श्री दसाम ग्रंथ

पान - 250


ਥਲ ਗਯੋ ਨਕੁੰਭਲਾ ਹੋਮ ਕਰਣ ॥੪੭੯॥
थल गयो नकुंभला होम करण ॥४७९॥

यावेळी इंद्रजित मेहगनदने युद्धक्षेत्र सोडले आणि होम यज्ञ (बलिदान) करण्यासाठी परतले.479.

ਲਘ ਬੀਰ ਤੀਰ ਲੰਕੇਸ ਆਨ ॥
लघ बीर तीर लंकेस आन ॥

विभीषण लछमनाकडे आला

ਇਮ ਕਹੈ ਬੈਣ ਤਜ ਭ੍ਰਾਤ ਕਾਨ ॥
इम कहै बैण तज भ्रात कान ॥

जवळ येत धाकटा भाऊ विभीषण म्हणाला,

ਆਇ ਹੈ ਸਤ੍ਰੁ ਇਹ ਘਾਤ ਹਾਥ ॥
आइ है सत्रु इह घात हाथ ॥

शत्रूचा (मेघनाद) हात येईल,

ਇੰਦ੍ਰਾਰ ਬੀਰ ਅਰਬਰ ਪ੍ਰਮਾਥ ॥੪੮੦॥
इंद्रार बीर अरबर प्रमाथ ॥४८०॥

त्यावेळी त्याचा परम शत्रू आणि पराक्रमी योद्धा इंद्रजीत तुमच्या घातपातासह आहे.480.

ਨਿਜ ਮਾਸ ਕਾਟ ਕਰ ਕਰਤ ਹੋਮ ॥
निज मास काट कर करत होम ॥

(तो सध्या) शरीरातून मांस तोडून होम करत आहे.

ਥਰਹਰਤ ਭੂੰਮਿ ਅਰ ਚਕਤ ਬਯੋਮ ॥
थरहरत भूंमि अर चकत बयोम ॥

तो त्याचे मांस कापून हवन (यज्ञ) करत आहे, ज्याने संपूर्ण पृथ्वी थरथरत आहे आणि आकाश आश्चर्यचकित आहे.

ਤਹ ਗਯੋ ਰਾਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਨਿਸੰਗਿ ॥
तह गयो राम भ्राता निसंगि ॥

हे ऐकून लछमन निघून गेला.

ਕਰ ਧਰੇ ਧਨੁਖ ਕਟ ਕਸਿ ਨਿਖੰਗ ॥੪੮੧॥
कर धरे धनुख कट कसि निखंग ॥४८१॥

हे ऐकून लक्ष्मण हातात धनुष्य आणि पाठीला थरथर बांधून निर्भयपणे तेथे गेला.481.

ਚਿੰਤੀ ਸੁ ਚਿਤ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ॥
चिंती सु चित देवी प्रचंड ॥

(मेघनादांच्या) मनात देवीच्या अधिपत्याची चिंता आहे.

ਅਰ ਹਣਯੋ ਬਾਣ ਕੀਨੋ ਦੁਖੰਡ ॥
अर हणयो बाण कीनो दुखंड ॥

इंद्रजीत देवीच्या प्रकटीकरणासाठी पाठ करू लागला आणि लक्ष्मणाने बाण सोडले आणि इंद्रजीतला दोन भागांमध्ये मारले.

ਰਿਪ ਫਿਰੇ ਮਾਰ ਦੁੰਦਭ ਬਜਾਇ ॥
रिप फिरे मार दुंदभ बजाइ ॥

शत्रूचा वध करून (लछमना) जयघोष करीत परत आला.

ਉਤ ਭਜੇ ਦਈਤ ਦਲਪਤਿ ਜੁਝਾਇ ॥੪੮੨॥
उत भजे दईत दलपति जुझाइ ॥४८२॥

ढोल वाजवत लक्ष्मण आपल्या सैन्यासह परत आला आणि दुसऱ्या बाजूला आपला सेनापती मृत झाल्याचे पाहून राक्षस पळून गेले.482.

ਇਤਿ ਇੰਦ੍ਰਜੀਤ ਬਧਹਿ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ॥
इति इंद्रजीत बधहि धिआइ समापतम सतु ॥

बचित्तर नाटकातील रामावतार मधील ‘द किलिंग ऑफ इंद्रजित’ या शीर्षकाच्या प्रकरणाचा शेवट.

ਅਥ ਅਤਕਾਇ ਦਈਤ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
अथ अतकाइ दईत जुध कथनं ॥

आता राक्षसी राक्षसाशी युद्धाचे वर्णन सुरू होते:

ਸੰਗੀਤ ਪਧਿਸਟਕਾ ਛੰਦ ॥
संगीत पधिसटका छंद ॥

संगीत पदिस्तक श्लोक

ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੋਪ ਕੈ ਦਈਤ ਰਾਜ ॥
कागड़दंग कोप कै दईत राज ॥

रावणाला राग आला

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੁਧ ਕੋ ਸਜਯੋ ਸਾਜ ॥
जागड़दंग जुध को सजयो साज ॥

प्रचंड क्रोधाने राक्षस राजाने युद्धाला सुरुवात केली.

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੀਰ ਬੁਲੇ ਅਨੰਤ ॥
बागड़दंग बीर बुले अनंत ॥

अनंत युद्ध वीर म्हणतात

ਰਾਗੜਦੰਗ ਰੋਸ ਰੋਹੇ ਦੁਰੰਤ ॥੪੮੩॥
रागड़दंग रोस रोहे दुरंत ॥४८३॥

त्याच्या असंख्य योद्ध्यांना बोलावणे, संतापाने भरलेले आणि अत्यंत क्रोधीत.483.

ਪਾਗੜਦੰਗ ਪਰਮ ਬਾਜੀ ਬੁਲੰਤ ॥
पागड़दंग परम बाजी बुलंत ॥

सर्वोत्तम घोडे (योद्धा) म्हणतात.

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚਤ੍ਰ ਨਟ ਜਯੋਂ ਕੁਦੰਤ ॥
चागड़दंग चत्र नट जयों कुदंत ॥

अतिशय वेगवान घोडे आणले होते जे इकडे तिकडे उडी मारत होते.

ਕਾਗੜਦੰਗ ਕ੍ਰੂਰ ਕਢੇ ਹਥਿਆਰ ॥
कागड़दंग क्रूर कढे हथिआर ॥

भयानक शस्त्रे काढली

ਆਗੜਦੰਗ ਆਨ ਬਜੇ ਜੁਝਾਰ ॥੪੮੪॥
आगड़दंग आन बजे जुझार ॥४८४॥

आपली भयावह शस्त्रे काढून योद्धे एकमेकांशी लढू लागले.484.