श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1328


ਸੁਨਤ ਬੈਨ ਬੇਗਮ ਡਰਪਾਨੀ ॥
सुनत बैन बेगम डरपानी ॥

(राजाचे) शब्द ऐकून बेगम घाबरली

ਥਰਹਰ ਕੰਪਾ ਮਿਤ੍ਰ ਤਿਹ ਮਾਨੀ ॥
थरहर कंपा मित्र तिह मानी ॥

आणि त्याचा गर्विष्ठ मित्रही हादरला.

ਅਬ ਹੀ ਮੁਝੈ ਭੂਪ ਗਹਿ ਲੈ ਹੈ ॥
अब ही मुझै भूप गहि लै है ॥

(आणि म्हणू लागला) आता मला राजा पकडेल

ਇਸੀ ਬਨ ਬਿਖੈ ਮਾਰਿ ਚੁਕੈ ਹੈ ॥੧੬॥
इसी बन बिखै मारि चुकै है ॥१६॥

आणि तो या जंगलात मारेल. 16.

ਨਾਰਿ ਕਹੀ ਪਿਯ ਜਿਨ ਜਿਯ ਡਰੋ ॥
नारि कही पिय जिन जिय डरो ॥

ती स्त्री प्रियकराला म्हणाली, (तू) मनात भीती बाळगू नकोस.

ਕਹੌ ਚਰਿਤ੍ਰ ਤੁਮੈ ਸੋ ਕਰੋ ॥
कहौ चरित्र तुमै सो करो ॥

चरित्र (मी) सांगतो तसे करा.

ਕਰੀ ਰੂਖ ਕੇ ਤਰੈ ਨਿਕਾਰਾ ॥
करी रूख के तरै निकारा ॥

(त्याने) हत्तीला पुलाखालून बाहेर काढले

ਲਪਟਿ ਰਹਾ ਤਾ ਸੌ ਤਹ ਯਾਰਾ ॥੧੭॥
लपटि रहा ता सौ तह यारा ॥१७॥

आणि त्याचा मित्र त्याला (ब्रिच्छ) चिकटला. १७.

ਆਪੁ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਯਾ ਪਯਾਨਾ ॥
आपु पिता प्रति किया पयाना ॥

ती तिच्या वडिलांकडे आली

ਮਾਰੇ ਰੀਛ ਰੋਝ ਮ੍ਰਿਗ ਨਾਨਾ ॥
मारे रीछ रोझ म्रिग नाना ॥

आणि (शिकारात) अनेक अस्वल, हरीण आणि हरण मारले.

ਤਾਹਿ ਬਿਲੋਕਿ ਪਿਤਾ ਚੁਪ ਰਹਾ ॥
ताहि बिलोकि पिता चुप रहा ॥

त्याला पाहून राजा गप्पच राहिला

ਝੂਠ ਲਖਾ ਤਿਹ ਤ੍ਰਿਯ ਮੁਹਿ ਕਹਾ ॥੧੮॥
झूठ लखा तिह त्रिय मुहि कहा ॥१८॥

आणि त्या दासीने मला जे सांगितले ते खोटे होते. १८.

ਉਸੀ ਸਖੀ ਕੋ ਪਲਟਿ ਪ੍ਰਹਾਰਾ ॥
उसी सखी को पलटि प्रहारा ॥

उलट त्याच सखीला (राजाने) मारले.

ਝੂਠ ਬਚਨ ਇਨ ਮੁਝੈ ਉਚਾਰਾ ॥
झूठ बचन इन मुझै उचारा ॥

की त्याने मला खोटे सांगितले.

ਖੇਲਿ ਅਖੇਟ ਭੂਪ ਗ੍ਰਿਹ ਆਯੋ ॥
खेलि अखेट भूप ग्रिह आयो ॥

शिकार खेळून राजा घरी आला.

ਤਿਸੀ ਬਿਰਛ ਤਰ ਕਰੀ ਲਖਾਯੋ ॥੧੯॥
तिसी बिरछ तर करी लखायो ॥१९॥

(कुमारी) त्या पुलाखालून हत्ती गेला. 19.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਪਕਰਿ ਭੁਜਾ ਗਜ ਪਰ ਪਿਯ ਲਯੋ ਚੜਾਇ ਕੈ ॥
पकरि भुजा गज पर पिय लयो चड़ाइ कै ॥

हात धरून प्रीतमला हत्तीवर बसवले

ਭੋਗ ਅੰਬਾਰੀ ਬੀਚ ਕਰੇ ਸੁਖ ਪਾਇ ਕੈ ॥
भोग अंबारी बीच करे सुख पाइ कै ॥

आणि आनंदाने अंबरीत लग्न केले.

ਲਪਟਿ ਲਪਟਿ ਦੋਊ ਕੇਲ ਕਰਤ ਮੁਸਕਾਇ ਕਰਿ ॥
लपटि लपटि दोऊ केल करत मुसकाइ करि ॥

(ते) दोघेही हसत हसत रतिकिरा करत होते

ਹੋ ਹਮਰੌ ਭੂਪਤਿ ਭੇਦ ਨ ਸਕਿਯੋ ਪਾਇ ਕਰਿ ॥੨੦॥
हो हमरौ भूपति भेद न सकियो पाइ करि ॥२०॥

(आणि विचार करत होते की) राजाला आमचे रहस्य सापडले नाही. 20.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਪਹਿਲੇ ਰੂਖ ਚੜਾਇ ਤਿਹ ਲੈ ਆਈ ਫਿਰਿ ਧਾਮ ॥
पहिले रूख चड़ाइ तिह लै आई फिरि धाम ॥

प्रथम तिला ब्रीचवर ठेवले आणि नंतर तिला घरी आणले.

