श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1013


ਬਾਧਿ ਰਸਨ ਤਾ ਸੋ ਇਕ ਲਿਯੋ ॥
बाधि रसन ता सो इक लियो ॥

त्याला दोरी बांधली होती.

ਤਾਹਿ ਚਰਾਇ ਦਿਵਾਰਹਿ ਦਿਯੋ ॥੪॥
ताहि चराइ दिवारहि दियो ॥४॥

तिने त्याला बांधले आणि भिंतीवरून उडी मारण्यास सांगितले.(4)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਤਾ ਸੋ ਰਸਨ ਬਨ੍ਰਹਾਇ ਕੈ ਜਾਰਹਿ ਦਯੋ ਲੰਘਾਇ ॥
ता सो रसन बन्रहाइ कै जारहि दयो लंघाइ ॥

त्याला दोरीने बांधून तिने मित्राला पळून जाण्यास मदत केली.

ਮੂੜ ਰਾਵ ਚਕ੍ਰਿਤ ਰਹਿਯੋ ਸਕਿਯੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਨ ਪਾਇ ॥੫॥
मूड़ राव चक्रित रहियो सकियो चरित्र न पाइ ॥५॥

आणि मूर्ख राजाला सत्य कळले नाही.(५)(१)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਚਾਲੀਸਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੪੦॥੨੭੮੮॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ चालीसवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१४०॥२७८८॥अफजूं॥

राजा आणि मंत्री यांच्या शुभ चरित्र संभाषणाची 140 वी बोधकथा, आशीर्वादाने पूर्ण. (१४०)(२७८६)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਭਸਮਾਗਦ ਦਾਨੋ ਬਡੋ ਭੀਮ ਪੁਰੀ ਕੇ ਮਾਹਿ ॥
भसमागद दानो बडो भीम पुरी के माहि ॥

भीमपुरी नगरीत भस्मनगड नावाचा राक्षस राहत होता.

ਤਾਹਿ ਬਰਾਬਰਿ ਭਾਸਕਰਿ ਜੁਧ ਸਮੈ ਮੋ ਨਾਹਿ ॥੧॥
ताहि बराबरि भासकरि जुध समै मो नाहि ॥१॥

लढाईत, त्याच्याशी तुलना करण्यासारखी कोणीच नव्हती.(1)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਤਿਨ ਬਹੁ ਬੈਠਿ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਿਯੋ ॥
तिन बहु बैठि तपस्या कियो ॥

त्याने (दैत्य) बसून खूप तपश्चर्या केली

ਯੌ ਬਰਦਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਲਿਯੋ ॥
यौ बरदान रुद्र ते लियो ॥

त्याने बराच वेळ तप केले आणि त्याला शिवाचे वरदान प्राप्त झाले.

ਜਾ ਕੇ ਸਿਰ ਪਰ ਹਾਥ ਲਗਾਵੈ ॥
जा के सिर पर हाथ लगावै ॥

(तो) ज्याच्या डोक्यावर तो हात ठेवतो,

ਜਰਿ ਬਰਿ ਭਸਮ ਸੁ ਨਰ ਹੋ ਜਾਵੈ ॥੨॥
जरि बरि भसम सु नर हो जावै ॥२॥

कोणताही देह, ज्याच्या डोक्यावर त्याने हात ठेवला, तो राख होईल.(२)

ਤਿਨ ਗੌਰੀ ਕੋ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
तिन गौरी को रूप निहारियो ॥

त्याला गौरीचे (शिवाची पत्नी) रूप दिसले.

