श्री दसाम ग्रंथ

पान - 51


ਸੁ ਮਾਰਿ ਝਾਰਿ ਤੀਰਿਯੰ ॥
सु मारि झारि तीरियं ॥

रागाने भरलेले योद्धे पुढे सरकत बाण सोडतात.

ਸਬਦ ਸੰਖ ਬਜਿਯੰ ॥
सबद संख बजियं ॥

संख वाजवण्याचा आवाज येतो

ਸੁ ਬੀਰ ਧੀਰ ਸਜਿਯੰ ॥੧੮॥
सु बीर धीर सजियं ॥१८॥

शंख फुंकला जातो आणि अशा भयंकर काळात योद्धे संयमाने शोभतात. १८.

ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ ॥
रसावल छंद ॥

रसाळ श्लोक

ਤੁਰੀ ਸੰਖ ਬਾਜੇ ॥
तुरी संख बाजे ॥

तुतारी आणि तुतारी वाजत आहेत.

ਮਹਾਬੀਰ ਸਾਜੇ ॥
महाबीर साजे ॥

तुतारी आणि शंख वाजवतात आणि महान योद्धे प्रभावी दिसतात.

ਨਚੇ ਤੁੰਦ ਤਾਜੀ ॥
नचे तुंद ताजी ॥

सरपटणारे घोडे नाचत आहेत

ਮਚੇ ਸੂਰ ਗਾਜੀ ॥੧੯॥
मचे सूर गाजी ॥१९॥

वेगाने धावणारे घोडे नाचतात आणि शूर योद्धे उत्तेजित होतात.19.

ਝਿਮੀ ਤੇਜ ਤੇਗੰ ॥
झिमी तेज तेगं ॥

धारदार तलवारी चमकत आहेत,

ਮਨੋ ਬਿਜ ਬੇਗੰ ॥
मनो बिज बेगं ॥

चमकणाऱ्या धारदार तलवारी विजेसारख्या चमकत आहेत.

ਉਠੈ ਨਦ ਨਾਦੰ ॥
उठै नद नादं ॥

नदीचा आवाज येत आहे.

ਧੁਨ ਨ੍ਰਿਬਿਖਾਦੰ ॥੨੦॥
धुन न्रिबिखादं ॥२०॥

ढोल-ताशांचा आवाज उठतो आणि सतत ऐकू येतो. 20.

ਤੁਟੇ ਖਗ ਖੋਲੰ ॥
तुटे खग खोलं ॥

(कुठेतरी) तलवारी आणि कवटी तुटलेली आहेत,

ਮੁਖੰ ਮਾਰ ਬੋਲੰ ॥
मुखं मार बोलं ॥

कुठे दुधारी तलवारी आणि शिरस्त्राण तुटलेले, तर कुठे योद्धे ओरडतात ‘मार, मार’.

ਧਕਾ ਧੀਕ ਧਕੰ ॥
धका धीक धकं ॥

कुठेतरी धोका आहे.

ਗਿਰੇ ਹਕ ਬਕੰ ॥੨੧॥
गिरे हक बकं ॥२१॥

कुठेतरी योद्ध्यांना जबरदस्तीने ठोकले जाते आणि कुठेतरी गोंधळून जाऊन ते खाली पडले. २१.

ਦਲੰ ਦੀਹ ਗਾਹੰ ॥
दलं दीह गाहं ॥

(कुठेतरी) मोठ्या पक्षांना पायदळी तुडवले जात आहे,

ਅਧੋ ਅੰਗ ਲਾਹੰ ॥
अधो अंग लाहं ॥

मोठ्या सैन्याला पायदळी तुडवले जात आहे आणि हातपाय अर्धे तुकडे केले जात आहेत.

ਪ੍ਰਯੋਘੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥
प्रयोघं प्रहारं ॥

(कुठेतरी वीर) लोखंडी गदा मारतात

ਬਕੈ ਮਾਰ ਮਾਰੰ ॥੨੨॥
बकै मार मारं ॥२२॥

लांबलचक पोलादी गदा मारल्या जातात आणि ‘मार, मार’ अशा घोषणा दिल्या जातात.22.

ਨਦੀ ਰਕਤ ਪੂਰੰ ॥
नदी रकत पूरं ॥

नदी रक्ताने भरलेली आहे,

ਫਿਰੀ ਗੈਣਿ ਹੂਰੰ ॥
फिरी गैणि हूरं ॥

रक्ताचा प्रवाह भरला आहे आणि तासा आकाशात फिरत आहेत.

ਗਜੇ ਗੈਣਿ ਕਾਲੀ ॥
गजे गैणि काली ॥

काली देवी आकाशात गर्जना करत आहे

ਹਸੀ ਖਪਰਾਲੀ ॥੨੩॥
हसी खपराली ॥२३॥

देवी काली आकाशात गर्जना करत आहे आणि पिशाच हसत आहेत.23.

