श्री दसाम ग्रंथ

पान - 519

ਜੀਵ ਦਾਨ ਤਬ ਮੋਕਹ ਦੈ ਹੋ ॥੨੨੦੦॥

जीव दान तब मोकह दै हो ॥२२००॥

ती म्हणाली, “मित्रा! आता उशीर करू नकोस आणि मला माझ्या प्रियकराला भेटायला लाव. अरे मित्रा! जर तुम्ही हे कार्य पार पाडले तर माझे जीवन पुनरुज्जीवित होईल असे समजा.'2200.'

ਸਵੈਯਾ ॥

सवैया ॥

स्वय्या

ਯੌ ਬਤੀਯਾ ਸੁਨਿ ਕੈ ਭਈ ਚੀਲ ਚਲੀ ਉਡਿ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਮਹਿ ਆਈ ॥

यौ बतीया सुनि कै भई चील चली उडि द्वारवती महि आई ॥

उषाचे हे शब्द ऐकून तिने स्वतःचे रूपांतर पतंगात केले आणि उडाली

ਪੌਤ੍ਰ ਹੁਤੋ ਜਿਹ ਸ੍ਯਾਮ ਜੂ ਕੋ ਛਪਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਹ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥

पौत्र हुतो जिह स्याम जू को छपि स्याम भनै तिह बात सुनाई ॥

ती द्वारका नगरीत पोचली, तेथे तिने कृष्णपुत्राला सर्व काही सांगितले.

ਏਕ ਤ੍ਰੀਯਾ ਅਟਕੀ ਤੁਮ ਪੈ ਤੁਹਿ ਲ੍ਯਾਇਬੇ ਕੇ ਹਿਤ ਹਉ ਹੂ ਪਠਾਈ ॥

एक त्रीया अटकी तुम पै तुहि ल्याइबे के हित हउ हू पठाई ॥

“एक स्त्री तुझ्या प्रेमात गढून गेली आहे आणि तिच्यासाठी मी तुला तिथे नेण्यासाठी आलो आहे

ਤਾ ਤੇ ਚਲੋ ਤਹ ਬੇਗ ਬਲਾਇ ਲਿਉ ਮੇਟਿ ਸਭੈ ਚਿਤ ਕੀ ਦੁਚਿਤਾਈ ॥੨੨੦੧॥

ता ते चलो तह बेग बलाइ लिउ मेटि सभै चित की दुचिताई ॥२२०१॥

म्हणून मनाची क्षोभ संपवायची असेल तर तू लगेच माझ्याबरोबर तिथे जा.” 2201.

ਬੈਠ ਸੁਨਾਇ ਕੈ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਤਿਹ ਆਪਨੋ ਰੂਪ ਪ੍ਰਤਛ ਦਿਖਾਯੋ ॥

बैठ सुनाइ कै स्याम भनै तिह आपनो रूप प्रतछ दिखायो ॥

असे म्हणत तिने त्याला तिचे खरे रूप दाखवले

ਜੋ ਤ੍ਰੀਯ ਮੋ ਪਰ ਹੈ ਅਟਕੀ ਤਿਹ ਜਾਇ ਪਿਖੋ ਮਨੁ ਯਾਹਿ ਲੁਭਾਯੋ ॥

जो त्रीय मो पर है अटकी तिह जाइ पिखो मनु याहि लुभायो ॥

मग राजपुत्राने विचार केला की आपण त्या स्त्रीला पहावे, जी त्याच्यावर प्रेम करते

ਖੈਚ ਨਿਖੰਗ ਕਸਿਯੋ ਕਟਿ ਸੋ ਧਨੁ ਲੈ ਚਲਿਬੇ ਕਹੁ ਸਾਜ ਬਨਾਯੋ ॥

खैच निखंग कसियो कटि सो धनु लै चलिबे कहु साज बनायो ॥

त्याने आपले धनुष्य आपल्या कमरेला बांधले आणि बाण घेऊन जाण्याचे त्याने ठरवले

ਦੂਤੀ ਕੋ ਸੰਗ ਲਏ ਅਪਨੇ ਇਹ ਤਾ ਤ੍ਰੀਅ ਲਿਆਵਨ ਕਾਜ ਸਿਧਾਯੋ ॥੨੨੦੨॥

दूती को संग लए अपने इह ता त्रीअ लिआवन काज सिधायो ॥२२०२॥

प्रेमात पडलेल्या स्त्रीला आपल्यासोबत आणण्यासाठी त्याने दूत सोबत घेतला.2202.

