श्री दसाम ग्रंथ

पान - 913


ਯਾ ਕੇ ਧਨ ਛੋਡੌ ਗ੍ਰਿਹ ਨਾਹੀ ॥੫॥
या के धन छोडौ ग्रिह नाही ॥५॥

त्याने मनात निश्चय केला, 'मी आता तिच्यासाठी कोणतीही संपत्ती सोडणार नाही.'(5)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਪਤਿਯਾ ਲਿਖੀ ਬਨਾਇ ਕੈ ਤਵਨ ਮੀਤ ਕੇ ਨਾਮ ॥
पतिया लिखी बनाइ कै तवन मीत के नाम ॥

त्याने प्रियकराच्या वतीने एक पत्र लिहिले,

ਏਕ ਅਤਿਥ ਕੋ ਹਾਥ ਦੈ ਪਠੀ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਧਾਮ ॥੬॥
एक अतिथ को हाथ दै पठी त्रिया के धाम ॥६॥

आणि एका मित्राद्वारे स्त्रीला पाठवले.(6)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਜਬ ਪਤਿਯਾ ਤਿਨ ਛੋਰਿ ਬਚਾਈ ॥
जब पतिया तिन छोरि बचाई ॥

त्याने पूर्ण पत्र उघडून वाचले तेव्हा

ਮੀਤ ਨਾਮ ਸੁਨਿ ਕੰਠ ਲਗਾਈ ॥
मीत नाम सुनि कंठ लगाई ॥

तिने पत्र ऐकले आणि प्रियकराचे नाव ऐकून ती मिठी मारली.

ਯਹੈ ਯਾਰਿ ਲਿਖਿ ਤਾਹਿ ਪਠਾਯੋ ॥
यहै यारि लिखि ताहि पठायो ॥

यारने त्याला हे लिहिले

ਤੁਮ ਬਿਨੁ ਅਧਿਕ ਕਸਟ ਹਮ ਪਾਯੋ ॥੭॥
तुम बिनु अधिक कसट हम पायो ॥७॥

प्रियकराने व्यक्त केले होते की, तिच्याशिवाय तो खूप त्रासात आहे.(7)

ਪਤਿਯਾ ਮੈ ਲਖਿ ਯਹੈ ਪਠਾਯੋ ॥
पतिया मै लखि यहै पठायो ॥

असेही पत्रात लिहिले होते

ਤੁਮ ਬਿਨ ਹਮ ਸਭ ਕਿਛੁ ਬਿਸਰਾਯੋ ॥
तुम बिन हम सभ किछु बिसरायो ॥

पत्रात नमूद केले होते, 'मी तुझ्याशिवाय हरवलो आहे.

ਹਮਰੀ ਸੁਧਿ ਆਪਨ ਤੁਮ ਲੀਜਹੁ ॥
हमरी सुधि आपन तुम लीजहु ॥

माझा चेहरा तुम्हीच घ्या

ਕਛੁ ਧਨੁ ਕਾਢਿ ਪਠੈ ਮੁਹਿ ਦੀਜਹੁ ॥੮॥
कछु धनु काढि पठै मुहि दीजहु ॥८॥

'आता तुम्ही माझी काळजी घ्या आणि मला जगण्यासाठी काही पैसे पाठवा.'(8)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਸੁਨਤ ਬਾਤ ਮੂਰਖ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਿਤ ਮੈ ਭਈ ਪ੍ਰਸੰਨ੍ਯ ॥
सुनत बात मूरख त्रिया चित मै भई प्रसंन्य ॥

हे सर्व ऐकून त्या मूर्ख स्त्रीला खूप आनंद झाला.