ਮਹਾ ਸੂਰ ਸੋਹੰ ॥
महा सूर सोहं ॥

महान नायक सुंदर आहेत,

ਮੰਡੇ ਲੋਹ ਕ੍ਰੋਹੰ ॥
मंडे लोह क्रोहं ॥

स्टीलने सुसज्ज आणि रागाने भरलेले महान योद्धे प्रभावी दिसतात.

ਮਹਾ ਗਰਬ ਗਜਿਯੰ ॥
महा गरब गजियं ॥

मोठ्या अभिमानाने फुटतो

ਧੁਣੰ ਮੇਘ ਲਜਿਯੰ ॥੨੪॥
धुणं मेघ लजियं ॥२४॥

ते मोठ्या अभिमानाने गर्जना करतात आणि ते ऐकून ढग लाजतात.24.

ਛਕੇ ਲੋਹ ਛਕੰ ॥
छके लोह छकं ॥

(योद्धे) चिलखतांनी शोभतात

ਮੁਖੰ ਮਾਰ ਬਕੰ ॥
मुखं मार बकं ॥

योद्धे पोलादी शस्त्रांनी सजलेले आहेत आणि ‘मार, मार’ असा जयघोष करतात.

ਮੁਖੰ ਮੁਛ ਬੰਕੰ ॥
मुखं मुछ बंकं ॥

(नायकांच्या) चेहऱ्याला कुरळे मिशा आहेत

ਭਿਰੇ ਛਾਡ ਸੰਕੰ ॥੨੫॥
भिरे छाड संकं ॥२५॥

त्यांच्या चेहऱ्यावर तिरकस मुसळ आहे आणि ते जीवाची पर्वा न करता लढतात. २५.

ਹਕੰ ਹਾਕ ਬਾਜੀ ॥
हकं हाक बाजी ॥

( योद्धा ) घोड्यांना ( बाजी ) आकड्या लावून.

ਘਿਰੀ ਸੈਣ ਸਾਜੀ ॥
घिरी सैण साजी ॥

तेथे आरडाओरडा सुरू आहे आणि सैन्याने वेढा घातला आहे.

ਚਿਰੇ ਚਾਰ ਢੂਕੇ ॥
चिरे चार ढूके ॥

चिड (योद्धे) चारही बाजूंनी समर्पक आहेत

ਮੁਖੰ ਮਾਰ ਕੂਕੇ ॥੨੬॥
मुखं मार कूके ॥२६॥

प्रचंड रागाने सर्व बाजूंनी ‘मार, मार’ असे ओरडत योद्धे धावले.

ਰੁਕੇ ਸੂਰ ਸੰਗੰ ॥
रुके सूर संगं ॥

योद्धे गाण्यांमध्ये अडकले आहेत,

ਮਨੋ ਸਿੰਧੁ ਗੰਗੰ ॥
मनो सिंधु गंगं ॥

योद्धे समुद्राबरोबर गंगेप्रमाणे आपल्या लंकेने भेटत आहेत.

ਢਹੇ ਢਾਲ ਢਕੰ ॥
ढहे ढाल ढकं ॥

(अनेक) ढालींच्या मागे लपलेले आहेत

ਕ੍ਰਿਪਾਣ ਕੜਕੰ ॥੨੭॥
क्रिपाण कड़कं ॥२७॥

त्यांपैकी बरेच जण त्यांच्या ढालीच्या आच्छादनात धडकी भरवणाऱ्या स्वर्ड्सला कर्कश आवाजाने तोडतात.27.

ਹਕੰ ਹਾਕ ਬਾਜੀ ॥
हकं हाक बाजी ॥

घोड्यांना आव्हान किंवा जोखड

ਨਚੇ ਤੁੰਦ ਤਾਜੀ ॥
नचे तुंद ताजी ॥

ओरडण्यामागून आरडाओरडा होतो आणि वेगाने धावणारे घोडे नाचतात.

ਰਸੰ ਰੁਦ੍ਰ ਪਾਗੇ ॥
रसं रुद्र पागे ॥

(योद्धे) रौडा रसात रंगले आहेत

ਭਿਰੇ ਰੋਸ ਜਾਗੇ ॥੨੮॥
भिरे रोस जागे ॥२८॥

योद्धे अत्यंत क्रूर आहेत आणि क्रोध जागृत करून लढत आहेत.28.

ਗਿਰੇ ਸੁਧ ਸੇਲੰ ॥
गिरे सुध सेलं ॥

(योद्धे) धारदार भाल्यांनी पडले आहेत

ਭਈ ਰੇਲ ਪੇਲੰ ॥
भई रेल पेलं ॥

धारदार लान्स खाली पडल्या आहेत आणि प्रचंड ठोठावले आहे.

ਪਲੰਹਾਰ ਨਚੇ ॥
पलंहार नचे ॥

मांसाहारी नाचत आहेत

ਰਣੰ ਬੀਰ ਮਚੇ ॥੨੯॥
रणं बीर मचे ॥२९॥

मांस खाणारे नाचत आहेत आणि योद्धे गरम युद्धात गुंतले आहेत.29.