श्री दसाम ग्रंथ

पान - 273


ਭ੍ਰਿਗੰ ਅੰਗੁਰਾ ਬਿਆਸ ਤੇ ਲੈ ਬਿਸਿਸਟੰ ॥
भ्रिगं अंगुरा बिआस ते लै बिसिसटं ॥

अगस्त्य, भृंग, अंगिरा, व्यास, वसिष्ठ यांच्यासह सर्व ऋषी,

ਬਿਸ੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਉ ਬਾਲਮੀਕੰ ਸੁ ਅਤ੍ਰੰ ॥
बिस्वामित्र अउ बालमीकं सु अत्रं ॥

विश्वामित्र, बाल्मिक, अत्री,

ਦੁਰਬਾਸਾ ਸਭੈ ਕਸਪ ਤੇ ਆਦ ਲੈ ਕੈ ॥੬੯੬॥
दुरबासा सभै कसप ते आद लै कै ॥६९६॥

विश्वामित्र, वाल्मिकी, दुर्वासा, कश्यप आणि अत्री यांच्यासोबत त्यांच्याकडे आले.696.

ਜਭੈ ਰਾਮ ਦੇਖੈ ਸਭੈ ਬਿਪ ਆਏ ॥
जभै राम देखै सभै बिप आए ॥

सर्व ब्राह्मण आल्याचे श्रीरामांनी पाहिले

ਪਰਯੋ ਧਾਇ ਪਾਯੰ ਸੀਆ ਨਾਥ ਜਗਤੰ ॥
परयो धाइ पायं सीआ नाथ जगतं ॥

जेव्हा रामाने सर्व ब्राह्मणांना आपल्याकडे येताना पाहिले तेव्हा सीता आणि जगाचा स्वामी राम त्यांच्या चरणांना स्पर्श करण्यासाठी धावला.

ਦਯੋ ਆਸਨੰ ਅਰਘੁ ਪਾਦ ਰਘੁ ਤੇਣੰ ॥
दयो आसनं अरघु पाद रघु तेणं ॥

(तेव्हा) श्रीरामांनी त्यांना बसण्यासाठी आसन दिले आणि चारनामृत घेतले

ਦਈ ਆਸਿਖੰ ਮੌਨਨੇਸੰ ਪ੍ਰਸਿੰਨਯੰ ॥੬੯੭॥
दई आसिखं मौननेसं प्रसिंनयं ॥६९७॥

त्यांनी त्यांना आसन दिले, त्यांचे पाय धुतले आणि सर्व महान ऋषींनी त्यांना आनंदाने आशीर्वाद दिला.697.

ਭਈ ਰਿਖ ਰਾਮੰ ਬਡੀ ਗਿਆਨ ਚਰਚਾ ॥
भई रिख रामं बडी गिआन चरचा ॥

राम आणि ऋषी यांच्यात मोठी ज्ञान चर्चा झाली.

ਕਹੋ ਸਰਬ ਜੌਪੈ ਬਢੈ ਏਕ ਗ੍ਰੰਥਾ ॥
कहो सरब जौपै बढै एक ग्रंथा ॥

ऋषी आणि राम यांच्यात दैवी ज्ञानाशी संबंधित महान चर्चा झाल्या आणि त्या सर्वांचे वर्णन केले तर हा ग्रंथ (ग्रंथ) मोठा होईल.

ਬਿਦਾ ਬਿਪ੍ਰ ਕੀਨੇ ਘਨੀ ਦਛਨਾ ਦੈ ॥
बिदा बिप्र कीने घनी दछना दै ॥

(मग) त्याने सर्व ब्राह्मणांना पुष्कळ आशीर्वाद देऊन निरोप दिला.

ਚਲੇ ਦੇਸ ਦੇਸੰ ਮਹਾ ਚਿਤ ਹਰਖੰ ॥੬੯੮॥
चले देस देसं महा चित हरखं ॥६९८॥

जे आनंदाने आपापल्या ठिकाणी गेले त्यांना निरोप देताना सर्व ऋषींना योग्य भेटवस्तू दिल्या गेल्या.698.

ਇਹੀ ਬੀਚ ਆਯੋ ਮ੍ਰਿਤੰ ਸੂਨ ਬਿਪੰ ॥
इही बीच आयो म्रितं सून बिपं ॥

त्याच वेळी एक ब्राह्मण आला ज्याचा मुलगा मरण पावला होता.

ਜੀਐ ਬਾਲ ਆਜੈ ਨਹੀ ਤੋਹਿ ਸ੍ਰਾਪੰ ॥
जीऐ बाल आजै नही तोहि स्रापं ॥

याच काळात एक ऋषी आपल्या मृत मुलाचे प्रेत घेऊन आले आणि रामाला म्हणाले, जर माझ्या मुलाला जिवंत केले नाही तर मी तुला शाप देईन.

