श्री दसाम ग्रंथ

पान - 320


ਜੋ ਹਮ ਪ੍ਰੇਮ ਛਕੇ ਅਤਿ ਹੀ ਤੁਮ ਕੋ ਹਮ ਢੂੰਢਤ ਢੂੰਢ ਲਹਾ ਹੈ ॥
जो हम प्रेम छके अति ही तुम को हम ढूंढत ढूंढ लहा है ॥

मी तुझ्या प्रेमात गढून गेले आहे आणि आज खूप शोधानंतर मला तुला सापडले आहे

ਜੋਰ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰੋ ਹਮ ਕੋ ਕਰ ਸਉਹ ਲਗੈ ਤੁਮ ਮੇਰੀ ਹਹਾ ਹੈ ॥
जोर प्रनाम करो हम को कर सउह लगै तुम मेरी हहा है ॥

माझ्यापुढे हात जोडून नतमस्तक व्हा मी शपथेवर सांगतो आजपासून तू माझी आहेस.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਸੁਭ ਚਾਰ ਭਈ ਤੁ ਬਿਚਾਰ ਕਹਾ ਹੈ ॥੨੭੫॥
कान्रह कही हसि बात सुनो सुभ चार भई तु बिचार कहा है ॥२७५॥

कृष्ण हसत हसत म्हणाला, ऐका, तुझ्या पाण्यातून बाहेर पडताना सर्व काही घडले आहे, तू आता व्यर्थ विचारात का गढून गेला आहेस.

ਸੰਕ ਕਰੋ ਹਮ ਤੇ ਨ ਕਛੂ ਅਰੁ ਲਾਜ ਕਛੂ ਜੀਅ ਮੈ ਨਹੀ ਕੀਜੈ ॥
संक करो हम ते न कछू अरु लाज कछू जीअ मै नही कीजै ॥

���माझ्याबद्दल लाजू नकोस आणि माझ्याबद्दल शंकाही ठेवू नकोस

ਜੋਰਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰੋ ਹਮ ਕੋ ਕਰ ਦਾਸਨ ਕੀ ਬਿਨਤੀ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥
जोरि प्रनाम करो हम को कर दासन की बिनती सुनि लीजै ॥

माझी विनंती मान्य करणारा मी तुझा सेवक आहे, हात जोडून माझ्यापुढे नतमस्तक हो

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਤਿਨ ਸੋ ਤੁਮਰੇ ਮ੍ਰਿਗ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਦੇਖਤ ਜੀਜੈ ॥
कान्रह कही हसि कै तिन सो तुमरे म्रिग से द्रिग देखत जीजै ॥

कृष्ण पुढे म्हणाला, ‘तुझे डोळस डोळे पाहूनच मी जगतो

ਡੇਰਨ ਨਾਹਿ ਕਹੈ ਤੁਮਰੇ ਇਹ ਤੇ ਤੁਮਰੋ ਕਛੂ ਨਾਹਿਨ ਛੀਜੈ ॥੨੭੬॥
डेरन नाहि कहै तुमरे इह ते तुमरो कछू नाहिन छीजै ॥२७६॥

उशीर करू नका, यामुळे तुमचे काहीही नुकसान होणार नाही.���276.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਕਾਨ੍ਰਹ ਜਬੈ ਪਟ ਨ ਦਏ ਤਬ ਗੋਪੀ ਸਭ ਹਾਰਿ ॥
कान्रह जबै पट न दए तब गोपी सभ हारि ॥

कान्हाने चिलखत न दिल्याने सर्व गोपी हरल्या

ਕਾਨ੍ਰਹਿ ਕਹੈ ਸੋ ਕੀਜੀਐ ਕੀਨੋ ਇਹੈ ਬਿਚਾਰ ॥੨੭੭॥
कान्रहि कहै सो कीजीऐ कीनो इहै बिचार ॥२७७॥

जेव्हा कृष्णाने वस्त्रे परत केली नाहीत, तेव्हा हार स्वीकारून गोपींनी कृष्णाने जे सांगितले तेच करायचे ठरवले.277.

