श्री दसाम ग्रंथ

पान - 81


ਭੂਮਿ ਕੋ ਭਾਰ ਉਤਾਰਨ ਕੋ ਜਗਦੀਸ ਬਿਚਾਰ ਕੈ ਜੁਧੁ ਠਟਾ ॥
भूमि को भार उतारन को जगदीस बिचार कै जुधु ठटा ॥

जगाच्या प्रभूने, पृथ्वीचे ओझे हलके करण्यासाठी, हे युद्ध घडवून आणले.

ਗਰਜੈ ਮਦਮਤ ਕਰੀ ਬਦਰਾ ਬਗ ਪੰਤਿ ਲਸੈ ਜਨ ਦੰਤ ਗਟਾ ॥
गरजै मदमत करी बदरा बग पंति लसै जन दंत गटा ॥

हे नशेत असलेले हत्ती ढगांसारखे कर्णा वाजवू लागले आणि त्यांची दाढी क्रेनच्या रांगेसारखी दिसू लागली.

ਪਹਰੈ ਤਨਤ੍ਰਾਨ ਫਿਰੈ ਤਹ ਬੀਰ ਲੀਏ ਬਰਛੀ ਕਰਿ ਬਿਜੁ ਛਟਾ ॥
पहरै तनत्रान फिरै तह बीर लीए बरछी करि बिजु छटा ॥

आपले चिलखत परिधान केलेले आणि हातात खंजीर धारण केलेले योद्धे विजेच्या तेजासारखे दिसत होते.

ਦਲ ਦੈਤਨ ਕੋ ਅਰਿ ਦੇਵਨ ਪੈ ਉਮਡਿਓ ਮਾਨੋ ਘੋਰ ਘਮੰਡ ਘਟਾ ॥੬੨॥
दल दैतन को अरि देवन पै उमडिओ मानो घोर घमंड घटा ॥६२॥

दानवांच्या शक्ती गडद रंगासारख्या वैमनस्यपूर्ण देवांवर वार करत होत्या.62.,

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा,

ਸਗਲ ਦੈਤ ਇਕਠੇ ਭਏ ਕਰਿਯੋ ਜੁਧ ਕੋ ਸਾਜ ॥
सगल दैत इकठे भए करियो जुध को साज ॥

सर्व भूतांनी एकत्र येऊन युद्धाची तयारी केली.

ਅਮਰਪੁਰੀ ਮਹਿ ਜਾਇ ਕੈ ਘੇਰਿ ਲੀਓ ਸੁਰ ਰਾਜ ॥੬੩॥
अमरपुरी महि जाइ कै घेरि लीओ सुर राज ॥६३॥

ते मालाच्या नगरात गेले आणि त्यांनी देवांचा राजा इंद्र याला वेढा घातला.63.,

ਸ੍ਵੈਯਾ ॥
स्वैया ॥

स्वय्या,

ਖੋਲਿ ਕੈ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵਾਰ ਸਭੈ ਨਿਕਸੀ ਅਸੁਰਾਰਿ ਕੀ ਸੈਨ ਚਲੀ ॥
खोलि कै दुआरा किवार सभै निकसी असुरारि की सैन चली ॥

गडाचे सर्व दरवाजे आणि द्वार उघडून, राक्षसांचा शत्रू इंद्राच्या सैन्याने बाहेर कूच केले.

ਰਨ ਮੈ ਤਬ ਆਨਿ ਇਕਤ੍ਰ ਭਏ ਲਖਿ ਸਤ੍ਰੁ ਕੀ ਪਤ੍ਰਿ ਜਿਉ ਸੈਨ ਹਲੀ ॥
रन मै तब आनि इकत्र भए लखि सत्रु की पत्रि जिउ सैन हली ॥

ते सर्व रणांगणात जमले आणि शत्रूचे सैन्य इंद्राच्या सैन्याला पाहून पानासारखे थरथर कापले.

ਦ੍ਰੁਮ ਦੀਰਘ ਜਿਉ ਗਜ ਬਾਜ ਹਲੇ ਰਥ ਪਾਇਕ ਜਿਉ ਫਲ ਫੂਲ ਕਲੀ ॥
द्रुम दीरघ जिउ गज बाज हले रथ पाइक जिउ फल फूल कली ॥

हत्ती आणि घोडे उंच झाडे आणि पायी आणि रथावर चालणारे योद्धे फळ, फुले आणि कळ्या सारखे फिरतात.

ਦਲ ਸੁੰਭ ਕੋ ਮੇਘ ਬਿਡਾਰਨ ਕੋ ਨਿਕਸਿਉ ਮਘਵਾ ਮਾਨੋ ਪਉਨ ਬਲੀ ॥੬੪॥
दल सुंभ को मेघ बिडारन को निकसिउ मघवा मानो पउन बली ॥६४॥

सुंभाच्या ढगांसारख्या शक्तींचा नाश करण्यासाठी, इंद्र पराक्रमी पवनदेवतेप्रमाणे पुढे आला. 64.

ਇਹ ਕੋਪ ਪੁਰੰਦਰ ਦੇਵ ਚੜੇ ਉਤ ਜੁਧ ਕੋ ਸੁੰਭ ਚੜੇ ਰਨ ਮੈ ॥
इह कोप पुरंदर देव चड़े उत जुध को सुंभ चड़े रन मै ॥

या बाजूने इंद्र मोठ्या रागाने पुढे आला आणि दुसऱ्या बाजूने सुंभ युद्धासाठी निघाला.

