श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1230


ਛਿਤ ਮੈ ਡਾਰਿ ਸ੍ਰੋਣ ਕੇ ਰੰਗਾ ॥੧੦॥
छित मै डारि स्रोण के रंगा ॥१०॥

आणि रक्तासारखे रंग पृथ्वीवर फेकले गेले. 10.

ਜਬ ਤ੍ਰਿਯ ਸਾਥ ਸਜਨ ਕੇ ਗਈ ॥
जब त्रिय साथ सजन के गई ॥

जेव्हा राणी त्या गृहस्थाबरोबर गेली,

ਤਬ ਅਸ ਸਖੀ ਪੁਕਾਰਤ ਭਈ ॥
तब अस सखी पुकारत भई ॥

मग सखी असे फोन करू लागली

ਲਏ ਸਿੰਘ ਰਾਨੀ ਕਹ ਜਾਈ ॥
लए सिंघ रानी कह जाई ॥

की राणीला सिंह नेणार आहे,

ਕੋਊ ਆਨਿ ਲੇਹੁ ਛੁਟਕਾਈ ॥੧੧॥
कोऊ आनि लेहु छुटकाई ॥११॥

कोणीतरी येऊन (त्याच्यापासून) सुटका करून घेतली. 11.

ਸੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਸੁਨਿ ਪਾਯੋ ॥
सूरन सिंघ नाम सुनि पायो ॥

जेव्हा योद्ध्यांनी सिंहाचे नाव ऐकले,

ਤ੍ਰਸਤ ਭਏ ਅਸ ਕਰਨ ਉਚਾਯੋ ॥
त्रसत भए अस करन उचायो ॥

त्यामुळे ते घाबरले आणि त्यांनी हातात तलवारी काढल्या.

ਜਾਇ ਭੇਦ ਰਾਜਾ ਤਨ ਦਯੋ ॥
जाइ भेद राजा तन दयो ॥

(त्यांनी) जाऊन राजाला सर्व प्रकार सांगितला

ਲੈ ਕਰਿ ਸਿੰਘ ਰਾਨਿਯਹਿ ਗਯੋ ॥੧੨॥
लै करि सिंघ रानियहि गयो ॥१२॥

की राणीला सिंहाने पळवून नेले आहे. 12.

ਨ੍ਰਿਪ ਧੁਨਿ ਸੀਸ ਬਾਇ ਮੁਖ ਰਹਾ ॥
न्रिप धुनि सीस बाइ मुख रहा ॥

राजाने मान हलवली आणि अवाकच राहिला.

ਹੋਨਹਾਰ ਭਯੋ ਹੋਤ ਸੁ ਕਹਾ ॥
होनहार भयो होत सु कहा ॥

(म्हणून) ती प्रतिभावान झाली आहे, (आता) काय होऊ शकते.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਛੂ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥
भेद अभेद कछू नहि पायो ॥

(या प्रकरणाचे) रहस्य कोणालाही सापडले नाही.

ਲੈ ਰਾਨੀ ਕਹ ਜਾਰ ਸਿਧਾਯੋ ॥੧੩॥
लै रानी कह जार सिधायो ॥१३॥

आणि मित्र राणीला घेऊन निघून गेला. 13.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਇਕ੍ਰਯਾਨਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੯੧॥੫੫੪੯॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे दोइ सौ इक्रयानवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२९१॥५५४९॥अफजूं॥

श्री चारित्रोपख्यानातील त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संबदाच्या २९१ व्या चरित्राची सांगता येथे आहे, सर्व शुभ आहे. २९१.५५४९. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਉਤਰ ਸਿੰਘ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਇਕ ਭਾਰੋ ॥
उतर सिंघ न्रिपति इक भारो ॥

उत्तरसिंग नावाचा एक महान राजा

ਉਤਰ ਦਿਸਿ ਕੋ ਰਹਤ ਨ੍ਰਿਪਾਰੋ ॥
उतर दिसि को रहत न्रिपारो ॥

तो उत्तर दिशेला राहत होता.