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਜੋਰਿ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰੋ ਹਰਿ ਕੋ ਕਰ ਆਪਸ ਮੈ ਕਹਿ ਕੈ ਮੁਸਕਾਨੀ ॥
जोरि प्रनाम करो हरि को कर आपस मै कहि कै मुसकानी ॥

हात जोडून श्रीकृष्णाला नमस्कार करावा. (गोपी) आपापसात हसल्या.

ਸ੍ਯਾਮ ਲਗੀ ਕਹਨੇ ਮੁਖ ਤੇ ਸਭ ਹੀ ਗੁਪੀਆ ਮਿਲਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ ॥
स्याम लगी कहने मुख ते सभ ही गुपीआ मिलि अंम्रित बानी ॥

ते सर्व आपापसात हसत आणि गोड शब्द उच्चारत कृष्णापुढे नतमस्तक होऊ लागले

ਹੋਹੁ ਪ੍ਰਸੰਨ੍ਯ ਕਹਿਯੋ ਹਮ ਪੈ ਕਰੁ ਬਾਤ ਕਹੀ ਤੁਮ ਸੋ ਹਮ ਮਾਨੀ ॥
होहु प्रसंन्य कहियो हम पै करु बात कही तुम सो हम मानी ॥

(आता) आनंद करा (कारण) तुम्ही जे सांगितले ते आम्ही स्वीकारले आहे.

ਅੰਤਰ ਨਾਹਿ ਰਹਿਯੋ ਇਹ ਜਾ ਅਬ ਸੋਊ ਭਲੀ ਤੁਮ ਜੋ ਮਨਿ ਭਾਨੀ ॥੨੭੮॥
अंतर नाहि रहियो इह जा अब सोऊ भली तुम जो मनि भानी ॥२७८॥

�हे कृष्णा! आता आमच्यावर प्रसन्न राहा, तुम्हाला जे पाहिजे ते आम्ही मान्य केले, आता तुमच्यात आणि आमच्यात काही फरक नाही जे तुम्हाला आवडते ते आमच्यासाठी चांगले आहे.���278.

ਕਾਮ ਕੇ ਬਾਨ ਬਨੀ ਬਰਛੀ ਭਰੁਟੇ ਧਨੁ ਸੇ ਦ੍ਰਿਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇਰੇ ॥
काम के बान बनी बरछी भरुटे धनु से द्रिग सुंदर तेरे ॥

तुझ्या भुवया धनुष्यासारख्या आहेत, ज्यातून वासनेचे बाण बाहेर पडत आहेत आणि खंजीरसारखे आमच्यावर प्रहार करत आहेत.

ਆਨਨ ਹੈ ਸਸਿ ਸੋ ਅਲਕੈ ਹਰਿ ਮੋਹਿ ਰਹੈ ਮਨ ਰੰਚਕ ਹੇਰੇ ॥
आनन है ससि सो अलकै हरि मोहि रहै मन रंचक हेरे ॥

डोळे अतीव सुंदर, चेहरा चंद्रासारखा आणि केस सापासारखे, थोडे जरी पाहिले तरी मन मोहून जाते.

ਤਉ ਤੁਮ ਸਾਥ ਕਰੀ ਬਿਨਤੀ ਜਬ ਕਾਮ ਕਰਾ ਉਪਜੀ ਜੀਅ ਮੇਰੇ ॥
तउ तुम साथ करी बिनती जब काम करा उपजी जीअ मेरे ॥

कृष्ण म्हणाले, जेव्हा माझ्या मनात वासना उत्पन्न झाली, तेव्हा मी तुम्हा सर्वांना विनंती केली होती

ਚੁੰਬਨ ਦੇਹੁ ਕਹਿਓ ਸਭ ਹੀ ਮੁਖ ਸਉਹ ਹਮੈ ਕਹਿ ਹੈ ਨਹਿ ਡੇਰੇ ॥੨੭੯॥
चुंबन देहु कहिओ सभ ही मुख सउह हमै कहि है नहि डेरे ॥२७९॥

मला तुमच्या चेहऱ्याचे चुंबन घेऊ द्या आणि मी शपथ घेतो की मी घरी काहीही सांगणार नाही.���279.

