श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1099


ਰਾਨੀ ਮਰਤ ਮੀਤ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥
रानी मरत मीत के मारे ॥

की राणी मित्रांकडून मारली जाईल.

ਰਾਨੀ ਮਰੈ ਰਾਜਾ ਮਰਿ ਜੈ ਹੈ ॥
रानी मरै राजा मरि जै है ॥

राणी मेल्यावर राजा मरेल

ਹਮਰੇ ਕਹਾ ਹਾਥ ਧਨੁ ਐ ਹੈ ॥੧੯॥
हमरे कहा हाथ धनु ऐ है ॥१९॥

आणि आमचा पैसा कुठून येणार? 19.

ਅਤਿ ਹੀ ਲੋਭ ਰਛਕਨ ਕਿਯੋ ॥
अति ही लोभ रछकन कियो ॥

पहारेकरी खूप लोभी होते

ਰਾਜਾ ਸੰਗ ਭੇਦ ਨਹਿ ਦਿਯੋ ॥
राजा संग भेद नहि दियो ॥

आणि हे रहस्य राजाला सांगितले नाही.

ਸਹਿਤ ਜਾਰ ਰਾਨਿਯਹਿ ਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥
सहित जार रानियहि न मारियो ॥

मित्रांबरोबर राणीला मारले नाही

ਧਨ ਕੇ ਲੋਭ ਬਾਤ ਕੋ ਟਾਰਿਯੋ ॥੨੦॥
धन के लोभ बात को टारियो ॥२०॥

आणि पैशाच्या लोभापोटी त्यांनी प्रकरण पुढे ढकलले. 20.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਛਠਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੦੬॥੩੮੯੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ छठवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२०६॥३८९६॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा २०६ वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे. २०६.३८९६. चालते

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਰਾਜਾ ਕੌਚ ਬਿਹਾਰ ਕੋ ਬੀਰ ਦਤ ਤਿਹ ਨਾਮ ॥
राजा कौच बिहार को बीर दत तिह नाम ॥

कूच (कूच) बिहारच्या राजाचे नाव बीर दत्त होते.

ਅਮਿਤ ਦਰਬੁ ਤਾ ਕੇ ਰਹੈ ਬਸਤੁ ਇੰਦ੍ਰ ਪੁਰ ਗ੍ਰਾਮ ॥੧॥
अमित दरबु ता के रहै बसतु इंद्र पुर ग्राम ॥१॥

त्याच्याकडे भरपूर संपत्ती होती आणि तो इंद्रापूर नगरात राहत होता. १.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਮੁਸਕ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
मुसक मती ता की बर नारी ॥

त्याची शिक्षिका मती नावाची सुंदर स्त्री होती.

ਜਨੁ ਰਤਿ ਪਤਿ ਕੇ ਭਈ ਕੁਮਾਰੀ ॥
जनु रति पति के भई कुमारी ॥

समजा रतीच्या पतीला (काम देव) मुलगी आहे.

ਕਾਮ ਕਲਾ ਦੁਹਿਤਾ ਤਿਹ ਸੋਹੈ ॥
काम कला दुहिता तिह सोहै ॥

त्यांना काम कला नावाची मुलगी होती

ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੋ ਮਨ ਮੋਹੈ ॥੨॥
देव अदेवन को मन मोहै ॥२॥

जो देव आणि दानवांनी मोहित झाला होता. 2.

ਜੋ ਪੁਰ ਚਹੈ ਤਿਸੀ ਕੌ ਮਾਰੈ ॥
जो पुर चहै तिसी कौ मारै ॥

ती शहरात ज्याला पाहिजे त्याला मारायची.

ਅਕਬਰ ਕੀ ਕਛੁ ਕਾਨਿ ਨ ਧਾਰੈ ॥
अकबर की कछु कानि न धारै ॥

अकबरालाही त्याची पर्वा नव्हती.

ਦੇਸ ਤਲਟੀ ਬਸਨ ਨਹਿ ਦੇਵਹਿ ॥
देस तलटी बसन नहि देवहि ॥

पायथ्याने या परिसरात कोणालाही वस्ती करू दिली नाही

ਲੂਟਿ ਕੂਟਿ ਸੌਦਾਗ੍ਰਨ ਲੇਵਹਿ ॥੩॥
लूटि कूटि सौदाग्रन लेवहि ॥३॥

आणि व्यापाऱ्यांची लूट केली. 3.

ਅਕਬਰ ਸਾਹਿ ਕੋਪ ਅਤਿ ਆਯੋ ॥
अकबर साहि कोप अति आयो ॥

अकबर राजाला खूप राग आला

ਤਿਨ ਪੈ ਬੈਰਿਨ ਓਘ ਪਠਾਯੋ ॥
तिन पै बैरिन ओघ पठायो ॥

आणि त्याच्यावर शत्रू सैन्याने हल्ला केला.

