श्री दसाम ग्रंथ

पान - 105


ਲਯੋ ਬੇੜਿ ਪਬੰ ਕੀਯੋ ਨਾਦ ਉਚੰ ॥
लयो बेड़ि पबं कीयो नाद उचं ॥

त्यांनी डोंगराला वेढा घातला आणि त्यांच्या आवाजाच्या शिखरावर ओरडू लागले.

ਸੁਣੇ ਗਰਭਣੀਆਨਿ ਕੇ ਗਰਭ ਮੁਚੰ ॥੧੮॥੫੬॥
सुणे गरभणीआनि के गरभ मुचं ॥१८॥५६॥

जे ऐकल्यावर स्त्रियांची गर्भधारणा नष्ट होऊ शकते.18.56.

ਸੁਣਿਯੋ ਨਾਦ ਸ੍ਰਵਣੰ ਕੀਯੋ ਦੇਵਿ ਕੋਪੰ ॥
सुणियो नाद स्रवणं कीयो देवि कोपं ॥

जेव्हा देवीने असुर-प्रमुखाचा आवाज ऐकला तेव्हा ती प्रचंड संतप्त झाली.

ਸਜੇ ਚਰਮ ਬਰਮੰ ਧਰੇ ਸੀਸਿ ਟੋਪੰ ॥
सजे चरम बरमं धरे सीसि टोपं ॥

तिने स्वतःला ढाल आणि चिलखत घालून सजवले आणि डोक्यावर स्टील-हेल्मेट घातले.

ਭਈ ਸਿੰਘ ਸੁਆਰੰ ਕੀਯੋ ਨਾਦ ਉਚੰ ॥
भई सिंघ सुआरं कीयो नाद उचं ॥

तिने सिंहाला आरूढ केले आणि जोरात ओरडली.

ਸੁਨੇ ਦੀਹ ਦਾਨਵਾਨ ਕੇ ਮਾਨ ਮੁਚੰ ॥੧੯॥੫੭॥
सुने दीह दानवान के मान मुचं ॥१९॥५७॥

तिचा जयजयकार ऐकून राक्षसांचा अभिमान नष्ट झाला.19.57.

ਮਹਾ ਕੋਪਿ ਦੇਵੀ ਧਸੀ ਸੈਨ ਮਧੰ ॥
महा कोपि देवी धसी सैन मधं ॥

प्रचंड संतापाने देवी राक्षस-सेनेत घुसली.

ਕਰੇ ਬੀਰ ਬੰਕੇ ਤਹਾ ਅਧੁ ਅਧੰ ॥
करे बीर बंके तहा अधु अधं ॥

तिने महान नायकांचे अर्धे तुकडे केले.

ਜਿਸੈ ਧਾਇ ਕੈ ਸੂਲ ਸੈਥੀ ਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ ॥
जिसै धाइ कै सूल सैथी प्रहारियो ॥

ज्याच्यावर देवीने तिच्या त्रिशूळ आणि संहारक शस्त्राने प्रहार केला (सैहथी)

ਤਿਨੇ ਫੇਰਿ ਪਾਣੰ ਨ ਬਾਣੰ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥੨੦॥੫੮॥
तिने फेरि पाणं न बाणं संभारियो ॥२०॥५८॥

त्याला त्याचे धनुष्य आणि बाण पुन्हा हातात धरता आले नाहीत.20.58.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਜਿਸੈ ਬਾਣ ਮਾਰ੍ਯੋ ॥
जिसै बाण मार्यो ॥

ज्याने (देवीने) बाण मारला,

ਤਿਸੈ ਮਾਰਿ ਡਾਰ੍ਯੋ ॥
तिसै मारि डार्यो ॥

ज्याच्यावर बाण लागला, तो तात्काळ मारला गेला.

ਜਿਤੈ ਸਿੰਘ ਧਾਯੋ ॥
जितै सिंघ धायो ॥

सिंह कुठे जातो,

ਤਿਤੈ ਸੈਨ ਘਾਯੋ ॥੨੧॥੫੯॥
तितै सैन घायो ॥२१॥५९॥

सिंह जिथे पुढे सरसावला तिथे त्याने सैन्याचा नाश केला.21.59.

ਜਿਤੈ ਘਾਇ ਡਾਲੇ ॥
जितै घाइ डाले ॥

जितके (दिग्गज) मारले गेले,

ਤਿਤੈ ਘਾਰਿ ਘਾਲੇ ॥
तितै घारि घाले ॥

जे लोक मारले गेले, त्यांना गुहेत टाकण्यात आले.

ਸਮੁਹਿ ਸਤ੍ਰੁ ਆਯੋ ॥
समुहि सत्रु आयो ॥

कितीही शत्रू आले तरी,

ਸੁ ਜਾਨੇ ਨ ਪਾਯੋ ॥੨੨॥੬੦॥
सु जाने न पायो ॥२२॥६०॥

ज्या शत्रूंचा सामना झाला ते जिवंत परत येऊ शकत नाहीत.22.60.

ਜਿਤੇ ਜੁਝ ਰੁਝੇ ॥
जिते जुझ रुझे ॥

जितके युद्धात गुंतलेले आहेत,

ਤਿਤੇ ਅੰਤ ਜੁਝੇ ॥
तिते अंत जुझे ॥

जे रणांगणात सक्रिय होते, ते सर्व नष्ट झाले.

ਜਿਨੈ ਸਸਤ੍ਰ ਘਾਲੇ ॥
जिनै ससत्र घाले ॥

अगदी ज्यांच्याकडे शस्त्रे होती,

ਤਿਤੇ ਮਾਰ ਡਾਲੇ ॥੨੩॥੬੧॥
तिते मार डाले ॥२३॥६१॥

ज्यांनी शस्त्रे धरली, ते सर्व मारले गेले.23.61.