ਦੋਹਰਾ ॥

दोहरा ॥

डोहरा

ਸੰਗ ਲਯੋ ਅਨਰੁਧ ਕੋ ਦੂਤੀ ਹਰਖ ਬਢਾਇ ॥

संग लयो अनरुध को दूती हरख बढाइ ॥

धुतीने आनंद वाढवला आणि अनरुधाला सोबत घेतले.

ਊਖਾ ਕੋ ਪੁਰ ਥੋ ਜਹਾ ਤਹਾ ਪਹੂਚੀ ਆਇ ॥੨੨੦੩॥

ऊखा को पुर थो जहा तहा पहूची आइ ॥२२०३॥

प्रसन्न होऊन दूत अनिरुद्धला घेऊन उषा नगरात पोहोचला.2203.

ਸੋਰਠਾ ॥

सोरठा ॥

सोर्था

ਤ੍ਰੀਅ ਪੀਅ ਦਯੋ ਮਿਲਾਇ ਚਤੁਰ ਤ੍ਰੀਅ ਕਰਿ ਚਤੁਰਤਾ ॥

त्रीअ पीअ दयो मिलाइ चतुर त्रीअ करि चतुरता ॥

त्या महिलेने चतुराईने प्रियकर आणि प्रेयसी दोघांची भेट घडवून आणली

ਕੀਯੋ ਭੋਗ ਸੁਖ ਪਾਇ ਊਖਾ ਅਰੁ ਅਨਰੁਧ ਮਿਲ ॥੨੨੦੪॥

कीयो भोग सुख पाइ ऊखा अरु अनरुध मिल ॥२२०४॥

त्यानंतर उषा आणि अनिरुद्ध यांनी अतिशय आनंदाने एकत्र येण्याचा आनंद घेतला.2204.

ਸਵੈਯਾ ॥

सवैया ॥

स्वय्या

ਚਾਰਿ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੋ ਭੋਗ ਕੀਓ ਨਰ ਨਾਰਿ ਹੁਲਾਸ ਹੀਯੈ ਮੈ ਬਢੈ ਕੈ ॥

चारि प्रकार को भोग कीओ नर नारि हुलास हीयै मै बढै कै ॥

(दोन्ही) स्त्री-पुरुषांनी त्यांच्या अंतःकरणात आनंदाने चार प्रकारचे भोग केले.

ਆਸਨ ਕੋਕ ਕੇ ਬੀਚ ਜਿਤੇ ਕਬਿ ਭਾਖਤ ਹੈ ਸੁ ਸਬੈ ਇਨ ਕੈ ਕੈ ॥

आसन कोक के बीच जिते कबि भाखत है सु सबै इन कै कै ॥

कोकपंडितांच्या संगतीच्या आसनांबद्दल सांगितल्यावर त्यांच्या मनात प्रसन्न होऊन त्यांनी चार प्रकारच्या मुद्रांद्वारे संभोगाचा आनंद लुटला.

ਬਾਤ ਕਹੀ ਅਨਰੁਧ ਕਛੂ ਮੁਸਕਾਇ ਤ੍ਰੀਆ ਸੰਗ ਨੈਨ ਨਚੈ ਕੈ ॥

बात कही अनरुध कछू मुसकाइ त्रीआ संग नैन नचै कै ॥

थोडेसे हसून आणि डोळे मिटून, अनरुद्ध त्या बाईशी (हे) बोलला (उखा),

ਜਿਉ ਹਮਰੀ ਤੁਮ ਹੁਇ ਰਹੀ ਸੁੰਦਰਿ ਤਿਉ ਹਮ ਹੂ ਤੁਮਰੇ ਰਹੈ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ॥੨੨੦੫॥

जिउ हमरी तुम हुइ रही सुंदरि तिउ हम हू तुमरे रहै ह्वै कै ॥२२०५॥

अनिरुद्ध हसत हसत उषाला म्हणाला, “जशी तू माझी आहेस, तसाच मी तुझा झालो आहे.” 2205.

