श्री दसाम ग्रंथ

पान - 594


ਕਰ ਅੰਸੁਮਾਲੀ ॥
कर अंसुमाली ॥

सूर्याच्या किरणांप्रमाणे,

ਸਰੰ ਸਤ੍ਰੁ ਸਾਲੀ ॥
सरं सत्रु साली ॥

असे बाण शत्रूंना छेदतात.

ਚਹੂੰ ਓਰਿ ਛੂਟੇ ॥
चहूं ओरि छूटे ॥

(बाण) चारही बाजूंनी मारत आहेत.

ਮਹਾ ਜੋਧ ਜੂਟੇ ॥੪੨੯॥
महा जोध जूटे ॥४२९॥

त्याने आपल्या बाणांनी शत्रूंचे मोठे नुकसान केले, महान योद्ध्यांचे बाण चारही बाजूंनी सोडले गेले.429.

ਚਲੇ ਕੀਟਕਾ ਸੇ ॥
चले कीटका से ॥

(ते सैन्य) किड्यांसारखे फिरते,

ਬਢੇ ਟਿਡਕਾ ਸੇ ॥
बढे टिडका से ॥

किंवा मोठ्या टोळांच्या थवाप्रमाणे,

ਕਨੰ ਸਿੰਧੁ ਰੇਤੰ ॥
कनं सिंधु रेतं ॥

किंवा समुद्रातील वाळूच्या कणांइतके

ਤਨੰ ਰੋਮ ਤੇਤੰ ॥੪੩੦॥
तनं रोम तेतं ॥४३०॥

बाण असंख्य किडे आणि टोळांसारखे उडून गेले आणि ते वाळूचे कण आणि शरीराच्या केसांसारखे अगणित होते.430.

ਛੁਟੇ ਸ੍ਵਰਣ ਪੁਖੀ ॥
छुटे स्वरण पुखी ॥

सोनेरी पिसे असलेले बाण सैल आहेत.

ਸੁਧੰ ਸਾਰ ਮੁਖੀ ॥
सुधं सार मुखी ॥

त्यांचे लोखंडी डोके लिश्क आहे.

ਕਲੰ ਕੰਕ ਪਤ੍ਰੀ ॥
कलं कंक पत्री ॥

कावळ्याच्या पंखांसारखे बाण

ਤਜੇ ਜਾਣੁ ਛਤ੍ਰੀ ॥੪੩੧॥
तजे जाणु छत्री ॥४३१॥

सोनेरी पंख आणि पोलादी टिपा असलेले बाण सोडले गेले आणि अशा प्रकारे तीक्ष्ण टिपा असलेले बाण क्षत्रियांवर सोडले गेले.431.

ਗਿਰੈ ਰੇਤ ਖੇਤੰ ॥
गिरै रेत खेतं ॥

वाळूचे योद्धे (जितके तितके) युद्धात पडत आहेत.

ਨਚੈ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤੰ ॥
नचै भूत प्रेतं ॥

भूत-प्रेत नाचत आहेत.

ਕਰੈ ਚਿਤ੍ਰ ਚਾਰੰ ॥
करै चित्र चारं ॥

सुंदर चित्रांप्रमाणे बनवले आहेत.

ਤਜੈ ਬਾਣ ਧਾਰੰ ॥੪੩੨॥
तजै बाण धारं ॥४३२॥

रणांगणात योद्धे पडू लागले आणि भूत आणि राक्षस नाचू लागले, सेनानी प्रसन्न होऊन बाणांचा वर्षाव केला.432.

ਲਹੈ ਜੋਧ ਜੋਧੰ ॥
लहै जोध जोधं ॥

योद्धा योद्धा पहा

ਕਰੈ ਘਾਇ ਕ੍ਰੋਧੰ ॥
करै घाइ क्रोधं ॥

आणि त्यांनी रागाने (शत्रूला) इजा केली.

ਖਹੈ ਖਗ ਖਗੈ ॥
खहै खग खगै ॥

तलवारीने चकमक मारली.

ਉਠੈ ਝਾਲ ਅਗੈ ॥੪੩੩॥
उठै झाल अगै ॥४३३॥

रागाच्या भरात इतरांना आव्हान देणाऱ्या योद्ध्यांनी त्यांच्यावर घाव घातला, खंजीराच्या आदळण्याने आगीच्या ठिणग्या निघाल्या.433.

ਨਚੇ ਪਖਰਾਲੇ ॥
नचे पखराले ॥

काठी असलेले घोडेस्वार नृत्य करतात.

ਚਲੇ ਬਾਲ ਆਲੇ ॥
चले बाल आले ॥

ते निराधारांच्या घरी जातात.

ਹਸੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨਾਚੈ ॥
हसे प्रेत नाचै ॥

भुते हसतात आणि नाचतात.

ਰਣੰ ਰੰਗਿ ਰਾਚੈ ॥੪੩੪॥
रणं रंगि राचै ॥४३४॥

घोडे नाचत होते आणि भूत फिरत होते, राक्षस, हसत हसत युद्धात गढून गेले होते.434.

ਨਚੇ ਪਾਰਬਤੀਸੰ ॥
नचे पारबतीसं ॥

शिव नाचत आहे.

ਮੰਡਿਓ ਜੁਧ ਈਸੰ ॥
मंडिओ जुध ईसं ॥

त्याने युद्ध पुकारले आहे.

ਦਸੰ ਦਿਉਸ ਕੁਧੰ ॥
दसं दिउस कुधं ॥

क्रोध हा दहा दिशांना लपलेला असतो.

ਭਯੋ ਘੋਰ ਜੁਧੰ ॥੪੩੫॥
भयो घोर जुधं ॥४३५॥

शिव देखील नाचत लढले आणि अशा प्रकारे दहा दिवस हे संतापजनक युद्ध झाले.435.