ਉਤਰ ਮਤੀ ਧਾਮ ਤਿਹ ਨਾਰੀ ॥
उतर मती धाम तिह नारी ॥

त्याच्या घरी उत्तर मती नावाची एक स्त्री होती.

ਜਾ ਸਮ ਕਾਨ ਸੁਨੀ ਨ ਨਿਹਾਰੀ ॥੧॥
जा सम कान सुनी न निहारी ॥१॥

ज्याच्यासारखी गोष्ट कानाने ऐकली नाही आणि (डोळ्यांनी) पाहिली नाही. १.

ਤਹਾ ਲਹੌਰੀ ਰਾਇਕ ਆਯੋ ॥
तहा लहौरी राइक आयो ॥

लाहोरी राय नावाचा एक (व्यक्ती) आला.

ਰੂਪਵਾਨ ਸਭ ਗੁਨਨ ਸਵਾਯੋ ॥
रूपवान सभ गुनन सवायो ॥

जो सुंदर आणि सर्व गुणांनी युक्त होता.

ਜਬ ਅਬਲਾ ਤਿਹ ਹੇਰਤ ਭਈ ॥
जब अबला तिह हेरत भई ॥

जेव्हा महिलेने त्याला पाहिले

ਤਤਛਿਨ ਸਭ ਸੁਧਿ ਬੁਧਿ ਤਜਿ ਦਈ ॥੨॥
ततछिन सभ सुधि बुधि तजि दई ॥२॥

त्यामुळे त्या क्षणी तो सर्व शुद्ध ज्ञान विसरला. 2.

ਉਰ ਅੰਚਰਾ ਅੰਗਿਯਾ ਨ ਸੰਭਾਰੈ ॥
उर अंचरा अंगिया न संभारै ॥

(त्याच्याकडून) स्तन-वस्त्र आणि अंगांचे चिलखत जपले जात नव्हते.

ਕਹਬ ਕਛੂ ਹ੍ਵੈ ਕਛੂ ਉਚਾਰੈ ॥
कहब कछू ह्वै कछू उचारै ॥

(तिला) काहीतरी बोलायचे होते आणि काहीतरी बोलले.

ਪਿਯ ਪਿਯ ਰਟਤ ਸਦਾ ਮੁਖ ਰਹੈ ॥
पिय पिय रटत सदा मुख रहै ॥

ती नेहमी तोंडातून 'प्रिया प्रिया' म्हणायची

ਨਿਸ ਦਿਨ ਜਲ ਅਖਿਯਾ ਤੇ ਬਹੈ ॥੩॥
निस दिन जल अखिया ते बहै ॥३॥

आणि रात्रंदिवस डोळ्यातून पाणी वाहत राहिले. 3.

ਪੂਛਨ ਤਾਹਿ ਰਾਇ ਜਬ ਆਵੈ ॥
पूछन ताहि राइ जब आवै ॥

राजा त्याला विचारायला आला तेव्हा

ਮੁਹੌ ਨ ਭਾਖਿ ਉਤਰਹਿ ਦ੍ਰਯਾਵੈ ॥
मुहौ न भाखि उतरहि द्रयावै ॥

त्यामुळे ती तोंडातून बोलून काही उत्तर देत नसे.

ਝੂਮ ਝੂਮਿ ਝਟ ਦੈ ਛਿਤ ਝਰੈ ॥
झूम झूमि झट दै छित झरै ॥

(तो) जोराने पृथ्वीवर पडेल

ਬਾਰ ਬਾਰ ਪਿਯ ਸਬਦ ਉਚਰੈ ॥੪॥
बार बार पिय सबद उचरै ॥४॥

आणि 'प्रिय' हा शब्द वारंवार उच्चारला. 4.

ਅਦਭੁਤ ਹੇਰਿ ਰਾਇ ਹ੍ਵੈ ਰਹੈ ॥
अदभुत हेरि राइ ह्वै रहै ॥

(हे) पाहून राजाला आश्चर्य वाटले.

