श्री दसाम ग्रंथ

पान - 331


ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਲੀ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਪੁਤਨਾ ਜਿਨਿ ਮਾਰਿ ਡਰੀ ਨ੍ਰਿਪ ਕੰਸ ਪਠੀ ॥
कान्रह बली प्रगटियो पुतना जिनि मारि डरी न्रिप कंस पठी ॥

पराक्रमी कृष्णाने कंसाने पाठवलेल्या पुतनाचा वध केला

ਇਨ ਹੀ ਰਿਪੁ ਮਾਰਿ ਡਰਿਯੋ ਸੁ ਤ੍ਰਿਨਾਵ੍ਰਤ ਪੈ ਜਨਿ ਸੋ ਇਹ ਥਿਤ ਛਠੀ ॥
इन ही रिपु मारि डरियो सु त्रिनाव्रत पै जनि सो इह थित छठी ॥

त्याने त्राणव्रत नावाच्या शत्रूचाही वध केला

ਸਭ ਜਾਪੁ ਜਪੈ ਇਹ ਕੋ ਮਨ ਮੈ ਸਭ ਗੋਪ ਕਹੈ ਇਹ ਅਤਿ ਹਠੀ ॥
सभ जापु जपै इह को मन मै सभ गोप कहै इह अति हठी ॥

सर्वांनी त्याचे स्मरण केले पाहिजे आणि गोप देखील म्हणतात की तो खूप चिकाटी आहे

ਅਤਿ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਨਾ ਫੁਨਿ ਮੇਘਨ ਕੀ ਇਨਹੂ ਕਰਿ ਦੀ ਛਿਨ ਮਾਹਿ ਮਠੀ ॥੩੮੦॥
अति ही प्रतिना फुनि मेघन की इनहू करि दी छिन माहि मठी ॥३८०॥

तो कार्य पूर्ण करतो, जे तो हातात घेतो त्याच कृष्णानेही ढगांची शक्ती खाली केली.380.

ਗੋਪ ਕਹੈ ਇਹ ਸਾਧਨ ਕੇ ਦੁਖ ਦੂਰਿ ਕਰੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ਗਡੈ ॥
गोप कहै इह साधन के दुख दूरि करै मन माहि गडै ॥

संतांचे दु:ख दूर करून त्यांनी सर्वांच्या मनात स्वतःची स्थापना केल्याचे गोप सांगतात

ਇਹ ਹੈ ਬਲਵਾਨ ਬਡੋ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਸੋਊ ਕੋ ਇਹ ਸੋ ਛਿਨ ਆਇ ਅਡੈ ॥
इह है बलवान बडो प्रगटियो सोऊ को इह सो छिन आइ अडै ॥

तो अत्यंत सामर्थ्यवान आहे, आणि त्याच्याशी सामना करणारा कोणीही नाही

ਸਭ ਲੋਕ ਕਹੈ ਫੁਨਿ ਜਾਪਤ ਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਬਡੈ ॥
सभ लोक कहै फुनि जापत या कबि स्याम कहै भगवान बडै ॥

सर्वजण त्याच्या नावाची पुनरावृत्ती करतात, कवी श्याम म्हणतात, की भगवान (कृष्ण) सर्वांत श्रेष्ठ आहेत.

ਤਿਨ ਮੋਛ ਲਹੀ ਛਿਨ ਮੈ ਇਹ ਤੇ ਜਿਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਜਰਰਾ ਕੁ ਜਡੈ ॥੩੮੧॥
तिन मोछ लही छिन मै इह ते जिन के मन मै जररा कु जडै ॥३८१॥

ज्याने त्याला किंचित मनाने पाहिले, तो त्याच्या सामर्थ्याने आणि सौंदर्याने एका क्षणात निश्चितपणे मोहित झाला.381.