ਪੁਨਰ ਬੀਰ ਤ੍ਯਾਗ੍ਰਯੋ ॥
पुनर बीर त्याग्रयो ॥

मग योद्ध्यांनी (युद्धाचा) त्याग केला आहे.

ਪਗੰ ਦ੍ਵੈਕੁ ਭਾਗ੍ਯੋ ॥
पगं द्वैकु भाग्यो ॥

दोन पावले मागे सरकली आहेत.

ਫਿਰ੍ਯੋ ਫੇਰਿ ਐਸੇ ॥
फिर्यो फेरि ऐसे ॥

मग थर आहेत

ਕ੍ਰੋਧੀ ਸਾਪ ਜੈਸੇ ॥੪੩੬॥
क्रोधी साप जैसे ॥४३६॥

मग राजा, शौर्याचा आत्मा सोडून, दोन पावले धावत गेला, पण नंतर तो सूड घेणाऱ्या सापासारखा फिरला.436.

ਪੁਨਰ ਜੁਧ ਮੰਡਿਓ ॥
पुनर जुध मंडिओ ॥

मग युद्ध सुरू झाले.

ਸਰੰ ਓਘ ਛੰਡਿਓ ॥
सरं ओघ छंडिओ ॥

खूप बाण मारले गेले आहेत.

ਤਜੈ ਵੀਰ ਬਾਣੰ ॥
तजै वीर बाणं ॥

शूर योद्धे बाण सोडतात,

ਮ੍ਰਿਤੰ ਆਇ ਤ੍ਰਾਣੰ ॥੪੩੭॥
म्रितं आइ त्राणं ॥४३७॥

मग त्याने पुन्हा युद्ध सुरू केले आणि बाणांचा वर्षाव केला, योद्ध्यांनी बाण सोडले आणि मृत्यूने त्यांना युद्धाच्या दहशतीतून मुक्त केले.437.

ਸਭੈ ਸਿਧ ਦੇਖੈ ॥
सभै सिध देखै ॥

सर्व सज्जन लोक पहात आहेत.

ਕਲੰਕ੍ਰਿਤ ਲੇਖੈ ॥
कलंक्रित लेखै ॥

(कल्की अवताराचे) कीर्ती लिहित आहेत.

ਧਨੰ ਧੰਨਿ ਜੰਪੈ ॥
धनं धंनि जंपै ॥

धन्य धन्य धन्य वाटते

ਲਖੈ ਭੀਰ ਕੰਪੈ ॥੪੩੮॥
लखै भीर कंपै ॥४३८॥

सर्व अभ्यासकांनी कल्कीला पाहिले आणि पुन्हा “ब्राव्हो, ब्राव्हो” म्हटले, त्याला पाहून भित्रे थरथर कापले.438.

ਨਰਾਜ ਛੰਦ ॥
नराज छंद ॥

नरज श्लोक

ਆਨਿ ਆਨਿ ਸੂਰਮਾ ਸੰਧਾਨਿ ਬਾਨ ਧਾਵਹੀਂ ॥
आनि आनि सूरमा संधानि बान धावहीं ॥

योद्धे येतात आणि त्यांचे बाण निशाणा करून पुढे जातात.

ਰੂਝਿ ਜੂਝ ਕੈ ਮਰੈ ਸੁ ਦੇਵ ਨਾਰਿ ਪਾਵਹੀਂ ॥
रूझि जूझ कै मरै सु देव नारि पावहीं ॥

आपल्या बाणांचे लक्ष्य असलेले योद्धे पुढे सरसावले आणि युद्धात हौतात्म्य पत्करले, त्यांनी स्वर्गीय मुलींशी लग्न केले.

ਸੁ ਰੀਝਿ ਰੀਝਿ ਅਛਰਾ ਅਲਛ ਸੂਰਣੋ ਬਰੈਂ ॥
सु रीझि रीझि अछरा अलछ सूरणो बरैं ॥

(त्या) देव स्त्रिया अदृश्य (किंवा अदृश्य) योद्धा म्हणून वेश धारण करतात.

ਪ੍ਰਬੀਨ ਬੀਨਿ ਬੀਨ ਕੈ ਸੁਧੀਨ ਪਾਨਿ ਕੈ ਧਰੈਂ ॥੪੩੯॥
प्रबीन बीनि बीन कै सुधीन पानि कै धरैं ॥४३९॥

स्वर्गीय कुमारिकाही प्रसन्न होऊन, त्यांना निवडून हात पकडणाऱ्या योद्ध्यांशी लग्न करू लागल्या.439.

ਸਨਧ ਬਧ ਅਧ ਹ੍ਵੈ ਬਿਰੁਧਿ ਸੂਰ ਧਾਵਹੀਂ ॥
सनध बध अध ह्वै बिरुधि सूर धावहीं ॥

सशस्त्र योद्धे धनुष्य बांधून ('बाध अध') समोर चार्ज करतात.

ਸੁ ਕ੍ਰੋਧ ਸਾਗ ਤੀਛਣੰ ਕਿ ਤਾਕਿ ਸਤ੍ਰੁ ਲਾਵਹੀਂ ॥
सु क्रोध साग तीछणं कि ताकि सत्रु लावहीं ॥

योद्धे, शय्यासकट, विरोधकांच्या दिशेने पडले आणि शत्रूंवर धारदार भ्याड मारले.

ਸੁ ਜੂਝਿ ਜੂਝ ਕੈ ਗਿਰੈ ਅਲੂਝ ਲੂਝ ਕੈ ਹਠੀਂ ॥
सु जूझि जूझ कै गिरै अलूझ लूझ कै हठीं ॥

ते लढाईत पडतात आणि हाती (योद्धे) असुरक्षित लढतात.