ਤਬੈ ਮਾਤ ਕਾਲੀ ॥
तबै मात काली ॥

मग काली माता अग्नी

ਤਪੀ ਤੇਜ ਜੁਵਾਲੀ ॥
तपी तेज जुवाली ॥

तेव्हा माता काली जळत्या अग्नीप्रमाणे भडकली.

ਜਿਸੈ ਘਾਵ ਡਾਰਿਯੋ ॥
जिसै घाव डारियो ॥

ज्याला (त्याने) जखमी केले,

ਸੁ ਸੁਰਗੰ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥੨੪॥੬੨॥
सु सुरगं सिधारियो ॥२४॥६२॥

तिने ज्याला मारले, तो स्वर्गात गेला.24.62.

ਘਰੀ ਅਧ ਮਧੰ ॥
घरी अध मधं ॥

संपूर्ण सैन्याला ( राक्षसांच्या ).

ਹਨਿਯੋ ਸੈਨ ਸੁਧੰ ॥
हनियो सैन सुधं ॥

फार कमी वेळात संपूर्ण सैन्य नष्ट झाले.

ਹਨਿਯੋ ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਣੰ ॥
हनियो धूम्र नैणं ॥

धुमराने नैनचा वध केला.

ਸੁਨਿਯੋ ਦੇਵ ਗੈਣੰ ॥੨੫॥੬੩॥
सुनियो देव गैणं ॥२५॥६३॥

धुमर नैन मारला गेला आणि देवतांनी त्याबद्दल स्वर्गात ऐकले.25.63.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਭਜੀ ਬਿਰੂਥਨਿ ਦਾਨਵੀ ਗਈ ਭੂਪ ਕੇ ਪਾਸ ॥
भजी बिरूथनि दानवी गई भूप के पास ॥

राक्षसी शक्ती त्यांच्या राजाकडे धावल्या.

ਧੂਮ੍ਰਨੈਣ ਕਾਲੀ ਹਨਿਯੋ ਭਜੀਯੋ ਸੈਨ ਨਿਰਾਸ ॥੨੬॥੬੪॥
धूम्रनैण काली हनियो भजीयो सैन निरास ॥२६॥६४॥

कलीने धुमर नैनला ठार मारले आणि सैन्य निराश होऊन पळून गेले असे त्याला कळवले.26.64.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਧੂਮ੍ਰਨੈਨ ਬਧਤ ਦੁਤੀਆ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨॥
इति स्री बचित्र नाटके चंडी चरित्र धूम्रनैन बधत दुतीआ धिआइ संपूरनम सतु सुभम सतु ॥२॥

.

ਅਥ ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ चंड मुंड जुध कथनं ॥

आता चंद आणि मुंड यांच्या युद्धाचे वर्णन केले आहे:

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਇਹ ਬਿਧ ਦੈਤ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਧਵਲਾ ਚਲੀ ਅਵਾਸ ॥
इह बिध दैत संघार कर धवला चली अवास ॥

अशाप्रकारे राक्षसांचा वध करून दुर्गा देवी आपल्या निवासस्थानी गेली.

ਜੋ ਯਹ ਕਥਾ ਪੜੈ ਸੁਨੈ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਗ੍ਰਿਹਿ ਤਾਸ ॥੧॥੬੫॥
जो यह कथा पड़ै सुनै रिधि सिधि ग्रिहि तास ॥१॥६५॥

जो कोणी हे प्रवचन वाचतो किंवा ऐकतो, त्याला आपल्या घरामध्ये धन आणि चमत्कारी शक्ती प्राप्त होते.1.65.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपाई

ਧੂਮ੍ਰਨੈਣ ਜਬ ਸੁਣੇ ਸੰਘਾਰੇ ॥
धूम्रनैण जब सुणे संघारे ॥

धुमर नैन मारला गेल्याचे कळताच

ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਤਬ ਭੂਪਿ ਹਕਾਰੇ ॥
चंड मुंड तब भूपि हकारे ॥

राक्षस-राजाने मग चंद आणि मुंडला बोलावले.

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਰ ਪਠਏ ਸਨਮਾਨਾ ॥
बहु बिधि कर पठए सनमाना ॥

त्यांना अनेक सन्मान देऊन पाठवण्यात आले.

ਹੈ ਗੈ ਪਤਿ ਦੀਏ ਰਥ ਨਾਨਾ ॥੨॥੬੬॥
है गै पति दीए रथ नाना ॥२॥६६॥

तसेच घोडे, हत्ती आणि रथ यांसारख्या अनेक भेटवस्तू.2.66.

ਪ੍ਰਿਥਮ ਨਿਰਖਿ ਦੇਬੀਅਹਿ ਜੇ ਆਏ ॥
प्रिथम निरखि देबीअहि जे आए ॥

ज्यांनी पूर्वी देवीचे दर्शन घेतले होते

ਤੇ ਧਵਲਾ ਗਿਰਿ ਓਰਿ ਪਠਾਏ ॥
ते धवला गिरि ओरि पठाए ॥

त्यांना कैलास पर्वताकडे (हेर म्हणून) पाठवण्यात आले.

ਤਿਨ ਕੀ ਤਨਿਕ ਭਨਕ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
तिन की तनिक भनक सुनि पाई ॥

जेव्हा देवीने त्यांच्याबद्दल काही अफवा ऐकल्या

ਨਿਸਿਰੀ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਲੈ ਮਾਈ ॥੩॥੬੭॥
निसिरी ससत्र असत्र लै माई ॥३॥६७॥

त्यानंतर ती तिची शस्त्रे आणि चिलखत घेऊन लगेच खाली आली.3.67.