ਮੇਘ ਗਏ ਪਛੁਤਾਇ ਗ੍ਰਿਹੰ ਕਹੁ ਗੋਪਿਨ ਕੋ ਮਨ ਆਨੰਦ ਬਾਢੇ ॥
मेघ गए पछुताइ ग्रिहं कहु गोपिन को मन आनंद बाढे ॥

पश्चातापाचे ढग आणि गोप प्रसन्न होऊन आपापल्या घरी गेले

ਹ੍ਵੈ ਇਕਠੇ ਸੁ ਚਲੇ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਸਭ ਆਇ ਭਏ ਗ੍ਰਿਹ ਭੀਤਰ ਠਾਢੇ ॥
ह्वै इकठे सु चले ग्रिह को सभ आइ भए ग्रिह भीतर ठाढे ॥

सर्व गोप एका घरात जमले,

ਆਇ ਲਗੇ ਕਹਿਨੇ ਤ੍ਰੀਯ ਸੋ ਇਨ ਹੀ ਛਿਨ ਮੈ ਮਘਵਾ ਕੁਪਿ ਕਾਢੇ ॥
आइ लगे कहिने त्रीय सो इन ही छिन मै मघवा कुपि काढे ॥

आणि आपल्या बायकांना म्हणाले, ��या कृष्णाने मोठ्या रागाने इंद्राला एका क्षणात पळून नेले.

ਸਤਿ ਲਹਿਯੋ ਭਗਵਾਨ ਹਮੈ ਇਨ ਹੀ ਹਮਰੇ ਸਭ ਹੀ ਦੁਖ ਕਾਢੇ ॥੩੮੨॥
सति लहियो भगवान हमै इन ही हमरे सभ ही दुख काढे ॥३८२॥

आम्ही सत्य सांगत आहोत की त्यांच्या कृपेनेच आमचे दुःख नष्ट झाले आहे.���382.

ਕੋਪ ਭਰੇ ਪਤਿ ਲੋਕਹ ਕੇ ਦਲ ਆਬ ਰਖੇ ਠਟਿ ਸਾਜ ਅਣੇ ॥
कोप भरे पति लोकह के दल आब रखे ठटि साज अणे ॥

(जेव्हा सर्वांचा स्वामी) लोक (इंद्र) रागावले, त्यांनी सैन्याला (सूडाची) प्रेरणा देऊन ('आब') पाणी (सेतूवर) आणले.

ਭਗਵਾਨ ਜੂ ਠਾਢ ਭਯੋ ਕਰਿ ਲੈ ਗਿਰਿ ਪੈ ਕਰਿ ਕੈ ਕੁਛ ਹੂੰ ਨ ਗਣੇ ॥
भगवान जू ठाढ भयो करि लै गिरि पै करि कै कुछ हूं न गणे ॥

गोप पुन्हा म्हणाले, “क्रोधीत झालेल्या इंद्राच्या मेघांच्या सैन्याने मुसळधार पाऊस पाडला आणि भगवान (कृष्ण) पर्वत हातात घेऊन निर्भयपणे उभे राहिले.

ਅਤਿ ਤਾ ਛਬਿ ਕੇ ਜਸ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਿਧੌ ਇਹ ਭਾਤਿ ਭਣੇ ॥
अति ता छबि के जस उच महा कबि स्याम किधौ इह भाति भणे ॥

त्या दृश्याचे मोठे यश कवी श्याम यांनी असे वर्णन केले आहे,

ਜਿਮੁ ਬੀਰ ਬਡੋ ਕਰਿ ਸਿਪਰ ਲੈ ਕਛੁ ਕੈ ਨ ਗਨੇ ਪੁਨਿ ਤੀਰ ਘਣੇ ॥੩੮੩॥
जिमु बीर बडो करि सिपर लै कछु कै न गने पुनि तीर घणे ॥३८३॥

कवी श्याम यांनी या तमाशाबद्दल म्हटले आहे की, कृष्ण बाणांच्या पावसाची पर्वा न करता एका योद्ध्याप्रमाणे ढाल घेऊन उभा होता.383.

