श्री दसाम ग्रंथ

पान - 226


ਨਾਕ ਕਟੀ ਨਿਰਲਾਜ ਨਿਸਾਚਰ ਨਾਹ ਨਿਪਾਤਤ ਨੇਹੁ ਨ ਮਾਨਯੋ ॥੨੫੯॥
नाक कटी निरलाज निसाचर नाह निपातत नेहु न मानयो ॥२५९॥

विश्वास आणि न्याय्य कृत्ये जगातून निघून गेली आहेत आणि अस्सलपणे फक्त अधर्म उरला आहे. या दैत्याने कुळाची अप्रतिष्ठा केली आहे आणि तिला आपल्या पतीच्या मृत्यूचे दुःख वाटत नाही.���259.

ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਬਾਚ ॥
सुमित्रा बाच ॥

लक्ष्मणाला उद्देशून सुमित्राचे भाषण :

ਦਾਸ ਕੋ ਭਾਵ ਧਰੇ ਰਹੀਯੋ ਸੁਤ ਮਾਤ ਸਰੂਪ ਸੀਆ ਪਹਿਚਾਨੋ ॥
दास को भाव धरे रहीयो सुत मात सरूप सीआ पहिचानो ॥

हे बेटा! दासाची भावना ठेवून, सीतेला माता मानून.

ਤਾਤ ਕੀ ਤੁਲਿ ਸੀਆਪਤਿ ਕਉ ਕਰਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਸਹੀ ਕਰਿ ਮਾਨੋ ॥
तात की तुलि सीआपति कउ करि कै इह बात सही करि मानो ॥

���हे बेटा! नेहमी सेवकाप्रमाणे (तुमच्या भावासोबत) राहा आणि सीतेला तुमची माता आणि पती रामाला तुमचा पिता माना आणि या योग्य गोष्टी नेहमी तुमच्या मनात ठेवा.

ਜੇਤਕ ਕਾਨਨ ਕੇ ਦੁਖ ਹੈ ਸਭ ਸੋ ਸੁਖ ਕੈ ਤਨ ਪੈ ਅਨਮਾਨੋ ॥
जेतक कानन के दुख है सभ सो सुख कै तन पै अनमानो ॥

देहाचे सर्व दुःख देहावर सुखाने अनुभवणे.

ਰਾਮ ਕੇ ਪਾਇ ਗਹੇ ਰਹੀਯੋ ਬਨ ਕੈ ਘਰ ਕੋ ਘਰ ਕੈ ਬਨੁ ਜਾਨੋ ॥੨੬੦॥
राम के पाइ गहे रहीयो बन कै घर को घर कै बनु जानो ॥२६०॥

?जंगलातील सर्व संकटे आरामाप्रमाणे सहन करा. नेहमी रामाच्या चरणांचा विचार करा आणि जंगलाला घर आणि घराला वन समजा.���260.

ਰਾਜੀਵ ਲੋਚਨ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਚਲੇ ਬਨ ਕਉ ਸੰਗਿ ਭ੍ਰਾਤਿ ਸੁਹਾਯੋ ॥
राजीव लोचन राम कुमार चले बन कउ संगि भ्राति सुहायो ॥

कमळाचे डोळे असलेला राम कुमार गेला, त्याच्या (धाकट्या) भावासह स्वतःला शोभून.

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਨਿਛਤ੍ਰ ਸਚੀਪਤ ਚਉਕੇ ਚਕੇ ਮਨ ਮੋਦ ਬਢਾਯੋ ॥
देव अदेव निछत्र सचीपत चउके चके मन मोद बढायो ॥

कमळाचे डोळे असलेला राम आपल्या भावासोबत वनात गेला, हे पाहून देवता घाबरले आणि दानवांना आश्चर्य वाटले,

ਆਨਨ ਬਿੰਬ ਪਰਯੋ ਬਸੁਧਾ ਪਰ ਫੈਲਿ ਰਹਿਯੋ ਫਿਰਿ ਹਾਥਿ ਨ ਆਯੋ ॥
आनन बिंब परयो बसुधा पर फैलि रहियो फिरि हाथि न आयो ॥

(ज्याच्या) तोंडाची सावली पृथ्वीवर पडते आणि पसरते, आणि हात पुन्हा येत नाही,

ਬੀਚ ਅਕਾਸ ਨਿਵਾਸ ਕੀਯੋ ਤਿਨ ਤਾਹੀ ਤੇ ਨਾਮ ਮਯੰਕ ਕਹਾਯੋ ॥੨੬੧॥
बीच अकास निवास कीयो तिन ताही ते नाम मयंक कहायो ॥२६१॥

