श्री दसाम ग्रंथ

पान - 1343


ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਦਰਬ ਲੁਟਾਵਤ ॥
भाति भाति तन दरब लुटावत ॥

आणि ती एकमेकांचे पैसे चोरायची.

ਯੌ ਕਹਿ ਸਭਹੂੰ ਸੀਸ ਝੁਕਾਵੈ ॥
यौ कहि सभहूं सीस झुकावै ॥

(ती) असे बोलून सर्वांसमोर नतमस्तक झाली

ਯਹ ਕਾਜੀ ਸੁੰਦਰ ਹ੍ਵੈ ਜਾਵੈ ॥੫॥
यह काजी सुंदर ह्वै जावै ॥५॥

की हे कारण सुंदर बनते. ५.

ਏਕ ਦਿਵਸ ਉਪ ਪਤਿਹਿ ਬੁਲਾਈ ॥
एक दिवस उप पतिहि बुलाई ॥

(त्याने) एके दिवशी उपपतीला (पुरुषाला) बोलावले

ਕਾਨ ਲਾਗਿ ਸਭ ਬਾਤ ਸਿਖਾਈ ॥
कान लागि सभ बात सिखाई ॥

आणि कानाजवळ सगळा खुलासा केला.

ਬੀਚ ਛਪਾਇ ਸਦਨ ਕੇ ਰਾਖਾ ॥
बीच छपाइ सदन के राखा ॥

(त्याला) घरात लपवून ठेवले

ਔਰ ਨਾਰਿ ਸੌ ਭੇਵ ਨ ਭਾਖਾ ॥੬॥
और नारि सौ भेव न भाखा ॥६॥

आणि इतर कोणत्याही स्त्रीला रहस्य सांगितले नाही. 6.

ਸਭ ਮਲੇਛ ਉਠਿ ਫਜਿਰ ਬੁਲਾਏ ॥
सभ मलेछ उठि फजिर बुलाए ॥

त्याने सर्व मुस्लिमांना ('मालेच') पहाटे ('फजर') बोलावले.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਸਾਥ ਜਿਵਾਏ ॥
भाति भाति के साथ जिवाए ॥

आणि विविध प्रकारचे जेवण दिले.

ਕਹਿਯੋ ਸਭੈ ਮਿਲਿ ਦੇਹੁ ਦੁਆਇ ॥
कहियो सभै मिलि देहु दुआइ ॥

(ते म्हणू लागले की) सर्व मिळून दुआ द्या

ਮਮ ਪਤਿ ਸੁੰਦਰਿ ਕਰੈ ਖੁਦਾਇ ॥੭॥
मम पति सुंदरि करै खुदाइ ॥७॥

देव माझ्या पतीला सुंदर बनवो. ७.

ਸਭਹੂੰ ਹਾਥ ਤਸਬਿਯੈ ਲੀਨੀ ॥
सभहूं हाथ तसबियै लीनी ॥

सर्वांनी हातात तसबीस (माला) धरल्या

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਦੁਆਇ ਤਵਨ ਕਹ ਦੀਨੀ ॥
बहु बिधि दुआइ तवन कह दीनी ॥

आणि त्याला विपुल प्रार्थना केली.

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਕਰੀ ਸੁਨਾਇ ॥
भाति भाति तन करी सुनाइ ॥

त्याला अनेक प्रकारे सांगितले

ਤਵ ਪਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕਰੈ ਖੁਦਾਇ ॥੮॥
तव पति सुंदर करै खुदाइ ॥८॥

देव तुझ्या पतीला सुंदर बनवो. 8.

ਲੈ ਦੁਆਇ ਤ੍ਰਿਯ ਧਾਮ ਸਿਧਾਈ ॥
लै दुआइ त्रिय धाम सिधाई ॥

महिला दुआ घेऊन घरी आली

ਮਾਰਿ ਕਾਜਿਯਹਿ ਦਿਯੋ ਦਬਾਈ ॥
मारि काजियहि दियो दबाई ॥

आणि काझीला ठार मारून दडपले.

ਕਰਿ ਕਾਜੀ ਲੈਗੀ ਤਿਹ ਤਹਾ ॥
करि काजी लैगी तिह तहा ॥

तिने त्याला (माणूस) काझी बनवले आणि तिथे नेले.