ਮੀਤ ਚਿਤਾਰਿਯੋ ਆਜੁ ਮੁਹਿ ਧਰਨੀ ਤਲ ਹੌਂ ਧੰਨ੍ਯ ॥੯॥
मीत चितारियो आजु मुहि धरनी तल हौं धंन्य ॥९॥

आणि विचार केला, 'मी खूप भाग्यवान आहे की माझ्या प्रियकराने माझी आठवण ठेवली आहे.'(9)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਭੇਜਿ ਕਾਹੂ ਤ੍ਰਿਯ ਇਹੈ ਸਿਖਾਯੋ ॥
भेजि काहू त्रिय इहै सिखायो ॥

कोणीतरी पाठवून महिलेला हे समजावून सांगितले

ਲਿਖਿ ਪਤਿਯਾ ਮੈ ਯਹੈ ਪਠਾਯੋ ॥
लिखि पतिया मै यहै पठायो ॥

महिलेने मेसेंजरला सांगितले, 'मी पत्रात स्पष्ट केले आहे,

ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਪਿਛਵਾਰੇ ਐਹੌ ॥
प्रात समै पिछवारे ऐहौ ॥

ते पहाटे परत येईल

ਦੁਹੂੰ ਹਾਥ ਭਏ ਤਾਲ ਬਜੈਹੌ ॥੧੦॥
दुहूं हाथ भए ताल बजैहौ ॥१०॥

'त्याने सकाळी लवकर घराच्या मागच्या बाजूला यावे आणि दोनदा टाळ्या वाजवाव्यात.'(10)

ਜਬ ਤਾਰੀ ਸ੍ਰਵਨਨ ਸੁਨਿ ਪੈਯਹੁ ॥
जब तारी स्रवनन सुनि पैयहु ॥

जेव्हा (तुम्ही) आपल्या कानांनी टाळ्या वाजवण्याचा आवाज ऐकू शकाल

ਤੁਰਤੁ ਤਹਾ ਆਪਨ ਉਠਿ ਐਯਹੁ ॥
तुरतु तहा आपन उठि ऐयहु ॥

'जेव्हा मला स्वतःच्या कानांनी टाळी ऐकू येईल, मी लगेच त्या ठिकाणी जाईन.

ਕਾਧ ਉਪਰਿ ਕਰਿ ਥੈਲੀ ਲੈਯਹੁ ॥
काध उपरि करि थैली लैयहु ॥

पिशवी भिंतीवर ठेवा.

ਮੇਰੋ ਕਹਿਯੋ ਮਾਨਿ ਤ੍ਰਿਯ ਲੈਯਹੁ ॥੧੧॥
मेरो कहियो मानि त्रिय लैयहु ॥११॥

'मी पिशवी (पैसे असलेली) भिंतीवर ठेवीन आणि मी आग्रह धरतो की त्याने ती काढून घेतली पाहिजे.(11)

ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਤਾਰੀ ਤਿਨ ਕਰੀ ॥
प्रात समै तारी तिन करी ॥

सकाळी त्याने टाळ्या वाजवल्या.

ਸੁ ਧੁਨਿ ਕਾਨ ਤ੍ਰਿਯਾ ਕੇ ਪਰੀ ॥
सु धुनि कान त्रिया के परी ॥

सकाळी त्याने टाळ्या वाजवल्या, ज्या बाईने ऐकल्या,

ਥੈਲੀ ਕਾਧ ਊਪਰ ਕਰਿ ਡਾਰੀ ॥
थैली काध ऊपर करि डारी ॥

(त्याने) पिशवी भिंतीवर ठेवली.

ਭੇਦ ਨ ਲਖ੍ਯੋ ਦੈਵ ਕੀ ਮਾਰੀ ॥੧੨॥
भेद न लख्यो दैव की मारी ॥१२॥

तिने पिशवी गोळा करण्यासाठी भिंतीवर ठेवली, परंतु दुर्दैवी व्यक्तीला हे रहस्य माहित नव्हते (12)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਯੌ ਹੀ ਬਾਰ ਛਿ ਸਾਤ ਕਰਿ ਲਯੋ ਦਰਬੁ ਸਭ ਛੀਨ ॥
यौ ही बार छि सात करि लयो दरबु सभ छीन ॥

ही क्रिया सहा-सात वेळा केल्याने तिने तिची सर्व संपत्ती गमावली.