आणि दैत्यांचा अंत पाहून इंद्राला खूप आनंद झाला, चंद्रही प्रसन्न होऊन आपले प्रतिबिंब पृथ्वीवर पसरवू लागला आणि आकाशात राहून तो मयंक या नावाने प्रसिद्ध झाला.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਪਿਤ ਆਗਿਆ ਤੇ ਬਨ ਚਲੇ ਤਜਿ ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ॥
पित आगिआ ते बन चले तजि ग्रहि राम कुमार ॥

वडिलांच्या परवानगीने राम कुमार घर सोडून बाण येथे गेले

ਸੰਗ ਸੀਆ ਮ੍ਰਿਗ ਲੋਚਨੀ ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅਪਾਰ ॥੨੬੨॥
संग सीआ म्रिग लोचनी जा की प्रभा अपार ॥२६२॥

वडिलांच्या परवानगीने राम आपले घर सोडले आणि त्यांच्याबरोबर डोळस सीता अनंत वैभवात गेली.262.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਬਨਬਾਸ ਦੀਬੋ ॥
इति स्री राम बनबास दीबो ॥

रामाच्या वनवासाच्या वर्णनाचा शेवट.

ਅਥ ਬਨਬਾਸ ਕਥਨੰ ॥
अथ बनबास कथनं ॥

आता वनवासाचे वर्णन सुरू होते:

ਸੀਤਾ ਅਨੁਮਾਨ ਬਾਚ ॥
सीता अनुमान बाच ॥

सीतेच्या मोहिनीबद्दलचे वर्णन:

ਬਿਜੈ ਛੰਦ ॥
बिजै छंद ॥

बिजय श्लोक

ਚੰਦ ਕੀ ਅੰਸ ਚਕੋਰਨ ਕੈ ਕਰਿ ਮੋਰਨ ਬਿਦੁਲਤਾ ਅਨਮਾਨੀ ॥
चंद की अंस चकोरन कै करि मोरन बिदुलता अनमानी ॥

ती चकोरांना चंद्र आणि मोरांना ढगांमध्ये विजेसारखी दिसत होती.

ਮਤ ਗਇੰਦਨ ਇੰਦ੍ਰ ਬਧੂ ਭੁਨਸਾਰ ਛਟਾ ਰਵਿ ਕੀ ਜੀਅ ਜਾਨੀ ॥
मत गइंदन इंद्र बधू भुनसार छटा रवि की जीअ जानी ॥

मादक हत्तींना पहाटेच्या वेळी ती शक्ती-अवतार आणि सूर्याचे सौंदर्य दिसली.

ਦੇਵਨ ਦੋਖਨ ਕੀ ਹਰਤਾ ਅਰ ਦੇਵਨ ਕਾਲ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕਰ ਮਾਨੀ ॥
देवन दोखन की हरता अर देवन काल क्रिया कर मानी ॥

देवतांना ती दु:खांचा नाश करणारी आणि सर्व प्रकारची धार्मिक कार्ये करणारी वाटली.

ਦੇਸਨ ਸਿੰਧ ਦਿਸੇਸਨ ਬ੍ਰਿੰਧ ਜੋਗੇਸਨ ਗੰਗ ਕੈ ਰੰਗ ਪਛਾਨੀ ॥੨੬੩॥
देसन सिंध दिसेसन ब्रिंध जोगेसन गंग कै रंग पछानी ॥२६३॥

ती पृथ्वीवर महासागराच्या रूपात प्रकट झाली, सर्व दिशांना सर्वव्यापी आणि योगींना गंगेसारखी शुद्ध.263.

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

डोहरा

ਉਤ ਰਘੁਬਰ ਬਨ ਕੋ ਚਲੇ ਸੀਅ ਸਹਿਤ ਤਜਿ ਗ੍ਰੇਹ ॥
उत रघुबर बन को चले सीअ सहित तजि ग्रेह ॥

त्या बाजूला सीतेसह घर सोडून राम अरण्यात गेला.

ਇਤੈ ਦਸਾ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਭਈ ਸਕਲ ਸਾਧ ਸੁਨਿ ਲੇਹ ॥੨੬੪॥
इतै दसा जिह बिधि भई सकल साध सुनि लेह ॥२६४॥

आणि या बाजूला अयोध्यापुरीत जे काही घडले, ते संत ऐकतील.264.