श्री दसाम ग्रंथ

पान - 711


ਖਿਆਲ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ੧੦ ॥
खिआल पातिसाही १० ॥

दहाव्या राजाचा ख्याल

ਮਿਤ੍ਰ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਹਾਲੁ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦਾ ਕਹਣਾ ॥
मित्र पिआरे नूं हालु मुरीदां दा कहणा ॥

प्रिय मित्राला शिष्यांची स्थिती सांगा,

ਤੁਧ ਬਿਨੁ ਰੋਗੁ ਰਜਾਈਆਂ ਦਾ ਓਢਣੁ ਨਾਗ ਨਿਵਾਸਾਂ ਦੇ ਰਹਣਾ ॥
तुध बिनु रोगु रजाईआं दा ओढणु नाग निवासां दे रहणा ॥

तुझ्याशिवाय रजाई अंगावर घेणे रोगासारखे आहे आणि घरात राहणे म्हणजे नागांसोबत राहण्यासारखे आहे.

ਸੂਲ ਸੁਰਾਹੀ ਖੰਜਰੁ ਪਿਯਾਲਾ ਬਿੰਗ ਕਸਾਈਯਾਂ ਦਾ ਸਹਣਾ ॥
सूल सुराही खंजरु पियाला बिंग कसाईयां दा सहणा ॥

फ्लास्क अणकुचीदार टोकेसारखा आहे, कप खंजीरसारखा आहे आणि (पृथक्करण) कसाईच्या हेलिकॉप्टरप्रमाणे आहे,

ਯਾਰੜੇ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਸਥਰੁ ਚੰਗਾ ਭਠ ਖੇੜਿਆ ਦਾ ਰਹਣਾ ॥੧॥੧॥੬॥
यारड़े दा सानूं सथरु चंगा भठ खेड़िआ दा रहणा ॥१॥१॥६॥

प्रिय मित्राची फूस सर्वात आनंददायक आहे आणि सांसारिक सुख भट्टीसारखे आहेत.1.1

ਤਿਲੰਗ ਕਾਫੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ੧੦ ॥
तिलंग काफी पातिसाही १० ॥

दहाव्या राजाची तिलंग काफी

ਕੇਵਲ ਕਾਲਈ ਕਰਤਾਰ ॥
केवल कालई करतार ॥

सर्वोच्च विनाशकर्ता एकटाच निर्माता आहे,

ਆਦਿ ਅੰਤ ਅਨੰਤ ਮੂਰਤਿ ਗੜ੍ਹਨ ਭੰਜਨਹਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
आदि अंत अनंत मूरति गढ़न भंजनहार ॥१॥ रहाउ ॥

तो सुरुवातीला आहे आणि शेवटी, तो अनंत अस्तित्व आहे, निर्माता आणि संहारक आहे...विराम द्या.

ਨਿੰਦ ਉਸਤਤ ਜਉਨ ਕੇ ਸਮ ਸਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰ ਨ ਕੋਇ ॥
निंद उसतत जउन के सम सत्र मित्र न कोइ ॥

निंदा आणि स्तुती त्याच्यासाठी समान आहेत आणि त्याला कोणीही मित्र नाही, शत्रू नाही.

ਕਉਨ ਬਾਟ ਪਰੀ ਤਿਸੈ ਪਥ ਸਾਰਥੀ ਰਥ ਹੋਇ ॥੧॥
कउन बाट परी तिसै पथ सारथी रथ होइ ॥१॥

कोणत्या महत्त्वाच्या गरजेसाठी तो सारथी झाला ?1.

ਤਾਤ ਮਾਤ ਨ ਜਾਤਿ ਜਾਕਰ ਪੁਤ੍ਰ ਪੌਤ੍ਰ ਮੁਕੰਦ ॥
तात मात न जाति जाकर पुत्र पौत्र मुकंद ॥

मोक्ष देणाऱ्याला पिता नाही, आई नाही, पुत्र नाही आणि नातू नाही

ਕਉਨ ਕਾਜ ਕਹਾਹਿਂਗੇ ਆਨ ਦੇਵਕਿ ਨੰਦ ॥੨॥
कउन काज कहाहिंगे आन देवकि नंद ॥२॥

अरे कोणत्या गरजेने इतरांनी त्याला देवकीचा पुत्र म्हणायला लावले ?2.

ਦੇਵ ਦੈਤ ਦਿਸਾ ਵਿਸਾ ਜਿਹ ਕੀਨ ਸਰਬ ਪਸਾਰ ॥
देव दैत दिसा विसा जिह कीन सरब पसार ॥

ज्याने देव, दानव, दिशा आणि संपूर्ण विस्तार निर्माण केला आहे,

ਕਉਨ ਉਪਮਾ ਤੌਨ ਕੋ ਮੁਖ ਲੇਤ ਨਾਮੁ ਮੁਰਾਰ ॥੩॥੧॥੭॥
कउन उपमा तौन को मुख लेत नामु मुरार ॥३॥१॥७॥

त्याला मुरार कोणत्या उपमा म्हणायचे? 3.

ਰਾਗ ਬਿਲਾਵਲ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ੧੦ ॥
राग बिलावल पातिसाही १० ॥

दहाव्या राजाचा राग बिलावल

ਸੋ ਕਿਮ ਮਾਨਸ ਰੂਪ ਕਹਾਏ ॥
सो किम मानस रूप कहाए ॥

तो मानवी रूपात आला असे कसे म्हणता येईल?

ਸਿਧ ਸਮਾਧ ਸਾਧ ਕਰ ਹਾਰੇ ਕ੍ਯੋਹੂੰ ਨ ਦੇਖਨ ਪਾਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
सिध समाध साध कर हारे क्योहूं न देखन पाए ॥१॥ रहाउ ॥

सखोल ध्यानात असलेले सिद्ध (निपुण) त्याला कोणत्याही प्रकारे न पाहण्याच्या शिस्तीने थकले…..विराम द्या.

ਨਾਰਦ ਬਿਆਸ ਪਰਾਸਰ ਧ੍ਰੂਅ ਸੇ ਧਿਆਵਤ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ ॥
नारद बिआस परासर ध्रूअ से धिआवत धिआन लगाए ॥

नारद, व्यास, प्रशार, ध्रु, सर्वांनी त्याचे ध्यान केले,

ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਹਾਰ ਹਠ ਛਾਡਿਓ ਤਦਪਿ ਧਿਆਨ ਨ ਆਏ ॥੧॥
बेद पुरान हार हठ छाडिओ तदपि धिआन न आए ॥१॥

वेद आणि पुराण थकले आणि त्यांनी आग्रह सोडला, कारण त्याचे दर्शन होऊ शकले नाही.1.

ਦਾਨਵ ਦੇਵ ਪਿਸਾਚ ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਨੇਤਹ ਨੇਤ ਕਹਾਏ ॥
दानव देव पिसाच प्रेत ते नेतह नेत कहाए ॥

दानव, देव, भूत, आत्मे, त्याला अवर्णनीय म्हणतात,

ਸੂਛਮ ਤੇ ਸੂਛਮ ਕਰ ਚੀਨੇ ਬ੍ਰਿਧਨ ਬ੍ਰਿਧ ਬਤਾਏ ॥੨॥
सूछम ते सूछम कर चीने ब्रिधन ब्रिध बताए ॥२॥

तो दंडातील सर्वोत्कृष्ट आणि मोठ्या पैकी सर्वात मोठा मानला जात असे.2.