ਪੜਤ ਕਿਤਾਬ ਮੁਲਾਨੇ ਜਹਾ ॥੯॥
पड़त किताब मुलाने जहा ॥९॥

जिथे मौलाना पुस्तक ('कुराण') वाचत होते. ९.

ਪ੍ਰਜਾ ਨਿਰਖਿ ਤਾ ਕਹ ਹਰਖਾਨੀ ॥
प्रजा निरखि ता कह हरखानी ॥

(सर्व) लोक त्याला पाहून आनंदित झाले

ਸਾਚੁ ਕਿਤਾਬ ਆਪਨੀ ਜਾਨੀ ॥
साचु किताब आपनी जानी ॥

आणि त्याचे पुस्तक खरे असल्याचे मानले.

ਹਮ ਜੋ ਯਾ ਕਹ ਦਈ ਦੁਆਇ ॥
हम जो या कह दई दुआइ ॥

(म्हणे) आम्ही ज्यांनी दुआ दिली,

ਯਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਰਾ ਖੁਦਾਇ ॥੧੦॥
या ते सुंदर करा खुदाइ ॥१०॥

असे करून देवाने (ते) सुंदर केले आहे. 10.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਪ੍ਰਥਮ ਕਾਜਿਯਹਿ ਘਾਈ ॥
इह बिधि प्रथम काजियहि घाई ॥

अशा प्रकारे त्याने काझीला प्रथम ठार मारले

ਬਰਤ ਭਈ ਅਪਨਾ ਸੁਖਦਾਈ ॥
बरत भई अपना सुखदाई ॥

आणि त्याच्या मित्राशी लग्न केले.

ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਕਿਨੂੰ ਬਿਚਾਰਾ ॥
भेद अभेद न किनूं बिचारा ॥

फरक कोणालाच कळला नाही.

ਇਹ ਛਲ ਬਰਾ ਅਪਨਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ॥੧੧॥
इह छल बरा अपना प्यारा ॥११॥

या युक्तीने मित्राशी लग्न केले. 11.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਤੁਮ ਸਭ ਹੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ ਦੀਨੀ ਹਮੈ ਦੁਆਇ ॥
तुम सभ ही अति क्रिपा कर दीनी हमै दुआइ ॥

(स्त्री म्हणू लागली) तुम्ही सर्वांनी मला खूप कृपा केली आहे.

ਤਾ ਤੇ ਪਤਿ ਸੁੰਦਰ ਭਯੋ ਕੀਨੀ ਮਯਾ ਖੁਦਾਇ ॥੧੨॥
ता ते पति सुंदर भयो कीनी मया खुदाइ ॥१२॥

ज्याद्वारे देवाने दया दाखवली आणि माझ्या पतीला सुंदर केले. 12.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਇਕ੍ਯਾਨਵੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੯੧॥੬੯੬੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ इक्यानवे चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३९१॥६९६६॥अफजूं॥

श्री चरित्रोपाख्यानच्या त्रिचरित्रातील मंत्री भूप संवादाचा ३९१ वा अध्याय येथे संपतो, सर्व शुभ आहे.३९१.६९६६. चालते

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਭੂਪ ਸੁ ਧਰਮ ਸੈਨ ਇਕ ਸੁਨਿਯਤ ॥
भूप सु धरम सैन इक सुनियत ॥

धरम सेन नावाचा राजा ऐकत असे.

ਜਿਹ ਸਮਾਨ ਜਗ ਦੁਤਿਯ ਨ ਗੁਨਿਯਤ ॥
जिह समान जग दुतिय न गुनियत ॥

ज्यांच्यासारखा जगात दुसरा कोणीही मानला जात नव्हता.

ਚੰਦਨ ਦੇ ਤਿਹ ਨਾਰਿ ਭਨਿਜੈ ॥
चंदन दे तिह नारि भनिजै ॥

त्यांच्या पत्नीचे नाव चंदन दे (देई) होते.

ਜਿਹ ਮੁਖ ਛਬਿ ਨਿਸਕਰ ਕਹ ਦਿਜੈ ॥੧॥
जिह मुख छबि निसकर कह दिजै ॥१॥

ज्याच्या तोंडाला चंद्राची उपमा दिली होती. १.

ਸੰਦਲ ਦੇ ਦੁਹਿਤਾ ਤਿਹ ਸੁਹੈ ॥
संदल दे दुहिता तिह सुहै ॥

त्यांना चंदन (देई) नावाची मुलगी होती.

ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਜਛ ਭੁਜੰਗਨ ਮੋਹੈ ॥
खग म्रिग जछ भुजंगन मोहै ॥

(तो) पक्षी, मृग, यक्ष, साप इत्यादी (सर्वांना) पूजत होता.

ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਭਾ ਤਨ ਮੋ ਤਿਨ ਧਰੀ ॥
अधिक प्रभा तन मो तिन धरी ॥

त्याच्या अंगात खूप तेज होते. (असे वाटले)

ਮਦਨ ਸੁ ਨਾਰ ਭਰਤ ਜਨੁ ਭਰੀ ॥੨॥
मदन सु नार भरत जनु भरी ॥२॥

जणू कामदेवांनी (स्वतःचा) अर्थ भरला होता. ॥२॥

ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਤ ਏਕ ਸੁਘਰ ਤਿਨ ਹੇਰਿਯੋ ॥
न्रिप सुत एक सुघर तिन हेरियो ॥

त्याला एक देखणा राजकुमार दिसला

ਮਦਨ ਆਨਿ ਤਾ ਕਾ ਤਨ ਘੇਰਿਯੋ ॥
मदन आनि ता का तन घेरियो ॥

आणि कामदेव येऊन त्यांच्या शरीराला घेरले.

ਸਖੀ ਏਕ ਤਹ ਦਈ ਪਠਾਈ ॥
सखी एक तह दई पठाई ॥

त्याच्याकडे एक सखी पाठवली.

ਅਨਿਕ ਜਤਨ ਕਰਿ ਕੈ ਤਿਹ ਲ੍ਯਾਈ ॥੩॥
अनिक जतन करि कै तिह ल्याई ॥३॥

(तिने) त्याला आणण्यासाठी खूप प्रयत्न केले. 3.

ਆਨਿ ਸਜਨ ਤਿਨ ਦਯੋ ਮਿਲਾਇ ॥
आनि सजन तिन दयो मिलाइ ॥

(सखी) मित्राला घेऊन आली आणि त्याला राज कुमारीसोबत जोडले

ਰਮੀ ਕੁਅਰਿ ਤਾ ਸੌ ਲਪਟਾਇ ॥
रमी कुअरि ता सौ लपटाइ ॥

आणि राज कुमारीने त्याला मिठी मारून प्रेम केले.

ਅਟਕ ਗਯੋ ਜਿਯ ਤਜਾ ਨ ਜਾਈ ॥
अटक गयो जिय तजा न जाई ॥

(त्याचे) मन (राजकुमार) सोबत जोडले गेले, (आणि आता तो) सोडू शकला नाही.

ਇਹ ਬਿਧਿ ਤਿਨ ਕੀਨੀ ਚਤੁਰਾਈ ॥੪॥
इह बिधि तिन कीनी चतुराई ॥४॥

(त्याला कायमचे मिळावे म्हणून) त्याने अशी युक्ती केली. 4.

ਤੋਪ ਬਡੀ ਇਕ ਲਈ ਮੰਗਾਇ ॥
तोप बडी इक लई मंगाइ ॥

त्याने मोठी तोफ मागवली,

ਜਿਹ ਮਹਿ ਬੈਠਿ ਮਨੁਛ ਤੇ ਜਾਇ ॥
जिह महि बैठि मनुछ ते जाइ ॥

ज्यात माणसाला बसायला जागा होती.

ਮੰਤ੍ਰ ਸਕਤਿ ਕਰਿ ਤਾ ਮੋ ਬਰੀ ॥
मंत्र सकति करि ता मो बरी ॥

तिने मंत्राच्या सामर्थ्याने त्याच्यात प्रवेश केला

ਮਿਤ੍ਰ ਭਏ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਰੀ ॥੫॥
मित्र भए इह भाति उचरी ॥५॥

आणि मित्राशी असे बोलले.5.