ਉਲਟਾ ਤਿਹ ਝੂਠਾ ਕਿਯਾ ਭੇਦ ਦਿਯਾ ਜਿਹ ਬਾਮ ॥੨੧॥
उलटा तिह झूठा किया भेद दिया जिह बाम ॥२१॥

गुपित सांगणाऱ्या दासीला उलट खोटे ठरवण्यात आले. २१.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਚੁਹਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੪॥੬੭੮੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चुहतर चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७४॥६७८१॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा ३७४ वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे.३७४.६७८१. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਸਹਿਰ ਹੈ ਜਹਾ ॥
इसक तंबोल सहिर है जहा ॥

जिथे तांबोल नावाचे गाव होते.

ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਨਰਾਧਿਪ ਤਹਾ ॥
इसक तंबोल नराधिप तहा ॥

इस्क तांबोल नावाचा राजा होता.

ਸ੍ਰੀ ਸਿੰਗਾਰ ਮਤੀ ਤਿਹ ਦਾਰਾ ॥
स्री सिंगार मती तिह दारा ॥

त्याला शिगर मती नावाची पत्नी होती.

ਜਾ ਸੀ ਘੜੀ ਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਸੁ ਨਾਰਾ ॥੧॥
जा सी घड़ी न ब्रहमु सु नारा ॥१॥

ब्रह्मदेवाने तिच्याइतकी सुंदर दुसरी स्त्री निर्माण केली नव्हती. १.

ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥

अविचल:

ਸ੍ਰੀ ਜਗ ਜੋਬਨ ਦੇ ਤਿਹ ਸੁਤਾ ਬਖਾਨਿਯੈ ॥
स्री जग जोबन दे तिह सुता बखानियै ॥

त्यांच्या मुलीला जग जोबनची (देई) म्हणत.

ਦੁਤਿਯ ਰੂਪ ਕੀ ਰਾਸ ਜਗਤ ਮਹਿ ਜਾਨਿਯੈ ॥
दुतिय रूप की रास जगत महि जानियै ॥

जगातील दुसरा रास म्हणून त्यांची ओळख होती.

ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਭਾ ਜਲ ਥਲ ਮਹਿ ਜਾ ਕੀ ਜਾਨਿਯਤ ॥
अधिक प्रभा जल थल महि जा की जानियत ॥

तो पाण्यातील तेजासाठी ओळखला जात असे.

ਹੋ ਨਰੀ ਨਾਗਨੀ ਨਾਰਿ ਨ ਵੈਸੀ ਮਾਨਿਯਤ ॥੨॥
हो नरी नागनी नारि न वैसी मानियत ॥२॥

कोणतीही स्त्री किंवा नागन त्याच्यासारखा मानला जात नव्हता. 2.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਤਹ ਇਕ ਪੂਤ ਸਰਾਫ ਕੋ ਤਾ ਕੋ ਰੂਪ ਅਪਾਰ ॥
तह इक पूत सराफ को ता को रूप अपार ॥

एका सराफाचा मुलगा होता जो अतिशय सुंदर होता.

ਜੋਰਿ ਨੈਨਿ ਨਾਰੀ ਰਹੈ ਜਾਨਿ ਨ ਗ੍ਰਿਹ ਬਿਸੰਭਾਰ ॥੩॥
जोरि नैनि नारी रहै जानि न ग्रिह बिसंभार ॥३॥

जर एखाद्या स्त्रीने (त्याच्याशी) लग्न केले तर ती शुद्ध झाल्याशिवाय घरी जाऊ शकणार नाही. 3.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਰਾਜ ਸੁਤਾ ਤਾ ਕੀ ਛਬਿ ਲਹੀ ॥
राज सुता ता की छबि लही ॥

राज कुमारीने (एकदा) त्यांची प्रतिमा पाहिली

ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਮਨ ਮੈ ਅਸ ਕਹੀ ॥
मन बच क्रम मन मै अस कही ॥

आणि विचार, बोलणे आणि कृती करून तो मनातल्या मनात असे म्हणू लागला.

ਏਕ ਬਾਰ ਗਹਿ ਯਾਹਿ ਮੰਗਾਊ ॥
एक बार गहि याहि मंगाऊ ॥

जर मी ते एकदा पकडले आणि घरी नेले तर

ਕਾਮ ਭੋਗ ਰੁਚਿ ਮਾਨ ਮਚਾਊ ॥੪॥
काम भोग रुचि मान मचाऊ ॥४॥

तर मला त्याचा आवडीने आनंद घेऊ द्या. 4.

ਪਠੈ ਸਹਚਰੀ ਦਈ ਤਹਾ ਇਕ ॥
पठै सहचरी दई तहा इक ॥

एके दिवशी एका दासीला सारी गोष्ट

ਤਾਹਿ ਬਾਤ ਸਮੁਝਾਇ ਅਨਿਕ ਨਿਕ ॥
ताहि बात समुझाइ अनिक निक ॥

त्याला अनेक प्रकारे समजावून सांगून पाठवले.

ਅਮਿਤ ਦਰਬ ਦੈ ਤਾਹਿ ਭੁਲਾਈ ॥
अमित दरब दै ताहि भुलाई ॥

त्याला भरपूर पैसा देऊन (गरिबी) विसरले.

ਜਿਹ ਤਿਹ ਭਾਤਿ ਕੁਅਰਿ ਕੌ ਲਿਆਈ ॥੫॥
जिह तिह भाति कुअरि कौ लिआई ॥५॥

(तिला) तिने त्या कुमारला कसे आणले ते आवडले. ५.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਕਰਤ ਬਿਲਾਸਾ ॥
भाति भाति के करत बिलासा ॥

कोणत्याही व्यक्तीची भीती न बाळगता