ਹੋਇ ਪ੍ਰਸੰਨ੍ਯ ਸਭੈ ਗੁਪੀਆ ਮਿਲਿ ਮਾਨ ਲਈ ਜੋਊ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹੈ ॥
होइ प्रसंन्य सभै गुपीआ मिलि मान लई जोऊ कान्रह कही है ॥

सर्व गोपींनी मिळून श्यामचे म्हणणे आनंदाने मान्य केले.

ਜੋਰਿ ਹੁਲਾਸ ਬਢਿਯੋ ਜੀਅ ਮੈ ਗਿਨਤੀ ਸਰਿਤਾ ਮਗ ਨੇਹ ਬਹੀ ਹੈ ॥
जोरि हुलास बढियो जीअ मै गिनती सरिता मग नेह बही है ॥

गोपींनी आनंदाने सर्व स्वीकारले, कृष्णाने सांगितले की त्यांच्या मनात आनंदाचा प्रवाह वाढला आणि प्रेमाचा प्रवाह वाहू लागला.

ਸੰਕ ਛੁਟੀ ਦੁਹੂੰ ਕੇ ਮਨ ਤੇ ਹਸਿ ਕੈ ਹਰਿ ਤੋ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ ਹੈ ॥
संक छुटी दुहूं के मन ते हसि कै हरि तो इह बात कही है ॥

जेव्हा त्यांच्या मनातून सहवास दूर झाला, तेव्हाच (श्रीकृष्णाने) हसतमुखाने ही गोष्ट सांगितली

ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਹਮਰੀ ਤੁਮ ਹੂੰ ਹਮ ਕੋ ਨਿਧਿ ਆਨੰਦ ਆਜ ਲਹੀ ਹੈ ॥੨੮੦॥
बात सुनो हमरी तुम हूं हम को निधि आनंद आज लही है ॥२८०॥

दोन्ही बाजूंनी संकोच नाहीसा झाला आणि कृष्णही हसत हसत म्हणाला, "आज मला आनंदाचे भांडार मिळाले आहे."

ਤਉ ਫਿਰਿ ਬਾਤ ਕਹੀ ਉਨ ਹੂੰ ਸੁਨਿ ਰੀ ਹਰਿ ਜੂ ਪਿਖਿ ਬਾਤ ਕਹੀ ॥
तउ फिरि बात कही उन हूं सुनि री हरि जू पिखि बात कही ॥

गोपी आपापसात म्हणाल्या, बघा, कृष्ण काय म्हणाला

ਸੁਨਿ ਜੋਰ ਹੁਲਾਸ ਬਢਿਓ ਜੀਅ ਮੈ ਗਿਨਤੀ ਸਰਤਾ ਮਗ ਨੇਹ ਬਹੀ ॥
सुनि जोर हुलास बढिओ जीअ मै गिनती सरता मग नेह बही ॥

कृष्णाचे म्हणणे ऐकून प्रेमाचा प्रवाह आणखी वाढला

ਅਬ ਸੰਕ ਛੁਟੀ ਇਨ ਕੈ ਮਨ ਕੀ ਤਬ ਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ ॥
अब संक छुटी इन कै मन की तब ही हसि कै इह बात कही ॥

आता त्यांच्या मनाचा सहवास संपला, लगेच हसून बोलले.

