শ্রী দশম গ্রন্থ

পৃষ্ঠা - 261


ਪਾਗੜਦੰਗ ਪੀਠੰ ਠਾਗੜਦੰਗ ਠੋਕੋ ॥
paagarradang peetthan tthaagarradang tthoko |

নক মাই ব্যাক (আগাছা সম্পর্কে তাই কী)

ਹਰੋ ਆਜ ਪਾਨੰ ਸੁਰੰ ਮੋਹ ਲੋਕੋ ॥੫੮੦॥
haro aaj paanan suran moh loko |580|

আমার পিঠে থাপ্পড় দিয়ে আমি আজ সমস্ত দেবতার বাসস্থান জয় করব।���580।

ਆਗੜਦੰਗ ਐਸੇ ਕਹਯੋ ਅਉ ਉਡਾਨੋ ॥
aagarradang aaise kahayo aau uddaano |

(হনুমান) একথা বলে উড়ে গেল।

ਗਾਗੜਦੰਗ ਗੈਨੰ ਮਿਲਯੋ ਮਧ ਮਾਨੋ ॥
gaagarradang gainan milayo madh maano |

এই কথাগুলি উচ্চারণ করতেই হনুমান উড়ে গেল এবং মনে হল সে আকাশের সাথে এক হয়ে গেছে।

ਰਾਗੜਦੰਗ ਰਾਮੰ ਆਗੜਦੰਗ ਆਸੰ ॥
raagarradang raaman aagarradang aasan |

রমা হতাশ হয়ে বসে রইল

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੈਠੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਿਰਾਸੰ ॥੫੮੧॥
baagarradang baitthe naagarradang niraasan |581|

রাম নিরাশ হয়ে বসে রইল মনে মনে আশা রেখে।৫৮১।

ਆਗੜਦੰਗ ਆਗੇ ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੋਊ ॥
aagarradang aage kaagarradang koaoo |

আগে যে (আসলো) (হনুমান)

ਮਾਗੜਦੰਗ ਮਾਰੇ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੋਊ ॥
maagarradang maare saagarradang soaoo |

যেই হনুমানের সামনে আসত তাকেই মেরে ফেলল।

ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਕੀ ਤਾਗੜਦੰਗ ਤਾਲੰ ॥
naagarradang naakee taagarradang taalan |

পুকুরে (ক) বিশাল তাঁবু ছিল,

ਮਾਗੜਦੰਗ ਮਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਿਸਾਲੰ ॥੫੮੨॥
maagarradang maare baagarradang bisaalan |582|

এবং এইভাবে (বাহিনীকে) হত্যা করে তিনি একটি ট্যাঙ্কের তীরে পৌঁছেছিলেন।

ਆਗੜਦੰਗ ਏਕੰ ਦਾਗੜਦੰਗ ਦਾਨੋ ॥
aagarradang ekan daagarradang daano |

একটি শস্য (ঋষির ছদ্মবেশে) লুকিয়ে ছিল,

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚੀਰਾ ਦਾਗੜਦੰਗ ਦੁਰਾਨੋ ॥
chaagarradang cheeraa daagarradang duraano |

সেখানে একটি ভয়ঙ্কর চেহারার রাক্ষস লুকিয়ে ছিল

ਦਾਗੜਦੰਗ ਦੋਖੀ ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੂਟੀ ॥
daagarradang dokhee baagarradang boottee |

(সামনে গিয়ে) আগাছা দেখলাম,

ਆਗੜਦੰਗ ਹੈ ਏਕ ਤੇ ਏਕ ਜੂਟੀ ॥੫੮੩॥
aagarradang hai ek te ek joottee |583|

এবং একই জায়গায় হনুমান অনেকগুলি ভেষজ গুচ্ছ গুচ্ছ দেখতে পেলেন।583.

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚਉਕਾ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹਨਵੰਤਾ ॥
chaagarradang chaukaa haagarradang hanavantaa |

মহান যোদ্ধা হনুমান (সব আগাছা দেখে)

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੋਧਾ ਮਹਾ ਤੇਜ ਮੰਤਾ ॥
jaagarradang jodhaa mahaa tej mantaa |

অত্যন্ত দীপ্তিমান হনুমান, এটি দেখে বিচলিত হলেন এবং ভেষজটি কেড়ে নেওয়ার বিষয়ে বিভ্রান্ত বোধ করলেন।

ਆਗੜਦੰਗ ਉਖਾਰਾ ਪਾਗੜਦੰਗ ਪਹਾਰੰ ॥
aagarradang ukhaaraa paagarradang pahaaran |

তাই) পর্বত খনন

ਆਗੜਦੰਗ ਲੈ ਅਉਖਧੀ ਕੋ ਸਿਧਾਰੰ ॥੫੮੪॥
aagarradang lai aaukhadhee ko sidhaaran |584|

তিনি পুরো পর্বত উপড়ে ফেলেন এবং ঔষধি গাছ নিয়ে ফিরে আসেন।

ਆਗੜਦੰਗ ਆਏ ਜਹਾ ਰਾਮ ਖੇਤੰ ॥
aagarradang aae jahaa raam khetan |

যেখানে শ্রীরামজী বসেছিলেন রণভূমিতে

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੀਰੰ ਜਹਾ ਤੇ ਅਚੇਤੰ ॥
baagarradang beeran jahaa te achetan |

লক্ষ্মণ যেখানে অজ্ঞান হয়ে পড়েছিলেন সেই পাহাড়ের সাথে তিনি সেই যুদ্ধক্ষেত্রে পৌঁছেছিলেন

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਿਸਲਯਾ ਮਾਗੜਦੰਗ ਮੁਖੰ ॥
baagarradang bisalayaa maagarradang mukhan |