ਭੇਦ ਨ ਮੂਰਖ ਤਿਯ ਲਖ੍ਯੋ ਕਹਾ ਜਤਨ ਇਹ ਕੀਨ ॥੧੩॥
भेद न मूरख तिय लख्यो कहा जतन इह कीन ॥१३॥

आणि मूर्ख स्त्रीला खरे रहस्य कळले नाही.

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਯਾਹੀ ਜਤਨ ਸਕਲ ਧਨ ਹਰਿਯੋ ॥
याही जतन सकल धन हरियो ॥

या प्रयत्नाने (त्या गुजरने) सर्व पैसे गमावले.

ਰਾਨੀ ਹੁਤੇ ਰੰਕ ਤਹ ਕਰਿਯੋ ॥
रानी हुते रंक तह करियो ॥

या कोर्सवर पुढे जाताना, राणीला पैसे कमी केले गेले.

ਹਾਥ ਮਿਤ੍ਰ ਕੇ ਦਰਬੁ ਨ ਆਯੋ ॥
हाथ मित्र के दरबु न आयो ॥

(ती) संपत्ती मित्राच्या हाती आली नाही.

ਨਾਹਕ ਅਪਨੋ ਮੂੰਡ ਮੁੰਡਾਯੋ ॥੧੪॥
नाहक अपनो मूंड मुंडायो ॥१४॥

मित्राला काहीही मिळाले नाही उलट त्याने कोणतेही उद्दिष्ट न ठेवता आपले मुंडन केले (अपमानाला सामोरे जावे लागले).(14)(1)

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਪੁਰਖ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤਿਰਾਸੀਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੮੩॥੧੪੮੯॥ਅਫਜੂੰ॥
इति स्री चरित्र पख्याने पुरख चरित्रे मंत्री भूप संबादे तिरासीवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥८३॥१४८९॥अफजूं॥

राजा आणि मंत्री यांच्या शुभ चरित्रांच्या संभाषणाची तिसरा बोधकथा, आशीर्वादाने पूर्ण. (८३)(१४८७)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਮਹਾਰਾਸਟ੍ਰ ਕੇ ਦੇਸ ਮੈ ਮਹਾਰਾਸਟ੍ਰ ਪਤਿ ਰਾਵ ॥
महारासट्र के देस मै महारासट्र पति राव ॥

महाराष्ट्र देशात महाराष्ट्र नावाचा राजा राहत होता.

ਦਰਬੁ ਬਟਾਵੈ ਗੁਨਿ ਜਨਨ ਕਰਤ ਕਬਿਨ ਕੋ ਭਾਵ ॥੧॥
दरबु बटावै गुनि जनन करत कबिन को भाव ॥१॥

तो कवी आणि विद्वान पुरुषांवर उदंड खर्च करत असे.(१)

ਚੌਪਈ ॥
चौपई ॥

चौपायी

ਇੰਦ੍ਰ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਪਟਰਾਨੀ ॥
इंद्र मती ता की पटरानी ॥

त्याला इंद्रमाती नावाची एक पटराणी होती.

ਸੁੰਦਰਿ ਸਕਲ ਭਵਨ ਮੈ ਜਾਨੀ ॥
सुंदरि सकल भवन मै जानी ॥

इंद्रा मती ही त्यांची ज्येष्ठ राणी होती जी जगातील सर्वात सुंदर आजारी म्हणून ओळखली जात होती.

ਅਤਿ ਰਾਜਾ ਤਾ ਕੇ ਬਸਿ ਰਹੈ ॥
अति राजा ता के बसि रहै ॥

राजा आपल्या निवासस्थानी राहत असे.

ਜੋ ਵਹੁ ਕਹੈ ਵਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕਹੈ ॥੨॥
जो वहु कहै वहै न्रिप कहै ॥२॥

राजा नेहमी तिच्या अधिपत्याखाली होता आणि तो तिच्या आदेशानुसार वागायचा.(2)

ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥

दोहिरा

ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਸਪੂਤ ਸਭ ਦ੍ਰਾਵੜ ਦੇਸਹਿ ਏਸ ॥
मोहन सिंघ सपूत सभ द्रावड़ देसहि एस ॥

मोहन सिंग हे द्रविड देशाच्या राजाचे पुत्र होते.