श्री दसाम ग्रंथ

पान - 541


ਯੌ ਬਲਿਭਦ੍ਰ ਹਨਿਯੋ ਤਿਹ ਕੋ ਸਭ ਬਿਪਨ ਕੋ ਫੁਨਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰਿਯੋ ॥੨੪੦੧॥
यौ बलिभद्र हनियो तिह को सभ बिपन को फुनि काज सवारियो ॥२४०१॥

अशा प्रकारे त्याचा वध करून बलरामांनी ब्राह्मणांनी सोपवलेले कार्य पूर्ण केले.2401.

ਪਉਰਖ ਜੋ ਮੂਸਲੀਧਰਿ ਕੋ ਕਹਿਓ ਨ੍ਰਿਪ ਕਉ ਸੁਕਦੇਵ ਸੁਨਾਯੋ ॥
पउरख जो मूसलीधरि को कहिओ न्रिप कउ सुकदेव सुनायो ॥

अशाप्रकारे शुकदेवाने बलरामाच्या शौर्याचा संबंध राजाला सांगितला

ਜਾਹਿ ਕਥਾ ਦਿਜ ਕੇ ਮੁਖ ਤੇ ਸਭ ਸ੍ਰਉਨ ਸੁਨੀ ਤਿਨ ਹੂ ਸੁਖ ਪਾਯੋ ॥
जाहि कथा दिज के मुख ते सभ स्रउन सुनी तिन हू सुख पायो ॥

ज्याने ही कथा ब्राह्मणाच्या तोंडून ऐकली, त्याला सुख प्राप्त झाले

ਜਾ ਕੇ ਕੀਏ ਸਸਿ ਸੂਰ ਨਿਸਾ ਦਿਵ ਤਾਹੀ ਕੀ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਜੀਅ ਆਯੋ ॥
जा के कीए ससि सूर निसा दिव ताही की बात सुनो जीअ आयो ॥

चंद्र, सूर्य, रात्र आणि दिवस हे त्यानेच घडवले आहेत किंवा निर्माण केले आहेत, हे ऐकण्यासाठी (त्याच्या) मनात आले.

ਤਾਹੀ ਕੀ ਬਾਤ ਸੁਨਾਉ ਦਿਜੋਤਮ ਬੇਦਨ ਕੈ ਜੋਊ ਭੇਦ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੪੦੨॥
ताही की बात सुनाउ दिजोतम बेदन कै जोऊ भेद न पायो ॥२४०२॥

"ज्याची निर्मिती सूर्य आणि चंद्र आहे आणि दिवस आणि रात्र आपण त्याचे शब्द ऐकले पाहिजेत. हे श्रेष्ठ ब्राह्मण ! त्याची कथा सांगा, ज्याचे रहस्य वेदांनीही समजले नाही.2402.

ਜਾਹਿ ਖੜਾਨਨ ਸੇ ਸਹਸਾਨਨ ਖੋਜਿ ਰਹੇ ਕਛੁ ਪਾਰ ਨ ਪਾਯੋ ॥
जाहि खड़ानन से सहसानन खोजि रहे कछु पार न पायो ॥

"ज्याला कार्तिकेय आणि शेषनाग शोधून थकले, पण त्यांचा अंत त्यांना कळू शकला नाही.

ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਜਿਹ ਕਉ ਚਤੁਰਾਨਨ ਬੇਦਨ ਕੇ ਗੁਨ ਭੀਤਰ ਗਾਯੋ ॥
स्याम भनै जिह कउ चतुरानन बेदन के गुन भीतर गायो ॥

वेदांमध्ये ब्रह्मदेवाने ज्याची स्तुती केली आहे.

ਖੋਜ ਰਹੇ ਸਿਵ ਸੇ ਜਿਹ ਅੰਤ ਅਨੰਤ ਕਹਿਓ ਥਕਿ ਅੰਤ ਨ ਪਾਯੋ ॥
खोज रहे सिव से जिह अंत अनंत कहिओ थकि अंत न पायो ॥

“ज्याला शिव वगैरे शोधत होते, पण त्याचे रहस्य कळू शकले नाही

ਤਾਹੀ ਕੀ ਬਾਤ ਸੁਨੋ ਤੁਮਰੇ ਮੁਖ ਤੇ ਸੁਕਦੇਵ ਇਹੈ ਠਹਰਾਯੋ ॥੨੪੦੩॥
ताही की बात सुनो तुमरे मुख ते सुकदेव इहै ठहरायो ॥२४०३॥

हे शुकदेव ! त्या परमेश्वराची गोष्ट मला सांगा.” 2403.

ਭੂਪਤਿ ਜਉ ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਸੁਕ ਕਉ ਸੁਕ ਹੂ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੁਨਾਈ ॥
भूपति जउ इह भाति कहियो सुक कउ सुक हू इह भाति सुनाई ॥

असे राजाने सांगितल्यावर शुकदेवांनी उत्तर दिले,

ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਕੀ ਬਾਤ ਸੁਨਾਵ ਹੋਂ ਤੁਹਿ ਕਉ ਤੁਹਿ ਭੇਦੁ ਛਪਾਈ ॥
दीन दिआल की बात सुनाव हों तुहि कउ तुहि भेदु छपाई ॥

“मी तुम्हाला त्या दयाळू परमेश्वराचे रहस्य सांगत आहे, जो अत्याचारितांचा आधार आहे.

