीनम् आसीत् ।

ਸੁਰੀ ਆਸੁਰੀ ਕਿੰਨ੍ਰਨੀ ਹੇਰਿ ਰਹਤ ਸਿਰ ਨ੍ਯਾਇ ॥੨॥
सुरी आसुरी किंन्रनी हेरि रहत सिर न्याइ ॥२॥

तं दृष्ट्वा देवासुरस्त्रीः किन्नरस्त्रीश्च शिरसा नमन्ति स्म । २.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अडिगः : १.

ਨੌਜੋਬਨ ਰਾਇਕ ਸੁਤ ਸਾਹੁ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
नौजोबन राइक सुत साहु निहारियो ॥

सः शाहस्य पुत्रेषु अन्यतमं नौजोबन् रायं दृष्टवान् ।

ਰਮੌ ਤਵਨ ਕੇ ਸੰਗਿ ਇਹ ਭਾਤਿ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
रमौ तवन के संगि इह भाति बिचारियो ॥

(मनसि च) एवं रामणं भवितव्यमिति विचारः निर्मितः।

ਪਠੇ ਅਲੀ ਇਕ ਲੀਨੋ ਭਵਨ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ॥
पठे अली इक लीनो भवन बुलाइ कै ॥

सः मित्रं प्रेषयित्वा भवने आमन्त्रितवान्

ਹੋ ਰੀਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕੀ ਕਰੀ ਹਰਖ ਉਪਜਾਇ ਕੈ ॥੩॥
हो रीति प्रीति की करी हरख उपजाइ कै ॥३॥

सुखेन च तेन सह प्रेमसंस्कारं कृतवान्। ३.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਮਿਤਵਾ ਕੋ ਗਰੇ ਲਗਾਇਯੋ ॥
भाति भाति मितवा को गरे लगाइयो ॥

(सः) मित्रं सर्वथा आलिंगितवान्

ਲਪਟਿ ਲਪਟਿ ਕਰਿ ਕਾਮ ਕੇਲ ਉਪਜਾਇਯੋ ॥
लपटि लपटि करि काम केल उपजाइयो ॥

सुखेन च मैथुनम् अकरोत्।

ਆਸਨ ਚੁੰਬਨ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਰੇ ਬਨਾਇ ਕੈ ॥
आसन चुंबन बहु बिधि करे बनाइ कै ॥

प्रचुरं चुम्बनं कृत्वा आसनानि च कृतवान्।

ਹੋ ਨਿਜੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੇ ਚਿਤ ਕੋ ਲਯੋ ਲੁਭਾਇ ਕੈ ॥੪॥
हो निजु प्रीतम के चित को लयो लुभाइ कै ॥४॥

एवं सः मित्रस्य मनः प्रलोभितवान् । ४.

ਹਾਵ ਭਾਵ ਬਹੁਤ ਭਾਤਿ ਦਿਖਾਏ ਮੀਤ ਕੋ ॥
हाव भाव बहुत भाति दिखाए मीत को ॥

(सः) मित्राय महतीं आदरं कृतवान्

ਛਿਨ ਭੀਤਰਿ ਬਸਿ ਕਿਯੋ ਤਵਨ ਕੇ ਚੀਤ ਕੋ ॥
छिन भीतरि बसि कियो तवन के चीत को ॥

किञ्चित्कालं यावत् च सः स्वस्य मनः नियन्त्रितवान्।

ਲਪਟਿ ਲਪਟਿ ਲਲਤਾ ਉਰ ਗਈ ਬਨਾਇ ਕੈ ॥
लपटि लपटि ललता उर गई बनाइ कै ॥

सा तं बाहुभ्यां वेष्टयित्वा सम्यक् आलिंगितवती ।

ਹੋ ਸ੍ਰੀ ਨਵਜੋਬਨ ਰਾਇ ਲਯੋ ਲਲਚਾਇ ਕੈ ॥੫॥
हो स्री नवजोबन राइ लयो ललचाइ कै ॥५॥

(एवं प्रकारेण) नवजोबन् रायः (तस्मै) मोहितः अभवत्।5.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

द्वयम् : १.

ਰਾਵਤ ਜੋਬਨਿ ਰੈਨਿ ਦਿਨ ਇਸਕ ਮਤੀ ਕੇ ਸੰਗ ॥
रावत जोबनि रैनि दिन इसक मती के संग ॥

सः नवजोबन् राय इत्यनेन सह इश्क मति इत्यनेन सह रात्रौ दिवा नृत्यं करोति स्म ।

ਰਤਿ ਮਾਨਤ ਰੁਚਿ ਮਾਨਿ ਕੈ ਹ੍ਵੈ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤ ਸਰਬੰਗ ॥੬॥
रति मानत रुचि मानि कै ह्वै प्रमुदित सरबंग ॥६॥

(सः) रुचिपूर्वकं मैथुनं कुर्वन् सर्वथा रममाणः आसीत् । ६.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वयं:

ਪੌਢਿ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਪ੍ਰਜੰਕ ਲਲਾ ਕੋ ਲੈ ਸੁੰਦਰਿ ਗੀਤ ਸੁਹਾਵਤ ਗਾਵੈ ॥
पौढि त्रिया के प्रजंक लला को लै सुंदरि गीत सुहावत गावै ॥

कान्तेन सह शयने शयिता सुन्दराणि सुमधुराणि गीतानि गायति स्म ।

ਚੁੰਬਨ ਔਰ ਅਲਿੰਗਨ ਆਸਨ ਭਾਤਿ ਅਨੇਕ ਰਮੈ ਲਪਟਾਵੈ ॥
चुंबन और अलिंगन आसन भाति अनेक रमै लपटावै ॥

रमणः तां आलिंगयन् बहुधा चुम्बनानि, आलिंगनानि, मुद्राः च कुर्वन् आसीत् ।

ਜੋ ਤ੍ਰਿਯ ਜੋਬਨਵੰਤ ਜੁਬਾ ਦੋਊ ਕਾਮ ਕੀ ਰੀਤਿ ਸੋ ਪ੍ਰੀਤੁਪਜਾਵੈ ॥
जो त्रिय जोबनवंत जुबा दोऊ काम की रीति सो प्रीतुपजावै ॥

यदि सा महिला युवा आसीत् (तर्हि सा अपि) तरुणी आसीत्। (अतः) कामसंस्कारे उभौ प्रेम्णः उत्पादयन्तौ आस्ताम्।