ਜੋਰਿ ਸੈਨਿ ਸੂਰਾ ਸਭ ਧਾਏ ॥
जोरि सैनि सूरा सभ धाए ॥

सर्व योद्धे सैन्यात सामील झाले आणि खाली पडले

ਪਹਿਰਿ ਕੌਚ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਏ ॥੪॥
पहिरि कौच दुंदभी बजाए ॥४॥

आणि चिलखत घालून घंटा वाजवली. 4.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਜਬ ਹੀ ਕੌਚ ਬਿਹਾਰ ਕੇ ਨਿਕਟ ਪਹੂੰਚੇ ਆਇ ॥
जब ही कौच बिहार के निकट पहूंचे आइ ॥

जेव्हा ते काउच बिहारजवळ आले

ਲਿਖਿ ਪਤਿਯਾ ਐਸੇ ਪਠੀ ਰਣ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਇ ॥੫॥
लिखि पतिया ऐसे पठी रण दुंदभी बजाइ ॥५॥

(तेव्हा) त्यांनी रणाची घंटा वाजवून (राजाला) असे पत्र पाठवले.

ਕੈ ਹਮ ਕੌ ਮਿਲੁ ਆਇ ਕੈ ਪਤੀਆ ਲਿਖੀ ਸੁਧਾਰਿ ॥
कै हम कौ मिलु आइ कै पतीआ लिखी सुधारि ॥

पत्रात चांगले लिहिले आहे की एकतर येऊन

ਕੈ ਪਗੁ ਪਰੁ ਕੈ ਅਨਤ ਟਰੁ ਕੈ ਲਰੁ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ॥੬॥
कै पगु परु कै अनत टरु कै लरु ससत्र संभारि ॥६॥

परी पै किंवा इतरत्र जा किंवा (मग) कवच सांभाळा. 6.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਜਬ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਸ੍ਰਵਨਨ ਸੌ ਪਰਿਯੋ ॥
जब न्रिप के स्रवनन सौ परियो ॥

राजाने हे ऐकले

ਭਾਜਿ ਚਲਤ ਭਯੋ ਧੀਰ ਨ ਧਰਿਯੋ ॥
भाजि चलत भयो धीर न धरियो ॥

त्यामुळे धीर न धरता तो पळून गेला.

ਮੁਸਕ ਮਤੀ ਜਬ ਹੀ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
मुसक मती जब ही सुनि पाई ॥

हे ऐकून मुष्का मती

ਬਾਧਿ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਈ ॥੭॥
बाधि न्रिपहि दुंदभी बजाई ॥७॥

म्हणून राजाला बांधून घंटा वाजवली. ७.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤੇ ਸੈਨਿ ਸੰਭਾਰੀ ॥
भाति भाति ते सैनि संभारी ॥

अनेक प्रकारे (त्याने) सैन्य तयार केले

ਮਾਰੇ ਸੂਰਬੀਰ ਹੰਕਾਰੀ ॥
मारे सूरबीर हंकारी ॥

आणि गर्विष्ठ योद्ध्यांना मारले.

ਰਾਜਾ ਕਿਤੇ ਬਾਧਿ ਕਰਿ ਲੀਨੇ ॥
राजा किते बाधि करि लीने ॥

(त्याने) किती राजांना बांधले

ਜਾਇ ਭਵਾਨੀ ਕੇ ਬਲਿ ਦੀਨੇ ॥੮॥
जाइ भवानी के बलि दीने ॥८॥

आणि जाऊन भवानीचा यज्ञ केला. 8.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਦਲਦਲ ਏਕ ਤਕਾਇ ਕੈ ਦਯੋ ਦਮਾਮੋ ਜਾਇ ॥
दलदल एक तकाइ कै दयो दमामो जाइ ॥

दलदलीचा परिसर पाहून तो (तिकडे) गेला आणि ओरडला.

ਸੁਨਤ ਨਾਦ ਸੂਰਾ ਸਭੈ ਤਹੀ ਪਰੇ ਅਰਰਾਇ ॥੯॥
सुनत नाद सूरा सभै तही परे अरराइ ॥९॥

आरडाओरडा ऐकून सर्व योद्धे (शत्रू पक्षाचे) किंचाळत खाली पडले. ९.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਜੌ ਧਾਏ ਫਸਿ ਫਸਿ ਤੇ ਗਏ ॥
जौ धाए फसि फसि ते गए ॥

जे (त्या मार्गाने) गेले ते दलदलीत अडकले.

ਗਹਿ ਗਹਿ ਤਰੁਨਿ ਤੁਰਤ ਤੇ ਲਏ ॥
गहि गहि तरुनि तुरत ते लए ॥

महिलेने लगेच त्यांना पकडले.

ਸਕਲ ਕਾਲਿਕਾ ਕੀ ਬਲਿ ਦੀਨੇ ॥
सकल कालिका की बलि दीने ॥

सर्व कालिकाला अर्पण केले.

ਬਾਜ ਤਾਜ ਸਭਹਿਨ ਕੇ ਛੀਨੇ ॥੧੦॥
बाज ताज सभहिन के छीने ॥१०॥

सर्वांचे मुकुट आणि घोडे काढून घेतले. 10.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਏਕ ਭ੍ਰਿਤ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਪਠਿਯੋ ਬਨਾਇ ਕੈ ॥
एक भ्रित तिह भीतर पठियो बनाइ कै ॥

(त्याने) त्या (शत्रू गटाकडे) समजुतीने सेवक पाठवला.