श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1154


ਸਾਝ ਪਰੇ ਰਾਜਾ ਘਰ ਐਹੈ ॥
साझ परे राजा घर ऐहै ॥

संध्याकाळी राजा घरी येईल.

ਤੁਮਹੂੰ ਤਬੈ ਬੁਲਾਇ ਪਠੈਹੈ ॥੩੬॥
तुमहूं तबै बुलाइ पठैहै ॥३६॥

तरच तो तुम्हाला (म्हणजे मंत्री आणि संत) बोलावेल. ३६.

ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥
भुजंग छंद ॥

भुजंग श्लोक:

ਮਿਲਿਯੋ ਜਾਨ ਪ੍ਯਾਰਾ ਲਗੇ ਨੈਨ ਐਸੇ ॥
मिलियो जान प्यारा लगे नैन ऐसे ॥

(स्त्रीला) प्राण प्रिय वाटला आणि नैना अशी झाली.

ਮਨੋ ਫਾਧਿ ਫਾਧੈ ਮ੍ਰਿਗੀ ਰਾਟ ਜੈਸੇ ॥
मनो फाधि फाधै म्रिगी राट जैसे ॥

जणू काळे हरण सापळ्यात अडकले.

ਲਯੋ ਮੋਹਿ ਰਾਜਾ ਮਨੋ ਮੋਲ ਲੀਨੋ ॥
लयो मोहि राजा मनो मोल लीनो ॥

त्याने राजाला मंत्रमुग्ध केले जणू काही त्याने किंमत खरेदी केली आहे.

ਤਹੀ ਭਾਵਤੋ ਭਾਮਨੀ ਭੋਗ ਕੀਨੋ ॥੩੭॥
तही भावतो भामनी भोग कीनो ॥३७॥

ती स्त्री तिच्या मनापासून त्याच्याशी रमली. ३७.

ਰਹਿਯੋ ਸਾਹੁ ਡਾਰਿਯੋ ਕਛੂ ਨ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
रहियो साहु डारियो कछू न बिचारियो ॥

शहा बेशुद्ध पडले आणि काहीही विचार करू शकले नाहीत.

ਮਨੋ ਲਾਤ ਕੇ ਸਾਥ ਸੈਤਾਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥
मनो लात के साथ सैतान मारियो ॥

(ते दिसले) जणू सैतानाने लाथ मारली.

ਪਸੂਹਾ ਨ ਭਾਖੈ ਉਠੈ ਨ ਉਘਾਵੈ ॥
पसूहा न भाखै उठै न उघावै ॥

(तो) मूर्ख बोलत नव्हता, उठत नव्हता किंवा झोपत नव्हता.

ਇਤੈ ਨਾਰਿ ਕੌ ਰਾਜ ਬਾਕੋ ਬਜਾਵੈ ॥੩੮॥
इतै नारि कौ राज बाको बजावै ॥३८॥

येथे बंका राजा एका स्त्रीशी संभोग करत होता. ३८.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਸਾਹੁ ਪਾਲਕੀ ਕੈ ਤਰੇ ਬਾਧਿ ਡਾਰਿ ਕਰ ਦੀਨ ॥
साहु पालकी कै तरे बाधि डारि कर दीन ॥

शहा यांना पालखीखाली बांधण्यात आले

ਜੁ ਕਛੁ ਧਾਮ ਮਹਿ ਧਨ ਹੁਤੋ ਘਾਲਿ ਤਿਸੀ ਮਹਿ ਲੀਨ ॥੩੯॥
जु कछु धाम महि धन हुतो घालि तिसी महि लीन ॥३९॥

आणि घरात जी काही संपत्ती होती, ती पालखीत टाकली. 39.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਆਪੁ ਦੌਰਿ ਤਾਹੀ ਪਰ ਚੜੀ ਬਨਾਇ ਕੈ ॥
आपु दौरि ताही पर चड़ी बनाइ कै ॥

ती धावत जाऊन त्या पालखीत शिरली.