ਕਰ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਪਹਿਰੇ ਤਨ ਤ੍ਰਾਨ ਤਬੈ ਤਨ ਮੈ ॥
कर बान कमान क्रिपान गदा पहिरे तन त्रान तबै तन मै ॥

वीरांच्या हातात धनुष्य, बाण, तलवारी, गदा इत्यादि असून ते अंगावर चिलखत धारण करतात.

ਤਬ ਮਾਰ ਮਚੀ ਦੁਹੂੰ ਓਰਨ ਤੇ ਨ ਰਹਿਓ ਭ੍ਰਮ ਸੂਰਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ॥
तब मार मची दुहूं ओरन ते न रहिओ भ्रम सूरन के मन मै ॥

निःसंशयपणे दोन्ही बाजूंनी भयानक खेळ सुरू झाला.

ਬਹੁ ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਚਲੈ ਸੁਨਿ ਕੈ ਅਤਿ ਮੋਦ ਬਢਿਓ ਸਿਵ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ॥੬੫॥
बहु जंबुक ग्रिझ चलै सुनि कै अति मोद बढिओ सिव के गन मै ॥६५॥

भयंकर आवाज ऐकून कोल्हाळ आणि गिधाडे रणांगणात शिरू लागले आणि शिवाच्या गणांमध्ये आनंद वाढला.65.,

ਰਾਜ ਪੁਰੰਦਰ ਕੋਪ ਕੀਓ ਇਤਿ ਜੁਧ ਕੋ ਦੈਤ ਜੁਰੇ ਉਤ ਕੈਸੇ ॥
राज पुरंदर कोप कीओ इति जुध को दैत जुरे उत कैसे ॥

या बाजूला इंद्र फारच क्रोधित होत आहे आणि दुसऱ्या बाजूला सर्व राक्षसांची सेना जमा झाली आहे.

ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਰੀ ਘਨਘੋਰ ਕੈ ਘੇਰਿ ਲੀਓ ਹਰਿ ਕੋ ਰਵਿ ਤੈਸੇ ॥
सिआम घटा घुमरी घनघोर कै घेरि लीओ हरि को रवि तैसे ॥

काळ्या गडगडणाऱ्या ढगांनी वेढलेल्या परमेश्वराच्या सूर्य-रथाप्रमाणे राक्षसांचे सैन्य दिसते.

ਸਕ੍ਰ ਕਮਾਨ ਕੇ ਬਾਨ ਲਗੇ ਸਰ ਫੋਕ ਲਸੈ ਅਰਿ ਕੇ ਉਰਿ ਐਸੇ ॥
सक्र कमान के बान लगे सर फोक लसै अरि के उरि ऐसे ॥

इंद्राच्या धनुष्यातून निघालेल्या बाणांच्या तीक्ष्ण धारांनी शत्रूंच्या हृदयाला छेद दिला.

ਮਾਨੋ ਪਹਾਰ ਕਰਾਰ ਮੈ ਚੋਂਚ ਪਸਾਰਿ ਰਹੇ ਸਿਸੁ ਸਾਰਕ ਜੈਸੇ ॥੬੬॥
मानो पहार करार मै चोंच पसारि रहे सिसु सारक जैसे ॥६६॥

डोंगराच्या गुहेत पसरलेल्या तरुणांच्या चोचींप्रमाणे.

ਬਾਨ ਲਗੇ ਲਖ ਸੁੰਭ ਦਈਤ ਧਸੇ ਰਨ ਲੈ ਕਰਵਾਰਨ ਕੋ ॥
बान लगे लख सुंभ दईत धसे रन लै करवारन को ॥

सुंभ राजाला बाणांनी भोसकलेले पाहून असुर शक्तींनी तलवारी काढत रणांगणात उडी घेतली.

ਰੰਗਭੂਮਿ ਮੈ ਸਤ੍ਰੁ ਗਿਰਾਇ ਦਏ ਬਹੁ ਸ੍ਰਉਨ ਬਹਿਓ ਅਸੁਰਾਨ ਕੋ ॥
रंगभूमि मै सत्रु गिराइ दए बहु स्रउन बहिओ असुरान को ॥

त्यांनी शेतात अनेक शत्रूंचा वध केला आणि अशा प्रकारे देवतांचे रक्त वाहू लागले.

ਪ੍ਰਗਟੇ ਗਨ ਜੰਬੁਕ ਗ੍ਰਿਝ ਪਿਸਾਚ ਸੁ ਯੌ ਰਨ ਭਾਤਿ ਪੁਕਾਰਨ ਕੋ ॥
प्रगटे गन जंबुक ग्रिझ पिसाच सु यौ रन भाति पुकारन को ॥

विविध प्रकारचे गण, कोल्हा, गिधाडे, भूत इत्यादि रणांगणात प्रकट होऊन अशा प्रकारे नाना नाद निर्माण करतात,

ਸੁ ਮਨੋ ਭਟ ਸਾਰਸੁਤੀ ਤਟਿ ਨਾਤ ਹੈ ਪੂਰਬ ਪਾਪ ਉਤਾਰਨ ਕੋ ॥੬੭॥
सु मनो भट सारसुती तटि नात है पूरब पाप उतारन को ॥६७॥

जणू योद्धे सरस्वती नदीत स्नान करताना त्यांची विविध प्रकारची पापे दूर करत आहेत.