ਸਖਿਯਨ ਸੌ ਐਸੀ ਬਿਧਿ ਕਹੈ ॥
सखियन सौ ऐसी बिधि कहै ॥

आणि दासींना हे सांगायचे

ਯਾ ਅਬਲਾ ਕੌ ਕਸ ਹ੍ਵੈ ਗਯੋ ॥
या अबला कौ कस ह्वै गयो ॥

काय झालंय या अबलाला

ਜਾ ਤੇ ਹਾਲ ਐਸ ਇਹ ਭਯੋ ॥੫॥
जा ते हाल ऐस इह भयो ॥५॥

त्यामुळे हा प्रकार झाला आहे. ५.

ਯਾ ਕੌ ਕੌਨ ਜਤਨ ਤਬ ਕਰੈ ॥
या कौ कौन जतन तब करै ॥

मग त्यावर काय करायला हवे?

ਜਾ ਤੇ ਯਹ ਰਾਨੀ ਨਹਿ ਮਰੈ ॥
जा ते यह रानी नहि मरै ॥

ज्याने ही राणी मरण पावली नाही.

ਜੋ ਵਹ ਮਾਗੈ ਸੋ ਮੈ ਦੈ ਹੌ ॥
जो वह मागै सो मै दै हौ ॥

तो (परोपकारी) जे काही मागेल, तेच मी देईन.

ਰਾਨੀ ਨਿਮਿਤਿ ਕਰਵਤਹਿ ਲੈ ਹੌ ॥੬॥
रानी निमिति करवतहि लै हौ ॥६॥

(मी) राणीसाठी करवतीने कापायला तयार आहे. 6.

ਸਿਰ ਕਰਿ ਤਿਹ ਆਗੈ ਜਲ ਭਰੌ ॥
सिर करि तिह आगै जल भरौ ॥

मी त्याच्या डोक्यावर पाणी ओततो

ਬਾਰ ਬਾਰ ਤਾ ਕੇ ਪਗ ਪਰੌ ॥
बार बार ता के पग परौ ॥

आणि पुन्हा पुन्हा त्याच्या पाया पडेल.

ਜੋ ਰਾਨੀ ਕਾ ਰੋਗ ਮਿਟਾਵੈ ॥
जो रानी का रोग मिटावै ॥

राणीचा रोग कोण बरा करेल,

ਰਾਨੀ ਸਹਿਤ ਰਾਜ ਕਹ ਪਾਵੈ ॥੭॥
रानी सहित राज कह पावै ॥७॥

राणीसह त्याला (माझे) राज्य प्राप्त होवो. ७.

ਜੋ ਰਾਨੀ ਕਾ ਰੋਗੁ ਮਿਟਾਵੈ ॥
जो रानी का रोगु मिटावै ॥

ज्याने राणीचा आजार बरा होईल.

ਸੋ ਨਰ ਹਮ ਕਹ ਬਹੁਰਿ ਜਿਯਾਵੈ ॥
सो नर हम कह बहुरि जियावै ॥

तो माणूस मला पुन्हा जीवन देईल.

ਅਰਧ ਰਾਜ ਰਾਨੀ ਜੁਤ ਲੇਈ ॥
अरध राज रानी जुत लेई ॥

(त्यांनी सुद्धा) राणीसह अर्धे राज्य घेतले.

ਏਕ ਰਾਤ੍ਰਿ ਹਮ ਕਹ ਤ੍ਰਿਯ ਦੇਈ ॥੮॥
एक रात्रि हम कह त्रिय देई ॥८॥

एका रात्रीसाठी (त्याने) मला स्त्रीची दया करावी. 8.

ਏਕ ਦਿਵਸ ਵਹੁ ਰਾਜ ਕਰਾਵੈ ॥
एक दिवस वहु राज करावै ॥

(जो कोणी राणीला बरे करतो) ती एक दिवस राज्य करू शकेल