ਅਬ ਸਤਿ ਭਯੋ ਹਮ ਕੌ ਦੁਰਗਾ ਬਰੁ ਮਾਤ ਸਦਾ ਇਹ ਸਤਿ ਸਹੀ ॥੨੮੧॥
अब सति भयो हम कौ दुरगा बरु मात सदा इह सति सही ॥२८१॥

आता त्यांच्या मनातील सर्व शंका दूर झाल्या आणि ते सर्व हसत हसत म्हणाले, माता दुर्गेने दिलेले वरदान आपल्यासमोर वास्तवात प्रकट झाले आहे.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਤਬੈ ਕਰ ਕੇਲ ਤਿਨੋ ਸੰਗਿ ਪੈ ਪਟ ਦੇ ਕਰਿ ਛੋਰ ਦਈ ਹੈ ॥
कान्रह तबै कर केल तिनो संगि पै पट दे करि छोर दई है ॥

कृष्णाने त्या सर्वांसोबत मनोरम खेळ केला आणि नंतर त्यांना त्यांची वस्त्रे देऊन त्या सर्वांना सोडून दिले

ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ਤਬੈ ਗੁਪੀਆ ਸਭ ਚੰਡਿ ਸਰਾਹਤ ਧਾਮ ਗਈ ਹੈ ॥
होइ इकत्र तबै गुपीआ सभ चंडि सराहत धाम गई है ॥

सर्व गोपी, दुर्गा माता, आपापल्या घरी गेल्या

ਆਨੰਦ ਅਤਿ ਸੁ ਬਢਿਯੋ ਤਿਨ ਕੇ ਜੀਅ ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਚੀਨ ਲਈ ਹੈ ॥
आनंद अति सु बढियो तिन के जीअ सो उपमा कबि चीन लई है ॥

त्याच्या मनात खूप आनंद वाढला आहे, जो कवीने अशा प्रकारे समजून घेतला आहे

ਜਿਉ ਅਤਿ ਮੇਘ ਪਰੈ ਧਰਿ ਪੈ ਧਰਿ ਜ੍ਯੋ ਸਬਜੀ ਸੁਭ ਰੰਗ ਭਈ ਹੈ ॥੨੮੨॥
जिउ अति मेघ परै धरि पै धरि ज्यो सबजी सुभ रंग भई है ॥२८२॥

पावसानंतर पृथ्वीवर हिरवे गवत उगवल्यासारखा आनंद त्यांच्या अंतःकरणात कमालीचा वाढला.282.

ਗੋਪੀ ਬਾਚ ॥
गोपी बाच ॥

गोपींचे भाषण:

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

एआरआयएल

ਧੰਨਿ ਚੰਡਿਕਾ ਮਾਤ ਹਮੈ ਬਰੁ ਇਹ ਦਯੋ ॥
धंनि चंडिका मात हमै बरु इह दयो ॥

हे चंडिका माता! (तुम्ही) धन्य आहात ज्याने आम्हाला हे वरदान दिले आहे.

ਧੰਨਿ ਦਿਯੋਸ ਹੈ ਆਜ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਮ ਮਿਤ ਭਯੋ ॥
धंनि दियोस है आज कान्रह हम मित भयो ॥

आई दुर्गाला विनम्र अभिवादन, ज्याने आम्हाला हे वरदान दिले आणि आजपर्यंत ब्रेव्हो, ज्यामध्ये कृष्ण आमचा मित्र बनला आहे.

ਦੁਰਗਾ ਅਬ ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਹਮ ਪਰ ਕੀਜੀਐ ॥
दुरगा अब इह किरपा हम पर कीजीऐ ॥

हे दुर्गा! आता आमच्यावर हे उपकार कर

ਹੋ ਕਾਨਰ ਕੋ ਬਹੁ ਦਿਵਸ ਸੁ ਦੇਖਨ ਦੀਜੀਐ ॥੨੮੩॥
हो कानर को बहु दिवस सु देखन दीजीऐ ॥२८३॥

*माता दुर्गा! आता आमच्यावर कृपा करा म्हणजे इतर दिवशीही कृष्णाला भेटण्याची संधी मिळेल.���283.