ਸੁੰਦਰ ਥੀ ਜੁ ਧੁਜਾ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਸੁ ਗਿਰੀ ਭੂਅ ਪੈ ਲਖਿ ਭੂਪਤਿ ਪਾਯੋ ॥

सुंदर थी जु धुजा न्रिप की सु गिरी भूअ पै लखि भूपति पायो ॥

या बाजूला राजाने पाहिले की त्याचा सुंदर बॅनर जमिनीवर पडला आहे

ਜੋ ਬਰੁ ਦਾਨ ਦਯੋ ਮੁਹਿ ਰੁਦ੍ਰ ਵਹੈ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਚਿਤ ਮੈ ਸੁ ਜਨਾਯੋ ॥

जो बरु दान दयो मुहि रुद्र वहै प्रगटियो चित मै सु जनायो ॥

रुद्राने आपल्याला दिलेले वरदान प्रत्यक्षात येणार आहे हे त्याच्या मनात आले

ਤਉ ਹੀ ਲਉ ਆਇ ਕਹੀ ਇਕ ਯੌ ਤੁਮਰੀ ਦੁਹਿਤਾ ਗ੍ਰਿਹ ਮੋ ਕੋਊ ਆਯੋ ॥

तउ ही लउ आइ कही इक यौ तुमरी दुहिता ग्रिह मो कोऊ आयो ॥

त्याचवेळी कोणीतरी त्याला सांगायला आले की कोणीतरी आपल्या मुलीसोबत आपल्या घरात राहत आहे

ਯੌ ਨ੍ਰਿਪ ਬਾਤ ਚਲਿਯੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਅਪਨੇ ਚਿਤ ਮੈ ਅਤਿ ਰੋਸ ਬਢਾਯੋ ॥੨੨੦੬॥

यौ न्रिप बात चलियो सुनि कै अपने चित मै अति रोस बढायो ॥२२०६॥

हे ऐकून संतापून राजा तेथे गेला.2206.

ਆਵਤ ਹੀ ਕਰਿ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਤ ਕੋਪ ਭਯੋ ਚਿਤਿ ਰੋਸ ਬਢਾਯੋ ॥

आवत ही करि ससत्र संभारत कोप भयो चिति रोस बढायो ॥

येताच हातात शस्त्र घेऊन चित्कारात संताप वाढवला.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਪੌਤ੍ਰ ਸੋ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਦੁਹਿਤਾ ਹੂ ਕੇ ਮੰਦਰਿ ਜੁਧੁ ਮਚਾਯੋ ॥

कान्रह के पौत्र सो स्याम भनै दुहिता हू के मंदरि जुधु मचायो ॥

आल्यावर अत्यंत रागाने शस्त्रे धरून तो आपल्या कन्येच्या घरी कृष्णपुत्राशी युद्ध करू लागला.

ਹੁਇ ਬਿਸੰਭਾਰ ਪਰਿਯੋ ਜਬ ਸੋ ਤਬ ਹੀ ਇਹ ਕੇ ਕਰਿ ਭੀਤਰ ਆਯੋ ॥

हुइ बिसंभार परियो जब सो तब ही इह के करि भीतर आयो ॥

जेव्हा तो (अनरुद्ध) बेहोश होऊन जमिनीवर पडला, तेव्हाच तो त्याच्या हाती लागला.

ਨਾਦ ਬਜਾਇ ਦਿਖਾਇ ਸਭੋ ਬਲੁ ਲੈ ਇਹ ਕੋ ਨ੍ਰਿਪ ਧਾਮਿ ਸਿਧਾਯੋ ॥੨੨੦੭॥

नाद बजाइ दिखाइ सभो बलु लै इह को न्रिप धामि सिधायो ॥२२०७॥

तो खाली पडला, तेव्हा राजा शिंग वाजवत कृष्णाच्या मुलाला घेऊन आपल्या घराकडे निघाला.2207.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਪੌਤ੍ਰ ਕੋ ਬਾਧ ਕੈ ਭੂਪ ਫਿਰਿਯੋ ਉਤ ਨਾਰਦ ਜਾਇ ਸੁਨਾਈ ॥

कान्रह के पौत्र को बाध कै भूप फिरियो उत नारद जाइ सुनाई ॥

श्रीकृष्णाच्या नातवाला बांधून राजा (आपल्या महालात) परतला. नारदांनी तेथे जाऊन (कृष्णाला सर्व काही) सांगितले.