ਯਹੈ ਆਪਨੇ ਹ੍ਰਿਦੈ ਬਿਚਾਰਿਯੋ ॥
यहै आपने ह्रिदै बिचारियो ॥

जेव्हा त्याने पारबती (शिवाची पत्नी) पाहिली तेव्हा त्याने स्वतःशी विचार केला,

ਸਿਵ ਕੇ ਸੀਸ ਹਾਥ ਮੈ ਧਰਿਹੋ ॥
सिव के सीस हाथ मै धरिहो ॥

मी शिवाच्या मस्तकावर हात ठेवीन

ਛਿਨ ਮੈ ਯਾਹਿ ਭਸਮ ਕਰਿ ਡਰਿਹੋ ॥੩॥
छिन मै याहि भसम करि डरिहो ॥३॥

'मी शिवाच्या मस्तकावर हात ठेवीन आणि डोळ्याच्या क्षणी त्यांचा नाश करीन.' (3)

ਚਿਤ ਮੈ ਇਹੈ ਚਿੰਤ ਕਰਿ ਧਾਯੋ ॥
चित मै इहै चिंत करि धायो ॥

चितेत हा विचार घेऊन तो चालला

ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਕੇ ਬਧ ਹਿਤ ਆਯੋ ॥
महा रुद्र के बध हित आयो ॥

हे लक्षात घेऊन तो शिवाला मारायला आला.

ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਜਬ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
महा रुद्र जब नैन निहारियो ॥

जेव्हा महा रुद्र नयनासोबत दिसला

ਨਿਜੁ ਤ੍ਰਿਯ ਕੋ ਲੈ ਸੰਗ ਸਿਧਾਰਿਯੋ ॥੪॥
निजु त्रिय को लै संग सिधारियो ॥४॥

जेव्हा शिवाने त्याला पाहिले तेव्हा तो आपल्या पत्नीसह पळून गेला (4)

ਰੁਦ੍ਰ ਭਜਤ ਦਾਨੋ ਹੂੰ ਧਾਯੋ ॥
रुद्र भजत दानो हूं धायो ॥

रुद्राला पळताना पाहून राक्षसही (मागे) धावला.

ਦਛਿਨ ਪੂਰਬ ਸਿਵਹਿ ਭ੍ਰਮਾਯੋ ॥
दछिन पूरब सिवहि भ्रमायो ॥

शिवाला पळताना पाहून भुतांनी त्याचा पाठलाग केला.

ਪੁਨਿ ਪਛਿਮ ਕੋ ਹਰ ਜੂ ਧਯੋ ॥
पुनि पछिम को हर जू धयो ॥

मग शिव पश्चिमेकडे गेला.

ਪਾਛੇ ਲਗਿਯੋ ਤਾਹਿ ਸੋ ਗਯੋ ॥੫॥
पाछे लगियो ताहि सो गयो ॥५॥

शिव पूर्वेकडे निघाला आणि भूतही मागे गेला.(५)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਤੀਨਿ ਦਿਸਨ ਮੈ ਭ੍ਰਮਿ ਰਹਿਯੋ ਠੌਰ ਨ ਪਾਯੋ ਕੋਇ ॥
तीनि दिसन मै भ्रमि रहियो ठौर न पायो कोइ ॥

तो तिन्ही दिशांना फिरत राहिला, पण त्याला विश्रांतीची जागा मिळाली नाही.

ਉਤਰ ਦਿਸਿ ਕੋ ਪੁਨਿ ਭਜਿਯੋ ਹਰਿ ਜੂ ਕਰੈ ਸੁ ਹੋਇ ॥੬॥
उतर दिसि को पुनि भजियो हरि जू करै सु होइ ॥६॥

मग, देवाच्या इच्छेवर विसंबून तो उत्तरेकडे धावला.(६)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਜਬ ਉਤਰ ਕੋ ਰੁਦ੍ਰ ਸਿਧਾਯੋ ॥
जब उतर को रुद्र सिधायो ॥

जेव्हा रुद्र उत्तरेकडे गेला.

ਭਸਮਾਗਦ ਪਾਛੇ ਤਿਹ ਧਾਯੋ ॥
भसमागद पाछे तिह धायो ॥

शिव जेव्हा उत्तरेकडे निघाला तेव्हा भस्मनगडही पाठोपाठ निघाला, असा विचार करत.

ਯਾ ਕੋ ਭਸਮ ਅਬੈ ਕਰਿ ਦੈਹੋ ॥
या को भसम अबै करि दैहो ॥

(तो म्हणू लागला) मी आता सेवन करीन

ਛੀਨਿ ਪਾਰਬਤੀ ਕੋ ਤ੍ਰਿਯ ਕੈਹੋ ॥੭॥
छीनि पारबती को त्रिय कैहो ॥७॥

'मी त्याची राख करीन आणि पारबती घेऊन जाईन.'(७)

ਪਾਰਬਤੀ ਬਾਚ ॥
पारबती बाच ॥

पारबती चर्चा

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਯਾ ਬੌਰਾ ਤੇ ਮੂੜ ਤੈ ਕਾ ਬਰੁ ਲਿਯੋ ਬਨਾਇ ॥
या बौरा ते मूड़ तै का बरु लियो बनाइ ॥

'मूर्खा, तुला कोणते वरदान मिळाले आहे?

ਸਭ ਝੂਠਾ ਸੋ ਜਾਨਿਯੈ ਲੀਨ ਅਬੈ ਪਤਿਯਾਇ ॥੮॥
सभ झूठा सो जानियै लीन अबै पतियाइ ॥८॥

'हे सर्व खोटे आहे, तुम्ही ते तपासू शकता.(8)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਪ੍ਰਥਮ ਹਾਥ ਨਿਜੁ ਸਿਰ ਪਰ ਧਰੋ ॥
प्रथम हाथ निजु सिर पर धरो ॥

प्रथम आपल्या डोक्यावर हात ठेवा.

ਲਹਿਹੋ ਏਕ ਕੇਸ ਜਬ ਜਰੋ ॥
लहिहो एक केस जब जरो ॥

'सुरुवातीला डोक्यावर हात ठेवायचा प्रयत्न करा, दोन केस जळले तर.

ਤਬ ਸਿਰ ਕਰ ਸਿਵ ਜੂ ਕੇ ਧਰਿਯੋ ॥
तब सिर कर सिव जू के धरियो ॥

मग शिवाच्या मस्तकावर हात ठेवा

ਮੋ ਕੋ ਨਿਜੁ ਨਾਰੀ ਲੈ ਕਰਿਯੋ ॥੯॥
मो को निजु नारी लै करियो ॥९॥

'मग तू शिवाच्या मस्तकावर हात ठेवून मला जिंकून दे.'(9)

ਯੌ ਬਚ ਦੈਤ ਸ੍ਰਵਨ ਜਬ ਕਰਿਯੋ ॥
यौ बच दैत स्रवन जब करियो ॥

जेव्हा राक्षसाने हे ऐकले (तेव्हा)

ਹਾਥ ਅਪਨੇ ਸਿਰ ਪਰ ਧਰਿਯੋ ॥
हाथ अपने सिर पर धरियो ॥

जेव्हा भूताने आपल्या कानांनी हे ऐकले तेव्हा त्याने त्याच्या डोक्यावर हात ठेवला.

ਛਿਨਕ ਬਿਖੈ ਮੂਰਖ ਜਰਿ ਗਯੋ ॥
छिनक बिखै मूरख जरि गयो ॥

मुर्ख शार्डमध्ये जाळला

ਸਿਵ ਕੋ ਸੋਕ ਦੂਰਿ ਕਰ ਦਯੋ ॥੧੦॥
सिव को सोक दूरि कर दयो ॥१०॥

एका झटक्यात, मूर्ख जाळला गेला आणि शिवाचा त्रास नाहीसा झाला.(l0)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਅਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਰਿ ਪਾਰਬਤੀ ਦੀਨੋ ਅਸੁਰ ਜਰਾਇ ॥
अस चरित्र करि पारबती दीनो असुर जराइ ॥

अशा चरित्राच्या माध्यमातून पारबतीने पिशाच्चाचा नायनाट केला.