ਬਿਪ੍ਰ ਸੁਦਾਮਾ ਹੁਤੋ ਬਿਪਤਾ ਤਿਹ ਕੀ ਹਉ ਕਹੋ ਹਰਿ ਜੈਸੇ ਮਿਟਾਈ ॥
बिप्र सुदामा हुतो बिपता तिह की हउ कहो हरि जैसे मिटाई ॥

“आता मी सुदामा नावाच्या ब्राह्मणाचे दु:ख कसे दूर केले हे मी सांगतो

ਸੋ ਹਉ ਸੁਨਾਵਤ ਹਉ ਤੁਹਿ ਕਉ ਸੁਨ ਲੈ ਸੋਊ ਸ੍ਰਉਨਨ ਦੇ ਨ੍ਰਿਪ ਰਾਈ ॥੨੪੦੪॥
सो हउ सुनावत हउ तुहि कउ सुन लै सोऊ स्रउनन दे न्रिप राई ॥२४०४॥

हे राजा! आता मी ते सांगतो, लक्षपूर्वक ऐका,"2404.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਸਿਕੰਧ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਕ੍ਰਿਸਨਾਵਤਾਰੇ ਬਲਿਭਦ੍ਰ ਤੀਰਥ ਇਸਨਾਨ ਕਰਿ ਦੈਤ ਬਲਲ ਕੋ ਮਾਰਤ ਭਏ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਆਵਤ ਭਏ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰ ॥
इति स्री दसम सिकंध पुराणे बचित्र नाटक ग्रंथे क्रिसनावतारे बलिभद्र तीरथ इसनान करि दैत बलल को मारत भए ग्रिह को आवत भए धिआइ समापतं ॥

बचित्तर नाटकातील कृष्णावतार (दशम स्कंध पुराण) मध्ये “तीर्थस्थानांवर स्नान करून राक्षसाचा वध करून ब्रह्मदेव घरी आले” या अध्यायाचा शेवट आहे.

ਸੁਦਾਮਾ ਬਾਰਤਾ ਕਥਨੰ ॥
सुदामा बारता कथनं ॥

आता सुदामाच्या प्रसंगाचे वर्णन सुरू होते

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਏਕੁ ਬਧੂ ਜੁਤ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਥੋ ਤਿਹ ਯਾ ਜਗੁ ਬੀਚ ਬਡੋ ਦੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥
एकु बधू जुत ब्राहमन थो तिह या जगु बीच बडो दुखु पायो ॥

एक विवाहित ब्राह्मण होता, ज्याला खूप त्रास झाला होता

ਦੁਖਿਤ ਹ੍ਵੈ ਇਕ ਦਿਵਸ ਕਹਿਯੋ ਤਿਹ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ ਮੋ ਪ੍ਰਭੁ ਜੋ ਜਗ ਗਾਯੋ ॥
दुखित ह्वै इक दिवस कहियो तिह मित्र है मो प्रभु जो जग गायो ॥

अत्यंत दुःखी होऊन, एके दिवशी तो (आपल्या पत्नीला) म्हणाला की कृष्ण हा त्याचा मित्र आहे

ਤਾ ਕੀ ਤ੍ਰੀਯਾ ਕਹਿਯੋ ਜਾਹੁ ਤਹਾ ਸੁਨਿ ਮਾਨਤ ਭਯੋ ਤਿਹ ਮੂੰਡ ਮੁਡਾਯੋ ॥
ता की त्रीया कहियो जाहु तहा सुनि मानत भयो तिह मूंड मुडायो ॥

त्याची बायको म्हणाली, “तू तुझ्या मित्राकडे जा,” मुंडन करून ब्राह्मण सहमत झाला.

ਤੰਦੁਲ ਲੈ ਦਿਜ ਦਾਰਦੀ ਹਾਥਿ ਸੁ ਦੁਆਰਵਤੀ ਹੂ ਕੀ ਓਰਿ ਸਿਧਾਯੋ ॥੨੪੦੫॥
तंदुल लै दिज दारदी हाथि सु दुआरवती हू की ओरि सिधायो ॥२४०५॥

त्या गरीब माणसाने थोडे तांदूळ घेतले आणि द्वारका/2405 च्या दिशेने निघाला.

ਦਿਜੁ ਬਾਚ ॥
दिजु बाच ॥

ब्राह्मणाचे भाषण:

ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥

स्वय्या

ਹਉ ਅਰੁ ਸ੍ਯਾਮ ਸੰਦੀਪਨ ਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਬੀਚ ਪੜੇ ਹਿਤ ਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਕਰਿ ॥
हउ अरु स्याम संदीपन के ग्रहि बीच पड़े हित है अति ही करि ॥

कृष्णा संदिपन आणि मी गुरूच्या घरी शिकत असताना एकमेकांवर खूप प्रेम करत होतो.

ਹਉ ਚਿਤ ਮੈ ਧਰਿ ਸ੍ਯਾਮ ਰਹਿਓ ਰਹੈ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਸੁ ਸ੍ਯਾਮਹਿ ਮੋ ਚਿਤ ਮੈ ਧਰਿ ॥
हउ चित मै धरि स्याम रहिओ रहै ह्वै है सु स्यामहि मो चित मै धरि ॥

मी आणि कृष्णा शिक्षक संदिपन सोबत एकत्र शिकत होतो, जेव्हा मला कृष्णाची आठवण येते तेव्हा त्यालाही माझी आठवण येत असावी