ਗੋਪੀ ਬਾਚ ਦੇਵੀ ਜੂ ਸੋ ॥
गोपी बाच देवी जू सो ॥

देवीला उद्देशून गोपींचे भाषण:

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਚੰਡਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹਮ ਪੈ ਕਰੀਐ ਹਮਰੋ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੋਇ ਕਨਈਯਾ ॥
चंडि क्रिपा हम पै करीऐ हमरो अति प्रीतम होइ कनईया ॥

���हे चंडी! आमच्यावर कृपा करा म्हणजे कृष्ण आमचा प्रिय राहील

ਪਾਇ ਪਰੇ ਹਮ ਹੂੰ ਤੁਮਰੇ ਹਮ ਕਾਨ੍ਰਹ ਮਿਲੈ ਮੁਸਲੀਧਰ ਭਈਯਾ ॥
पाइ परे हम हूं तुमरे हम कान्रह मिलै मुसलीधर भईया ॥

कृष्ण आम्हांला प्रिय आणि बलराम आमच्या बंधूच्या रूपात भेटावा म्हणून आम्ही तुझ्या चरणी पडतो

ਯਾਹੀ ਤੇ ਦੈਤ ਸੰਘਾਰਨ ਨਾਮ ਕਿਧੋ ਤੁਮਰੋ ਸਭ ਹੀ ਜੁਗ ਗਈਯਾ ॥
याही ते दैत संघारन नाम किधो तुमरो सभ ही जुग गईया ॥

म्हणून हे आई ! असुरांचा नाश करणारे तुझे नाव जगभर गायले जाते

ਤਉ ਹਮ ਪਾਇ ਪਰੀ ਤੁਮਰੇ ਜਬ ਹੀ ਤੁਮ ਤੇ ਇਹ ਪੈ ਬਰ ਪਈਯਾ ॥੨੮੪॥
तउ हम पाइ परी तुमरे जब ही तुम ते इह पै बर पईया ॥२८४॥

हे वरदान आम्हांला मिळेल तेव्हा आम्ही पुन्हा तुझ्या पाया पडू.���284.

ਕਬਿਤੁ ॥
कबितु ॥

कबिट

ਦੈਤਨ ਕੀ ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਧ ਸੇਵਕ ਕੀ ਬਰਤਾ ਤੂ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਆਦਿ ਅੰਤ ਹੂੰ ਕੀ ਕਰਤਾ ॥
दैतन की म्रित साध सेवक की बरता तू कहै कबि स्याम आदि अंत हूं की करता ॥

कवी श्याम म्हणतात, हे देवी! तू राक्षसांचा मृत्यू आहेस आणि

ਦੀਜੈ ਬਰਦਾਨ ਮੋਹਿ ਕਰਤ ਬਿਨੰਤੀ ਤੋਹਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਰੁ ਦੀਜੈ ਦੋਖ ਦਾਰਦ ਕੀ ਹਰਤਾ ॥
दीजै बरदान मोहि करत बिनंती तोहि कान्रह बरु दीजै दोख दारद की हरता ॥

संतांचा प्रेमी आणि आदि आणि अंताचा निर्माता

ਤੂ ਹੀ ਪਾਰਬਤੀ ਅਸਟ ਭੁਜੀ ਤੁਹੀ ਦੇਵੀ ਤੁਹੀ ਤੁਹੀ ਰੂਪ ਛੁਧਾ ਤੁਹੀ ਪੇਟ ਹੂੰ ਕੀ ਭਰਤਾ ॥
तू ही पारबती असट भुजी तुही देवी तुही तुही रूप छुधा तुही पेट हूं की भरता ॥

तू पार्वती, अष्टभुजा असलेली देवी, अत्यंत सुंदर आणि भुकेल्यांचा पालनपोषण करणारी आहेस.

ਤੁਹੀ ਰੂਪ ਲਾਲ ਤੁਹੀ ਸੇਤ ਰੂਪ ਪੀਤ ਤੁਹੀ ਤੁਹੀ ਰੂਪ ਧਰਾ ਕੋ ਹੈ ਤੁਹੀ ਆਪ ਕਰਤਾ ॥੨੮੫॥
तुही रूप लाल तुही सेत रूप पीत तुही तुही रूप धरा को है तुही आप करता ॥२८५॥

तू लाल, पांढरा आणि पिवळा रंग आहेस आणि तूच पृथ्वीचे प्रकटीकरण आणि निर्माता आहेस.���285