ਸਭੈ ਰਾਮ ਜਾਨੀ ਚਿਤੰ ਤਾਹਿ ਬਾਤਾ ॥
सभै राम जानी चितं ताहि बाता ॥

कारण तुमच्या दोषामुळे मुलगे आई-वडील असतानाच मरायला लागले आहेत). रामाने त्यांचे सर्व शब्द मनावर घेतले

ਦਿਸੰ ਬਾਰਣੀ ਤੇ ਬਿਬਾਣੰ ਹਕਾਰਯੋ ॥੬੯੯॥
दिसं बारणी ते बिबाणं हकारयो ॥६९९॥

रामाने त्याच्या मनात त्याबद्दल विचार केला आणि ते आपल्या हवाई वाहनाने पश्चिम दिशेकडे निघाले.699.

ਹੁਤੋ ਏਕ ਸੂਦ੍ਰੰ ਦਿਸਾ ਉਤ੍ਰ ਮਧੰ ॥
हुतो एक सूद्रं दिसा उत्र मधं ॥

(कारण असे की) उत्तर दिशेला एक शूद्र राहत होता.

ਝੁਲੈ ਕੂਪ ਮਧੰ ਪਰਯੋ ਔਧ ਮੁਖੰ ॥
झुलै कूप मधं परयो औध मुखं ॥

वायव्य दिशेला एक शूद्र विहिरीत उलटला होता

ਮਹਾ ਉਗ੍ਰ ਤੇ ਜਾਪ ਪਸਯਾਤ ਉਗ੍ਰੰ ॥
महा उग्र ते जाप पसयात उग्रं ॥

(तो) महान व्रत करणारा अत्यंत जड तपश्चर्या करीत होता.

ਹਨਯੋ ਤਾਹਿ ਰਾਮੰ ਅਸੰ ਆਪ ਹਥੰ ॥੭੦੦॥
हनयो ताहि रामं असं आप हथं ॥७००॥

तो तपश्चर्या करत असताना रामाने त्याला आपल्या हाताने मारले.७००.

ਜੀਯੋ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਤ੍ਰੰ ਹਰਯੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸੋਗੰ ॥
जीयो ब्रहम पुत्रं हरयो ब्रहम सोगं ॥

(शूद्र मेल्याबरोबर) ब्राह्मणाचा मुलगा मेला आणि ब्राह्मणाचे दुःख संपले.

ਬਢੀ ਕੀਰਤ ਰਾਮੰ ਚਤੁਰ ਕੁੰਟ ਮਧੰ ॥
बढी कीरत रामं चतुर कुंट मधं ॥

ब्राह्मणपुत्राला पुन्हा जीवदान मिळाले आणि त्याची व्यथा संपली. रामाची स्तुती चारही दिशांना पसरली.

ਕਰਯੋ ਦਸ ਸਹੰਸ੍ਰ ਲਉ ਰਾਜ ਅਉਧੰ ॥
करयो दस सहंस्र लउ राज अउधं ॥

(श्रीराम) अयोध्येवर दहा हजार वर्षे राज्य केले

ਫਿਰੀ ਚਕ੍ਰ ਚਾਰੋ ਬਿਖੈ ਰਾਮ ਦੋਹੀ ॥੭੦੧॥
फिरी चक्र चारो बिखै राम दोही ॥७०१॥

अशा रीतीने सर्वत्र रामाचा जयजयकार झाला आणि त्याच्या राज्यावर दहा हजार वर्षे राज्य केले.७०१.

ਜਿਣੇ ਦੇਸ ਦੇਸੰ ਨਰੇਸੰ ਤ ਰਾਮੰ ॥
जिणे देस देसं नरेसं त रामं ॥

राष्ट्रांचा राजा राम जिंकला.

ਮਹਾ ਜੁਧ ਜੇਤਾ ਤਿਹੂੰ ਲੋਕ ਜਾਨਯੋ ॥
महा जुध जेता तिहूं लोक जानयो ॥

रामाने विविध देशांच्या राजांना जिंकले आणि ते तिन्ही लोकांमध्ये एक महान विजेते मानले गेले.