ਕਾਨ੍ਰਹ ਚਲੋ ਉਠਿ ਬੈਠੇ ਕਹਾ ਅਪੁਨੀ ਜਦੁਵੀ ਸਭ ਸੈਨ ਬਨਾਈ ॥

कान्रह चलो उठि बैठे कहा अपुनी जदुवी सभ सैन बनाई ॥

या बाजूला राजाने कृष्णाच्या पुत्राला बांधून सुरुवात केली आणि दुसऱ्या बाजूला नारदांनी कृष्णाला सर्व काही सांगितले. नारद म्हणाले, “हे कृष्णा! उठा आणि सर्व यादव सैन्यासह कूच करा

ਯੌ ਸੁਨਿ ਸ੍ਯਾਮ ਚਲੇ ਬਤੀਯਾ ਅਪੁਨੇ ਚਿਤ ਮੈ ਅਤਿ ਕਰੋਧ ਬਢਾਈ ॥

यौ सुनि स्याम चले बतीया अपुने चित मै अति करोध बढाई ॥

हे ऐकून कृष्णालाही प्रचंड राग आला

ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ਸਭੈ ਰਿਸ ਸੋ ਜਿਨ ਕੋ ਅਸ ਤੇਜੁ ਲਖਿਯੋ ਨਹਿ ਜਾਈ ॥੨੨੦੮॥

ससत्र संभारि सभै रिस सो जिन को अस तेजु लखियो नहि जाई ॥२२०८॥

कृष्णाचे तेज पाहणे फार कठीण होते, जेव्हा त्याने शस्त्रे घेतली.2208.

ਦੋਹਰਾ ॥

दोहरा ॥

डोहरा

ਬਤੀਆ ਸੁਨਿ ਮੁਨਿ ਕੀ ਸਕਲ ਜਦੁਪਤਿ ਸੈਨ ਬਨਾਇ ॥

बतीआ सुनि मुनि की सकल जदुपति सैन बनाइ ॥

(नारद) मुनींचे म्हणणे ऐकून श्रीकृष्णाने संपूर्ण सैन्य संघटित केले

ਜਹਿ ਭੂਪਤਿ ਕੋ ਪੁਰ ਹੁਤੋ ਤਹਿ ਹੀ ਪਹੁਚਿਯੋ ਆਇ ॥੨੨੦੯॥

जहि भूपति को पुर हुतो तहि ही पहुचियो आइ ॥२२०९॥

ऋषींचे म्हणणे ऐकून कृष्ण आपले सर्व सैन्य सोबत घेऊन तेथे पोहोचला, जिथे सहस्रबाहू राजाची नगरी होती.2209.

ਸਵੈਯਾ ॥

सवैया ॥

स्वय्या

ਆਵਤ ਸ੍ਯਾਮ ਜੀ ਕੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਨ੍ਰਿਪ ਮੰਤ੍ਰ ਪੁਛਿਯੋ ਤਿਨ ਮੰਤ੍ਰਨ ਦੀਨੋ ॥

आवत स्याम जी को सुनि कै न्रिप मंत्र पुछियो तिन मंत्रन दीनो ॥

कृष्णाच्या आगमनाची बातमी ऐकून राजाने आपल्या मंत्र्यांचा सल्ला घेतला

ਏਕ ਕਹੀ ਹਮ ਜੋ ਦੁਹਿਤਾ ਇਹ ਦੈ ਸੁ ਕਹਿਯੋ ਤੁਹਿ ਮਾਨਿ ਨ ਲੀਨੋ ॥

एक कही हम जो दुहिता इह दै सु कहियो तुहि मानि न लीनो ॥

मंत्री म्हणाले, “ते तुमच्या मुलीला न्यायला आले आहेत आणि तुम्ही हा प्रस्ताव मान्य करत नाही

ਮਾਗ ਲਯੋ ਸਿਵ ਤੇ ਰਨ ਕੋ ਬਰੁ ਜਾਨਤ ਹੈ ਤੂ ਭਯੋ ਮਤਿ ਹੀਨੋ ॥

माग लयो सिव ते रन को बरु जानत है तू भयो मति हीनो ॥

(दुसरा म्हणाला) तू शिवाकडून युद्धाचे वरदान मागितले आहेस. (मला) माहित आहे की तू एक वाईट गोष्ट केली आहेस.