ਰਮੀ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੇ ਸਾਥ ਅਧਿਕ ਸੁਖ ਪਾਇ ਕੈ ॥
रमी न्रिपति के साथ अधिक सुख पाइ कै ॥

राजाबरोबर परम सुख प्राप्त करून त्याने रामनव केला.

ਲੈ ਨਾਰੀ ਕਹ ਰਾਇ ਅਪਨੇ ਘਰ ਗਯੋ ॥
लै नारी कह राइ अपने घर गयो ॥

राजा त्या स्त्रीला घेऊन त्याच्या घरी गेला

ਹੋ ਸੂਮ ਸੋਫਿਯਹਿ ਬਾਧਿ ਪਾਲਕੀ ਤਰ ਲਯੋ ॥੪੦॥
हो सूम सोफियहि बाधि पालकी तर लयो ॥४०॥

आणि शम सोफीला पालखीखाली बांधले. 40.

ਜਬ ਪਹੁਚੇ ਦੋਊ ਜਾਇ ਸੁਖੀ ਗ੍ਰਿਹ ਨਾਰਿ ਨਰ ॥
जब पहुचे दोऊ जाइ सुखी ग्रिह नारि नर ॥

जेव्हा स्त्री आणि पुरुष दोघेही (राजा आणि शहानी) आनंदाने घरी पोहोचले

ਕਹਿਯੋ ਕਿ ਦੇਹੁ ਪਠਾਇ ਪਾਲਕੀ ਸਾਹੁ ਘਰ ॥
कहियो कि देहु पठाइ पालकी साहु घर ॥

(म्हणून ते) म्हणाले पालखी शहाच्या घरी पाठवा.

ਬਧੇ ਸਾਹੁ ਤਿਹ ਤਰੇ ਤਹੀ ਆਵਤ ਭਏ ॥
बधे साहु तिह तरे तही आवत भए ॥

(पालखीखाली) बांधलेले शहा तिथे (आपल्या घरी) आले.

ਹੋ ਜਹ ਰਾਜਾ ਧਨ ਸਹਿਤ ਬਾਲ ਹਰਿ ਲੈ ਗਏ ॥੪੧॥
हो जह राजा धन सहित बाल हरि लै गए ॥४१॥

जिथून राजाने त्या महिलेला पैशांसह नेले. ४१.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਬੀਤੀ ਰੈਯਨਿ ਭਯੋ ਉਜਿਆਰਾ ॥
बीती रैयनि भयो उजिआरा ॥

(जेव्हा) रात्र झाली आणि सकाळ झाली,

ਤਬੈ ਸਾਹੁ ਦੁਹੂੰ ਦ੍ਰਿਗਨ ਉਘਾਰਾ ॥
तबै साहु दुहूं द्रिगन उघारा ॥

तेव्हा शहाने आपले दोन्ही डोळे उघडले.

ਮੋਹਿ ਪਾਲਕੀ ਤਰ ਕਿਹ ਰਾਖਾ ॥
मोहि पालकी तर किह राखा ॥

मला पालखीखाली कोणी बांधले आहे?

ਬਚਨ ਲਜਾਇ ਐਸ ਬਿਧਿ ਭਾਖਾ ॥੪੨॥
बचन लजाइ ऐस बिधि भाखा ॥४२॥

लाजून तो असे बोलू लागला. 42.

ਮੈ ਜੁ ਕੁਬੋਲ ਨਾਰਿ ਕਹ ਕਹੇ ॥
मै जु कुबोल नारि कह कहे ॥

मी त्या बाईला काय म्हणालो,

ਤੇ ਬਚ ਬਸਿ ਵਾ ਕੇ ਜਿਯ ਰਹੇ ॥
ते बच बसि वा के जिय रहे ॥

ते त्याच्या मनात हरवून गेले.

ਲਛਮੀ ਸਕਲ ਨਾਰਿ ਜੁਤ ਹਰੀ ॥
लछमी सकल नारि जुत हरी ॥

माझ्या पत्नीसह माझी सर्व संपत्ती नष्ट झाली आहे.