ਦਯੋ ਮੰਤ੍ਰੀ ਅਤ੍ਰੰ ਮਹਾਭ੍ਰਾਤ ਭਰਥੰ ॥
दयो मंत्री अत्रं महाभ्रात भरथं ॥

(त्याने) भाऊ भरत यांना मुख्यमंत्रीपद दिले

ਕੀਯੋ ਸੈਨ ਨਾਥੰ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਕੁਮਾਰੰ ॥੭੦੨॥
कीयो सैन नाथं सुमित्रा कुमारं ॥७०२॥

त्याने भरत यांना आपले मंत्री केले आणि सुमित्राचे पुत्र लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न यांना आपले सेनापती केले.702.

ਮ੍ਰਿਤਗਤ ਛੰਦ ॥
म्रितगत छंद ॥

मृत्युगत श्लोक

ਸੁਮਤਿ ਮਹਾ ਰਿਖ ਰਘੁਬਰ ॥
सुमति महा रिख रघुबर ॥

श्रीराम हे महान बुद्धीचे महर्षी होते.

ਦੁੰਦਭ ਬਾਜਤਿ ਦਰ ਦਰ ॥
दुंदभ बाजति दर दर ॥

महान ऋषी रघुवीर (राम) यांच्या दारावर ढोल वाजत आहे.

ਜਗ ਕੀਅਸ ਧੁਨ ਘਰ ਘਰ ॥
जग कीअस धुन घर घर ॥

जगाच्या घरात आणि देवाच्या लोकांमध्ये

ਪੂਰ ਰਹੀ ਧੁਨ ਸੁਰਪੁਰ ॥੭੦੩॥
पूर रही धुन सुरपुर ॥७०३॥

आणि संपूर्ण जगात, सर्व घरांमध्ये आणि देवांच्या निवासस्थानात त्याचा जयजयकार झाला.703.

ਸੁਢਰ ਮਹਾ ਰਘੁਨੰਦਨ ॥
सुढर महा रघुनंदन ॥

श्रीरामाची डील बाहुली खूप सुंदर आहे,

ਜਗਪਤ ਮੁਨ ਗਨ ਬੰਦਨ ॥
जगपत मुन गन बंदन ॥

रघुनंदन या नावाने ओळखला जाणारा, राम हा जगाचा स्वामी आहे आणि ऋषीमुनी त्याची पूजा करतात.

ਧਰਧਰ ਲੌ ਨਰ ਚੀਨੇ ॥
धरधर लौ नर चीने ॥

रामाला माणसे पर्वतापर्यंत सर्वांचा आधार म्हणून ओळखतात.

ਸੁਖ ਦੈ ਦੁਖ ਬਿਨ ਕੀਨੇ ॥੭੦੪॥
सुख दै दुख बिन कीने ॥७०४॥

त्याने पृथ्वीवरील लोकांना ओळखले आणि त्यांचे दुःख दूर करून त्यांचे सांत्वन केले.704.

ਅਰ ਹਰ ਨਰ ਕਰ ਜਾਨੇ ॥
अर हर नर कर जाने ॥

श्रीराम हे शत्रूंचा नाश करणारे म्हणून लोक ओळखतात

ਦੁਖ ਹਰ ਸੁਖ ਕਰ ਮਾਨੇ ॥
दुख हर सुख कर माने ॥

सर्व लोक त्याला शत्रूंचा नाश करणारे, दुःख दूर करणारे आणि सुख-सुविधा देणारे मानले

ਪੁਰ ਧਰ ਨਰ ਬਰਸੇ ਹੈ ॥
पुर धर नर बरसे है ॥

सत्पुरुष अयोध्यापुरीचा आश्रय म्हणून रामाची सेवा करतात,

ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਅਭੈ ਹੈ ॥੭੦੫॥
रूप अनूप अभै है ॥७०५॥

त्यांच्या अद्वितीय व्यक्तिमत्त्वामुळे आणि निर्भय आशीर्वादामुळे संपूर्ण अयोध्या नगरी सुखात राहत आहे.705.

ਅਨਕਾ ਛੰਦ ॥
अनका छंद ॥

अंका श्लोक

ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ ॥
प्रभू है ॥

(श्री राम) सर्वांचा स्वामी आहे,

ਅਜੂ ਹੈ ॥
अजू है ॥

उवांपासून मुक्त आहेत,

ਅਜੈ ਹੈ ॥
अजै है ॥

जिंकले नाहीत,

ਅਭੈ ਹੈ ॥੭੦੬॥
अभै है ॥७०६॥

तो राम देव आहे, अनंत, अजिंक्य आणि निर्भय आहे.706.

ਅਜਾ ਹੈ ॥
अजा है ॥

न जन्मलेले आहेत

ਅਤਾ ਹੈ ॥
अता है ॥

(सर्वोच्च) पुरुष आहे,

ਅਲੈ ਹੈ ॥
अलै है ॥

संपूर्ण जग आहे