ਛੋਰਿਹੋ ਦ੍ਵੈ ਕਰਿ ਕੇ ਕਰ ਆਜੁ ਸੁ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਇਹੈ ਪ੍ਰਨ ਕੀਨੋ ॥੨੧੧੦॥

छोरिहो द्वै करि के कर आजु सु स्री ब्रिजनाथ इहै प्रन कीनो ॥२११०॥

“तुम्ही (त्याचे रहस्य) न समजता शिवाकडून वरदान मागितले आहे आणि मिळवले आहे, परंतु त्या बाजूला कृष्णानेही वचन दिले आहे, त्यामुळे उषा आणि अनिरुद्ध या दोघांची सुटका करणे आणि कृष्णा 2210 ला श्रद्धांजली वाहणे शहाणपणाचे ठरेल.

ਮਾਨੋ ਤੋ ਬਾਤ ਕਹੋ ਨ੍ਰਿਪ ਏਕ ਜੋ ਸ੍ਰਉਨਨ ਮੈ ਹਿਤ ਕੈ ਧਰੀਐ ॥

मानो तो बात कहो न्रिप एक जो स्रउनन मै हित कै धरीऐ ॥

(मंत्री म्हणाला) हे राजा ! मानो, एक गोष्ट कानात ठेवलीस तर सांगू.

ਦੁਹਿਤਾ ਅਨਰੁਧ ਕੋ ਲੈ ਅਪੁਨੇ ਸੰਗਿ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਪਾਇਨ ਪੈ ਪਰੀਐ ॥

दुहिता अनरुध को लै अपुने संगि स्याम के पाइन पै परीऐ ॥

“हे राजा! तुम्ही आमच्याशी सहमत असाल तर आम्ही म्हणतो, उषा आणि अनिरुद्ध दोघांनाही सोबत घेऊन कृष्णाच्या पाया पडा.

ਤੁਮਰੇ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਇ ਪਰੈ ਸੁਨੀਐ ਨਹੀ ਸ੍ਯਾਮ ਕੇ ਸੰਗਿ ਕਬੈ ਲਰੀਐ ॥

तुमरे न्रिप पाइ परै सुनीऐ नही स्याम के संगि कबै लरीऐ ॥

“हे राजा! आम्ही तुझ्या पाया पडू, कृष्णाशी युद्ध करू नका

ਅਰਿਹੋ ਨ ਜੋ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਹਰਿ ਸੋ ਭੂਅ ਪੈ ਤਬ ਰਾਜੁ ਸਦਾ ਕਰੀਐ ॥੨੨੧੧॥

अरिहो न जो स्याम भनै हरि सो भूअ पै तब राजु सदा करीऐ ॥२२११॥

कृष्णासारखा दुसरा शत्रू नसेल आणि जर या शत्रूचे मित्रात रूपांतर झाले तर तुम्ही सर्व जगावर कायमचे राज्य करू शकता.2211.

ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਇਕ ਜੋ ਰਿਸ ਕੈ ਰਨ ਮੈ ਕਰਿ ਜੋ ਧਨੁ ਸਾਰੰਗ ਲੈ ਹੈ ॥

स्री ब्रिज नाइक जो रिस कै रन मै करि जो धनु सारंग लै है ॥

जेव्हा श्रीकृष्ण रागावतील आणि युद्धात 'सारंग' धनुष्य हातात घेतील.

ਕਉਨ ਬਲੀ ਪ੍ਰਗਟਿਯੋ ਭੂਅ ਪੈ ਤੁਮ ਹੂ ਨ ਕਹੋ ਬਲਿ ਜੋ ਠਹਰੈ ਹੈ ॥

कउन बली प्रगटियो भूअ पै तुम हू न कहो बलि जो ठहरै है ॥

“जेव्हा कृष्ण त्याच्या रागात धनुष्य घेईल आणि बाण त्याच्या हातात असतील, तेव्हा तुम्ही सांगाल की आणखी कोण जास्त सामर्थ्यवान आहे, त्याच्या विरोधात कोण टिकेल?