ਗੋਪ ਕਹੈ ਇਹ ਸਾਧਨ ਕੋ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ਗਡੈ ॥
गोप कहै इह साधन को दुख दूर करै मन माहि गडै ॥

गोप म्हणाले, ��त्यांनी संतांचे दुःख दूर केले आणि तो सर्वांच्या मनात वास करतो.

ਇਹ ਹੈ ਬਲਵਾਨ ਬਡੋ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਸੋਊ ਕੋ ਇਹ ਸੋ ਛਿਨ ਆਇ ਅਡੈ ॥
इह है बलवान बडो प्रगटिओ सोऊ को इह सो छिन आइ अडै ॥

त्याने स्वतःला अत्यंत पराक्रमी रूपात प्रकट केले आहे आणि त्याला विरोध करणारा कोणीही नाही

ਸਭ ਲੋਗ ਕਹੈ ਫੁਨਿ ਖਾਪਤ ਯਾ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਬਡੈ ॥
सभ लोग कहै फुनि खापत या कबि स्याम कहै भगवान बडै ॥

सर्व लोक म्हणतात की मग ते (सर्व) खपते आणि कवी श्याम म्हणतात की देव (सर्वात महान) आहे.

ਤਿਹ ਮੋਛ ਲਹੀ ਛਿਨ ਮੈ ਇਹ ਤੇ ਜਿਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਜਰਰਾ ਕੁ ਜਡੈ ॥੩੮੪॥
तिह मोछ लही छिन मै इह ते जिन के मन मै जररा कु जडै ॥३८४॥

तो, ज्याचे मन त्याच्यामध्ये थोडेसे लीन होते, तो त्याच्या सामर्थ्याने आणि सौंदर्याने निश्चितपणे मोहित झाला होता.384.

ਕਰਿ ਕੋਪ ਨਿਵਾਰ ਦਏ ਮਘਵਾ ਦਲ ਕਾਨ੍ਰਹ੍ਰਹ ਬਡੇ ਬਲਬੀਰ ਬ੍ਰਤੀ ॥
करि कोप निवार दए मघवा दल कान्रह्रह बडे बलबीर ब्रती ॥

काहन हा बलबीर आहे, महान ब्रतधारी, ज्याने क्रोधाने इंद्राच्या सैन्याचा नाश केला (अशा प्रकारे),

ਜਿਮ ਕੋਪਿ ਜਲੰਧਰਿ ਈਸਿ ਮਰਿਯੋ ਜਿਮ ਚੰਡਿ ਚਮੁੰਡਹਿ ਸੈਨ ਹਤੀ ॥
जिम कोपि जलंधरि ईसि मरियो जिम चंडि चमुंडहि सैन हती ॥

पराक्रमी कृष्णाने इंद्राच्या सैन्याला पळून नेले, जसे शिवाने जालंधरचा नाश केला आणि देवीने चंड आणि मुंडाच्या सैन्याचा नाश केला.

ਪਛੁਤਾਇ ਗਯੋ ਮਘਵਾ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਨ ਰਹੀ ਤਿਹ ਕੀ ਪਤਿ ਏਕ ਰਤੀ ॥
पछुताइ गयो मघवा ग्रिह को न रही तिह की पति एक रती ॥

इंद्र पश्चात्ताप करून आपल्या घरी परतला आणि त्याने आपला सर्व स्वाभिमान गमावला

ਇਕ ਮੇਘ ਬਿਦਾਰ ਦਏ ਹਰਿ ਜੀ ਜਿਮ ਮੋਹਿ ਨਿਵਾਰਤ ਕੋਪਿ ਜਤੀ ॥੩੮੫॥
इक मेघ बिदार दए हरि जी जिम मोहि निवारत कोपि जती ॥३८५॥

कृष्णाने मोठ्या ब्रह्मचारीप्रमाणे ढगांचा नाश केला, त्याची आसक्ती त्वरीत नष्ट केली.385.