ਮੋਰੀ ਬਿਧਿ ਐਸੀ ਗਤਿ ਕਰੀ ॥੪੩॥
मोरी बिधि ऐसी गति करी ॥४३॥

कायद्याने माझी अशी अवस्था केली आहे. ४३.

ਕਬਿਯੋ ਬਾਚ ॥
कबियो बाच ॥

कवी म्हणतो:

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਫਲਤ ਭਾਗ ਹੀ ਸਰਬਦਾ ਕਰੋ ਕੈਸਿਯੈ ਕੋਇ ॥
फलत भाग ही सरबदा करो कैसियै कोइ ॥

कोणी काहीही केले तरी भाग नेहमी चुकते.

ਜੋ ਬਿਧਨਾ ਮਸਤਕ ਲਿਖਾ ਅੰਤ ਤੈਸਿਯੈ ਹੋਇ ॥੪੪॥
जो बिधना मसतक लिखा अंत तैसियै होइ ॥४४॥

तिथं लेखकाने जे लिहिलं आहे, तेच शेवटी. ४४.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਸੁਧਿ ਪਾਈ ਜਬ ਸਾਹੁ ਨ੍ਯਾਇ ਮਸਤਕ ਰਹਿਯੋ ॥
सुधि पाई जब साहु न्याइ मसतक रहियो ॥

शहा यांना शुद्धीवर आल्यावर त्यांनी मान खाली घातली

ਦੂਜੇ ਮਨੁਖਨ ਪਾਸ ਨ ਭੇਦ ਮੁਖ ਤੈ ਕਹਿਯੋ ॥
दूजे मनुखन पास न भेद मुख तै कहियो ॥

आणि इतर लोकांसह रहस्यांबद्दल बोलू नका.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕੀ ਬਾਤ ਚੀਨਿ ਪਸੁ ਨਾ ਲਈ ॥
भेद अभेद की बात चीनि पसु ना लई ॥

त्या मूर्खाला फरक कळला नाही.

ਹੋ ਲਖਿਯੋ ਦਰਬੁ ਲੈ ਨ੍ਰਹਾਨ ਤੀਰਥਨ ਕੌ ਗਈ ॥੪੫॥
हो लखियो दरबु लै न्रहान तीरथन कौ गई ॥४५॥

ती (घरचे) पैसे घेऊन देवस्थानात स्नानाला गेली होती असे समजले. ४५.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਪੈਤਾਲੀਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੪੫॥੪੬੦੯॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ पैतालीस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२४५॥४६०९॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या २४५ व्या चरित्राची सांगता येथे आहे, सर्व शुभ आहे. २४५.४६०९. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਪੂਰਬ ਦਿਸਿ ਇਕ ਤਿਲਕ ਨ੍ਰਿਪਤ ਬਰ ॥
पूरब दिसि इक तिलक न्रिपत बर ॥

पूर्व दिशेला टिळक नावाचा एक महान राजा राहत होता.

ਭਾਨ ਮੰਜਰੀ ਨਾਰਿ ਤਵਨ ਘਰ ॥
भान मंजरी नारि तवन घर ॥

त्यांच्या घरात भान मंजरी ही स्त्री होती.

ਚਿਤ੍ਰ ਬਰਨ ਇਕ ਸੁਤ ਗ੍ਰਿਹ ਵਾ ਕੇ ॥
चित्र बरन इक सुत ग्रिह वा के ॥

त्यांना चित्रा बर्न नावाचा मुलगा होता

ਇੰਦ੍ਰ ਚੰਦ੍ਰ ਛਬਿ ਤੁਲ ਨ ਤਾ ਕੇ ॥੧॥
इंद्र चंद्र छबि तुल न ता के ॥१॥

ज्याचे सौंदर्य इंद्र आणि चंद्र यांच्या बरोबरीचे नव्हते. १.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल: