श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1082


ਤਬ ਤਿਨ ਕਾਮ ਜਾਰ ਸੋਊ ਕਿਯੋ ॥
तब तिन काम जार सोऊ कियो ॥

मग त्या माणसानेही तेच केले

ਮੂਕ ਮੰਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਕੋ ਦਿਯੋ ॥
मूक मंत्र राजा को दियो ॥

आणि गुप्त मंत्र राजाला दिला.

ਆਪਨ ਤਾ ਕੌ ਗੁਰੂ ਕਹਾਯੋ ॥
आपन ता कौ गुरू कहायो ॥

स्वतःला गुरू म्हणवून घेत.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਰਾਵ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥੬॥
भेद अभेद राव नहि पायो ॥६॥

राजा भेड आभेद काही समजू शकला नाही. 6.

ਜਬ ਰਾਜਾ ਅੰਤਹਪੁਰ ਆਏ ॥
जब राजा अंतहपुर आए ॥

जेव्हा राजा रणवासात आला.

ਤਬ ਰਾਨੀ ਯੌ ਬਚਨ ਸੁਨਾਏ ॥
तब रानी यौ बचन सुनाए ॥

तेव्हा राणी म्हणाली,

ਗੁਰ ਜੁ ਭ੍ਰਮਾਵੈ ਰਾਇ ਨ ਭ੍ਰਮਿਯੈ ॥
गुर जु भ्रमावै राइ न भ्रमियै ॥

हे राजन! गुरूला फसवायचे असेल तर फसवू नका.

ਭਲੀ ਬੁਰੀ ਗੁਰ ਕਰੇ ਸੁ ਛਮਿਯੈ ॥੭॥
भली बुरी गुर करे सु छमियै ॥७॥

गुरु वाईट किंवा चांगले बोलले तर त्याला क्षमा करा. ७.

ਜੋ ਗੁਰ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਦਰਬੁ ਚੁਰਾਵੈ ॥
जो गुर ग्रिह को दरबु चुरावै ॥

गुरूने घरातील संपत्ती चोरली तर.

ਸੌਕ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਨ ਕੇਲ ਕਮਾਵੈ ॥
सौक त्रिया तन केल कमावै ॥

(किंवा) स्त्रीला प्रेम करणे,

ਜੋ ਕੁਪਿ ਕਰੈ ਖੜਗ ਕੋ ਵਾਰਾ ॥
जो कुपि करै खड़ग को वारा ॥

(किंवा) रागावून खार्गवर हल्ला करणे,

ਜੋ ਸਿਖ ਭ੍ਰਮਤ ਲਹੈ ਸੋ ਮਾਰਾ ॥੮॥
जो सिख भ्रमत लहै सो मारा ॥८॥

(म्हणून) फसवणूक झालेल्या शीखला मारण्यात आले. 8.

ਜਿਨ ਨੈ ਮੰਤ੍ਰ ਕਛੂ ਜਿਹ ਦਯੋ ॥
जिन नै मंत्र कछू जिह दयो ॥

गुरूंनी काही मंत्र सांगितले आहेत

ਤਿਨ ਗੁਰ ਮੋਲ ਸਿਖ ਕੋ ਲਯੋ ॥
तिन गुर मोल सिख को लयो ॥

त्यामुळे त्या शीखला गुरूने हरण केले आहे.

ਭਗਨਿ ਮਾਤ ਜੌ ਰਮਤ ਨਿਹਰੀਯੈ ॥
भगनि मात जौ रमत निहरीयै ॥

(जर आपण त्याला पाहिले तर) त्याच्या आई व बहिणीशी संभोग करताना

ਸੀਸ ਝੁਕਾਇ ਰੋਸ ਨਹਿ ਕਰੀਯੈ ॥੯॥
सीस झुकाइ रोस नहि करीयै ॥९॥

त्यामुळे मान खाली घालून निषेध करू नका. ९.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਸਭਾ ਪਰਬ ਭੀਤਰ ਸੁਨੀ ਜਮ ਕੀ ਕਥਾ ਰਸਾਲ ॥
सभा परब भीतर सुनी जम की कथा रसाल ॥

('महाभारत'ची) सभापर्वात यमाची एक रंजक कथा ऐकली.

ਬ੍ਰਯਾਸਾਸਿਨ ਸੁਕ ਬਕਤ੍ਰ ਤੇ ਸੋ ਤੁਹਿ ਕਹੌ ਉਤਾਲ ॥੧੦॥
ब्रयासासिन सुक बकत्र ते सो तुहि कहौ उताल ॥१०॥

(हे राजा!) आता बियासच्या आसनावर (बसलेल्या) सुकदेवाकडून ऐकून मी तुला पटकन सांगतो. 10.

ਜਮ ਰਾਜਾ ਰਿਖਿ ਏਕ ਕੋ ਘਰ ਮੈ ਕਿਯੋ ਪਯਾਨ ॥
जम राजा रिखि एक को घर मै कियो पयान ॥

राजा जाम एका ऋषीच्या घरी गेला.

ਮਾਤ ਭਗਨਿ ਰਿਖਿ ਬਾਲ ਸੌ ਰਤਿ ਮਾਨੀ ਰੁਚਿ ਮਾਨ ॥੧੧॥
मात भगनि रिखि बाल सौ रति मानी रुचि मान ॥११॥

(तो) ऋषीची माता, बहीण आणि पत्नी यांच्याशी व्याजाने खेळला. 11.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਜਬ ਰਿਖਿ ਚਲਿ ਅਪੁਨੇ ਗ੍ਰਿਹ ਆਯੋ ॥
जब रिखि चलि अपुने ग्रिह आयो ॥

जेव्हा ऋषी (बाहेरून) गेले आणि त्यांच्या घरी आले

ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਰਮਤ ਪੁਰਖ ਲਖਿ ਪਾਯੋ ॥
त्रिय सौ रमत पुरख लखि पायो ॥

म्हणून एका पुरुषाला (त्याच्या) पत्नीसोबत मजा करताना पाहिले.

ਧਰਮ ਬਿਚਾਰ ਨ ਤਿਹ ਕਛੁ ਕਹਿਯੋ ॥
धरम बिचार न तिह कछु कहियो ॥

धर्मानुसार (अतिथीची सेवा करण्याचे कर्तव्य) विचारात घेऊन त्याला काही सांगितले नाही.

ਤਿਹ ਪਗ ਮਾਥ ਛੂਆਵਨ ਚਹਿਯੋ ॥੧੨॥
तिह पग माथ छूआवन चहियो ॥१२॥

(सगोन) पायांनी (त्याच्या) कपाळाला स्पर्श करायचा होता. 12.

ਸਿਰ ਮੌ ਚਰਨ ਛੁਅਤ ਧਰ ਰਹਿਯੋ ॥
सिर मौ चरन छुअत धर रहियो ॥

(त्याचे) पाय डोक्याला स्पर्श करू द्या.

ਧੰਨ੍ਯ ਧੰਨ੍ਯ ਤਾ ਕੌ ਜਮ ਕਹਿਯੋ ॥
धंन्य धंन्य ता कौ जम कहियो ॥

जाम त्याला धन्य म्हणत.

ਮੈ ਹੌ ਕਾਲ ਜਗਤ ਜਿਹ ਘਾਯੋ ॥
मै हौ काल जगत जिह घायो ॥

(हे ऋषी!) मी काल आहे ज्याने सर्व जगाचा वध केला आहे.

ਤੇਰੋ ਧਰਮ ਬਿਲੋਕਨ ਆਯੋ ॥੧੩॥
तेरो धरम बिलोकन आयो ॥१३॥

(मी आलो आहे) तुमचा धर्म पाहण्यासाठी. 13.

ਸੁਨਤ ਹੁਤੌ ਤੈਸੋ ਤੁਹਿ ਦੇਖਿਯੋ ॥
सुनत हुतौ तैसो तुहि देखियो ॥

जसे मी (तुझे) ऐकले आहे, तसेच मी पाहिले आहे.

ਧਰਮ ਸਕਲ ਤੁਮਰੌ ਅਵਰੇਖਿਯੋ ॥
धरम सकल तुमरौ अवरेखियो ॥

(मी) तुमच्या सर्व धर्माचा अंदाज लावला आहे.

ਤੋਰੇ ਬਿਖੈ ਕਪਟ ਕਛੁ ਨਾਹੀ ॥
तोरे बिखै कपट कछु नाही ॥

तुमच्यात दांभिकपणा नाही.

ਯੌ ਮੈ ਲਹਿਯੋ ਸਾਚੁ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥੧੪॥
यौ मै लहियो साचु मन माही ॥१४॥

ही वस्तुस्थिती मी माझ्या मनात स्वीकारली आहे. 14.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਨਿਰਖ ਸਤਤਾ ਬਿਪ੍ਰ ਕੀ ਮਨ ਮੈ ਮੋਦ ਬਢਾਇ ॥
निरख सतता बिप्र की मन मै मोद बढाइ ॥

ब्रह्म (ऋषी) सत्य पाहून मन प्रसन्न होऊन

ਜਿਯਨ ਮੁਕਤਿ ਤਾ ਕੌ ਦਿਯੋ ਕਾਲ ਦਾਨ ਬਰ ਦਾਇ ॥੧੫॥
जियन मुकति ता कौ दियो काल दान बर दाइ ॥१५॥

कालाने त्याला जीवनमुक्त होण्याचे वरदान दिले. १५.

ਨ੍ਰਿਪ ਕੌ ਪ੍ਰਥਮ ਪ੍ਰਬੋਧ ਕਰਿ ਜਾਰਹਿ ਲਯੋ ਬੁਲਾਇ ॥
न्रिप कौ प्रथम प्रबोध करि जारहि लयो बुलाइ ॥

(राणीने) राजाला समजावले आणि मित्राला बोलावले

ਪ੍ਰਗਟਿ ਖਾਟ ਡਸਵਾਇ ਕੈ ਭੋਗ ਕਿਯੋ ਸੁਖ ਪਾਇ ॥੧੬॥
प्रगटि खाट डसवाइ कै भोग कियो सुख पाइ ॥१६॥

आणि सर्वांसमोर अंथरूण पसरून (मित्रासह) आनंदाने लाड केला. 16.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਤਬ ਲੌ ਆਪ ਰਾਵ ਜੂ ਆਯੋ ॥
तब लौ आप राव जू आयो ॥

तेवढ्यात राजा स्वतः आला

ਤ੍ਰਿਯ ਸੌ ਰਮਤ ਜਾਰ ਲਖਿ ਪਾਯੋ ॥
त्रिय सौ रमत जार लखि पायो ॥

आणि त्या पुरुषाला स्त्रीसोबत मजा करताना पाहिले.

ਕਥਾ ਸੰਭਾਰਿ ਵਹੈ ਚੁਪ ਰਹਿਯੋ ॥
कथा संभारि वहै चुप रहियो ॥

गोष्ट आठवून तो गप्पच राहिला

ਤਿਨ ਕੌ ਕੋਪ ਬਚਨ ਨਹਿ ਕਹਿਯੋ ॥੧੭॥
तिन कौ कोप बचन नहि कहियो ॥१७॥

आणि त्याला रागाचा एकही शब्द बोलला नाही. १७.

ਚਰਨ ਛੁਅਨ ਤਾ ਕੇ ਚਿਤ ਚਹਿਯੋ ॥
चरन छुअन ता के चित चहियो ॥

पायाला स्पर्श करावासा वाटू लागला

ਵੈਸਹਿ ਜਾਰ ਭਜਤ ਤ੍ਰਿਯ ਰਹਿਯੋ ॥
वैसहि जार भजत त्रिय रहियो ॥

आणि तो पुरुष त्याच प्रकारे स्त्रीला लाड करत राहिला.

ਤਬ ਯੌ ਜਾਰਿ ਕਾਢਿ ਕਰਿ ਦਿਯੋ ॥
तब यौ जारि काढि करि दियो ॥

त्यानंतर त्या व्यक्तीने त्याला बाहेर काढले.

ਮੂਰਖ ਸੀਸ ਨ੍ਯਾਇ ਕਰਿ ਗਯੋ ॥੧੮॥
मूरख सीस न्याइ करि गयो ॥१८॥

मुर्खाने डोके टेकवले आणि निघून गेला. १८.

ਜੜ ਜਾਨ੍ਯੋ ਮੁਹਿ ਗੁਰੂ ਭ੍ਰਮਾਯੋ ॥
जड़ जान्यो मुहि गुरू भ्रमायो ॥

मूर्खाला वाटले की मला गुरूंनी फसवले आहे

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕਛੂ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥
भेद अभेद कछू नहि पायो ॥

आणि फरकाचा विचार केला नाही.

ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਬਲਾ ਛਲਿ ਗਈ ॥
इह चरित्र अबला छलि गई ॥

या चारित्र्याने महिलेने राजाला फसवले

ਰਤਿ ਕਰਿ ਮਾਥ ਟਿਕਾਵਤ ਭਈ ॥੧੯॥
रति करि माथ टिकावत भई ॥१९॥

आणि रती-क्रीडा करून, कपाळ (त्याच्याकडून) ठेवली. 19.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਪਤਿ ਦੇਖਤ ਰਤਿ ਮਾਨਿ ਕੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਮਾਥ ਟਿਕਾਇ ॥
पति देखत रति मानि कै न्रिप को माथ टिकाइ ॥

पतीच्या नजरेत तिने (मित्राशी) संभोग करून राजापासून आपले डोके फिरवले.

ਧਨ ਦੀਨੋ ਸਭ ਪ੍ਰੀਤਮਹਿ ਐਸੇ ਚਰਿਤ ਦਿਖਾਇ ॥੨੦॥
धन दीनो सभ प्रीतमहि ऐसे चरित दिखाइ ॥२०॥

असे चारित्र्य दाखवून त्याने प्रीतमला भरपूर पैसे दिले. 20.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਇਕ ਸੌ ਛਿਆਨਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੧੯੬॥੩੬੮੯॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे इक सौ छिआनवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥१९६॥३६८९॥अफजूं॥

श्री चरितोपख्यानातील त्रिचरित्राच्या मंत्री भूप संवादाच्या १९६ व्या अध्यायाचा समारोप येथे आहे, सर्व शुभ आहे. १९६.३६८९. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਤ੍ਰਿਯ ਰਨਰੰਗ ਮਤੀ ਇਕ ਕਹਿਯੈ ॥
त्रिय रनरंग मती इक कहियै ॥

रणरंग माती नावाची बाई म्हणायची.

ਤਾ ਸਮ ਅਵਰ ਨ ਰਾਨੀ ਲਹਿਯੈ ॥
ता सम अवर न रानी लहियै ॥

तिच्यासारखी दुसरी राणी नव्हती.

ਅਪ੍ਰਮਾਨ ਤਿਹ ਪ੍ਰਭਾ ਬਿਰਾਜੈ ॥
अप्रमान तिह प्रभा बिराजै ॥

तिला खूप सौंदर्य होते

ਜਾ ਕੋ ਨਿਰਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਲਾਜੈ ॥੧॥
जा को निरख चंद्रमा लाजै ॥१॥

ज्याला पाहून चंद्रही लालूच यायचा. १.

ਏਕ ਦੁਰਗ ਤਿਨ ਬਡੌ ਤਕਾਯੋ ॥
एक दुरग तिन बडौ तकायो ॥

त्याने एक मोठा किल्ला पाहिला.

ਯਹੈ ਰਾਨਿਯਹਿ ਮੰਤ੍ਰਿ ਉਪਜਾਯੋ ॥
यहै रानियहि मंत्रि उपजायो ॥

(राणीच्या मनात) एक कल्पना आली (हा किल्ला काबीज करायचा).

ਡੋਰਾ ਪਾਚ ਸਹੰਸ੍ਰ ਸਵਾਰੇ ॥
डोरा पाच सहंस्र सवारे ॥

(त्याला) पाच हजार बॅरल तयार मिळाले

ਤਾ ਮੈ ਪੁਰਖ ਪਾਚ ਸੈ ਡਾਰੈ ॥੨॥
ता मै पुरख पाच सै डारै ॥२॥

आणि त्यात पाचशे माणसे (सैनिक) ठेवा. 2.

ਕਛੂ ਆਪ ਕੌ ਤ੍ਰਾਸ ਜਤਾਯੋ ॥
कछू आप कौ त्रास जतायो ॥

तुमच्या काही भीती व्यक्त करण्यासाठी

ਏਕ ਦੂਤ ਦ੍ਰੁਗ ਸਾਹਿ ਪਠਾਯੋ ॥
एक दूत द्रुग साहि पठायो ॥

(त्याने) गडाच्या स्वामीकडे दूत पाठवला

ਠਉਰ ਕਬੀਲਨ ਕੌ ਹ੍ਯਾਂ ਪਾਊ ॥
ठउर कबीलन कौ ह्यां पाऊ ॥

की माझ्या टोळीला इथे राहायला जागा मिळाली तर

ਮੈ ਤੁਰਕਨ ਸੌ ਖੜਗ ਬਜਾਊ ॥੩॥
मै तुरकन सौ खड़ग बजाऊ ॥३॥

मग मी तुर्कांसह लोह चांगले घेऊ शकेन. 3.

ਤੇ ਸੁਨਿ ਬੈਨ ਭੂਲਿ ਏ ਗਏ ॥
ते सुनि बैन भूलि ए गए ॥

त्याचे म्हणणे ऐकून ते विसरले

ਗੜ ਮੈ ਪੈਠਨ ਡੋਰਾ ਦਏ ॥
गड़ मै पैठन डोरा दए ॥

(जेणेकरून त्यात शत्रूची युक्ती नसेल). (त्यांनी) डोलांना किल्ल्यात प्रवेश दिला.

ਕੋਟ ਦ੍ਵਾਰ ਕੇ ਜਬੈ ਉਤਰੇ ॥
कोट द्वार के जबै उतरे ॥

किल्ल्याच्या दरवाज्यावर (तो) उतरताच,