ਮਿਤ੍ਰ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਸਖੀ ਬੁਲਾਈ ॥
मित्र बिदा करि सखी बुलाई ॥

मित्राचा निरोप घेत त्याने सखीला हाक मारली

ਇਹ ਬਿਧਿ ਤਾਹਿ ਕਹਾ ਸਮੁਝਾਈ ॥
इह बिधि ताहि कहा समुझाई ॥

आणि म्हणून त्याला समजावून सांगितले

ਤੋਪ ਬਿਖੈ ਮੁਹਿ ਡਾਰਿ ਚਲੈਯਹੁ ॥
तोप बिखै मुहि डारि चलैयहु ॥

मला तोफेत टाका आणि धावा

ਇਹ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਤ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ ਪਹੁਚੈਯਹੁ ॥੬॥
इह न्रिप सुत के ग्रिह पहुचैयहु ॥६॥

आणि राज कुमारच्या घरी पोहोचवा. 6.

ਜਬ ਸਹਚਰਿ ਐਸੇ ਸੁਨਿ ਲਈ ॥
जब सहचरि ऐसे सुनि लई ॥

जेव्हा सखीने हे ऐकले

ਦਾਰੂ ਡਾਰਿ ਆਗਿ ਤਿਹ ਦਈ ॥
दारू डारि आगि तिह दई ॥

म्हणून त्याने बारूद ('दारू') (तोफेत) टाकून ती पेटवली.

ਗੋਰਾ ਜਿਮਿ ਲੈ ਕੁਅਰਿ ਚਲਾਯੋ ॥
गोरा जिमि लै कुअरि चलायो ॥

राज कुमारीला बॉल सारखे चालवले गेले

ਮੰਤ੍ਰ ਸਕਤਿ ਜਮ ਨਿਕਟ ਨ ਆਯੋ ॥੭॥
मंत्र सकति जम निकट न आयो ॥७॥

आणि मंत्राच्या शक्तीमुळे जाम जवळ आला नाही.7.

ਜਾਇ ਪਰੀ ਨਿਜੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੇ ਘਰ ॥
जाइ परी निजु प्रीतम के घर ॥

(ती) प्रेयसीच्या घरी जाईल,

ਪਾਹਨ ਜੈਸ ਹਨਾ ਗੋਫਨ ਕਰਿ ॥
पाहन जैस हना गोफन करि ॥

जसा घुबणीतून दगड फेकला जातो.

ਨਿਰਖਿ ਮੀਤ ਤਿਹ ਲਿਯਾ ਉਠਾਈ ॥
निरखि मीत तिह लिया उठाई ॥

मित्राने त्याला पाहिले आणि उचलले.

ਪੋਛਿ ਅੰਗਿ ਉਰ ਸਾਥ ਲਗਾਈ ॥੮॥
पोछि अंगि उर साथ लगाई ॥८॥

त्याने (त्याचे) शरीर पुसले आणि छातीवर ठेवले. 8.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दुहेरी:

ਮੀਤ ਅਧਿਕ ਉਪਮਾ ਕਰੀ ਧੰਨ੍ਯ ਕੁਅਰਿ ਕਾ ਨੇਹ ॥
मीत अधिक उपमा करी धंन्य कुअरि का नेह ॥

मित्राने तिची भरभरून स्तुती करत राज कुमारीच्या प्रेमाला आशीर्वाद दिला.

ਗੋਲਾ ਹ੍ਵੈ ਤੋਪਹਿ ਉਡੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰੀ ਨ ਦੇਹਿ ॥੯॥
गोला ह्वै तोपहि उडी चिंता करी न देहि ॥९॥

तो एक बॉल बनला आणि तोफेतून उडून गेला आणि त्याच्या शरीराची काळजीही केली नाही. ९.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चोवीस:

ਇਤੈ ਕੁਅਰਿ ਮਿਤਵਾ ਕੇ ਗਈ ॥
इतै कुअरि मितवा के गई ॥

इकडे राज कुमारी मित्राकडे गेली

ਉਤੈ ਸਖਿਨ ਭੂਪਹਿ ਸੁਧਿ ਦਈ ॥
उतै सखिन भूपहि सुधि दई ॥

आणि सखीने तिथे जाऊन राजाला माहिती दिली

ਦਾਰੂ ਡਾਰਿ ਅਨਲ ਹਮ ਦਈ ॥
दारू डारि अनल हम दई ॥

गनपावडर घालून मी आग लावली

ਤੋਪ ਬਿਖੈ ਤਰੁਨੀ ਉਡਿ ਗਈ ॥੧੦॥
तोप बिखै तरुनी उडि गई ॥१०॥

आणि राज कुमारी तोफेतून उडून गेली. 10.