(তার মুখে) 'বিসরায়' আগাছা লাগান

ਡਾਗੜਦੰਗ ਡਾਰੀ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੁਖੰ ॥੫੮੫॥
ddaagarradang ddaaree saagarradang sukhan |585|

লক্ষ্মণ মাসে প্রয়োজনীয় ভেষজ দ্রব্য রেখেছিলেন সুশান।

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜਾਗੇ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੂਰੰ ॥
jaagarradang jaage saagarradang sooran |

(লক্ষ্মণ খুশি হয়ে) সমস্ত যোদ্ধা জেগে উঠল

ਘਾਗੜਦੰਗ ਘੁਮੀ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹੂਰੰ ॥
ghaagarradang ghumee haagarradang hooran |

পরাক্রমশালী যোদ্ধা লক্ষ্মণ তার জ্ঞান ফিরে পেলেন এবং বিচরণকারী স্বর্গীয় কন্যারা ফিরে গেলেন

ਛਾਗੜਦੰਗ ਛੂਟੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਦੰ ॥
chhaagarradang chhootte naagarradang naadan |

শব্দ বের হতে লাগল

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਾਜੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਦੰ ॥੫੮੬॥
baagarradang baaje naagarradang naadan |586|

যুদ্ধক্ষেত্রে মহান ভেরী ধ্বনিত হল।586.

ਤਾਗੜਦੰਗ ਤੀਰੰ ਛਾਗੜਦੰਗ ਛੂਟੇ ॥
taagarradang teeran chhaagarradang chhootte |

তীরগুলো চলতে থাকে

ਗਾਗੜਦੰਗ ਗਾਜੀ ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੁਟੇ ॥
gaagarradang gaajee jaagarradang jutte |

তীর ছুঁড়ে ফেলা হল এবং যোদ্ধারা আবার একে অপরের সাথে যুদ্ধ করতে লাগল।

ਖਾਗੜਦੰਗ ਖੇਤੰ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੋਏ ॥
khaagarradang khetan saagarradang soe |

যারা মরুভূমিতে (অপবিত্র) ঘুমাচ্ছে,

ਪਾਗੜਦੰਗ ਤੇ ਪਾਕ ਸਾਹੀਦ ਹੋਏ ॥੫੮੭॥
paagarradang te paak saaheed hoe |587|

রণাঙ্গনে মৃত্যুবরণকারী বীর যোদ্ধারা সত্যিকারের শহীদ হয়েছেন।

ਕਲਸ ॥
kalas |

কলস

ਮਚੇ ਸੂਰਬੀਰ ਬਿਕ੍ਰਾਰੰ ॥
mache soorabeer bikraaran |

মহান যোদ্ধারা গুথম-গুত্থ (নিজেদের মধ্যে) হয়ে গেছে।

ਨਚੇ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਬੈਤਾਰੰ ॥
nache bhoot pret baitaaran |

ভয়ঙ্কর যোদ্ধারা ভূতের সঙ্গে লড়াইয়ে মগ্ন হয়ে গেল, শয়তানরা আর বৈতালরা নাচতে লাগল।

ਝਮਝਮ ਲਸਤ ਕੋਟਿ ਕਰਵਾਰੰ ॥
jhamajham lasat kott karavaaran |

লক্ষ লক্ষ তলোয়ার জ্বলতে শুরু করেছে।

ਝਲਹਲੰਤ ਉਜਲ ਅਸਿ ਧਾਰੰ ॥੫੮੮॥
jhalahalant ujal as dhaaran |588|

অনেক হাত দিয়ে আঘাত করা হয়েছিল ঠকঠক শব্দ তৈরি হয়েছিল এবং তলোয়ারের সাদা প্রান্তগুলি চিকচিক করছিল।588।

ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ ਛੰਦ ॥
tribhangee chhand |

ত্রিভাঙ্গী স্তবক

ਉਜਲ ਅਸ ਧਾਰੰ ਲਸਤ ਅਪਾਰੰ ਕਰਣ ਲੁਝਾਰੰ ਛਬਿ ਧਾਰੰ ॥
aujal as dhaaran lasat apaaran karan lujhaaran chhab dhaaran |

তরবারির সাদা প্রান্ত, ক্রমবর্ধমান জাঁকজমক, চিত্তাকর্ষক লাগছিল

ਸੋਭਿਤ ਜਿਮੁ ਆਰੰ ਅਤ ਛਬਿ ਧਾਰੰ ਸੁ ਬਧ ਸੁਧਾਰੰ ਅਰ ਗਾਰੰ ॥
sobhit jim aaran at chhab dhaaran su badh sudhaaran ar gaaran |

এই তলোয়ারগুলি শত্রুদের ধ্বংসকারী এবং করাতের মতো প্রদর্শিত হয়

ਜੈਪਤ੍ਰੰ ਦਾਤੀ ਮਦਿਣੰ ਮਾਤੀ ਸ੍ਰੋਣੰ ਰਾਤੀ ਜੈ ਕਰਣੰ ॥
jaipatran daatee madinan maatee sronan raatee jai karanan |

রক্তে স্নান করে তারা বিজয় দান করে শত্রুকে ভয় দেখায়।

ਦੁਜਨ ਦਲ ਹੰਤੀ ਅਛਲ ਜਯੰਤੀ ਕਿਲਵਿਖ ਹੰਤੀ ਭੈ ਹਰਣੰ ॥੫੮੯॥
dujan dal hantee achhal jayantee kilavikh hantee bhai haranan |589|

নেশাগ্রস্ত স্বৈরশাসকদের ধ্বংস করে এবং সমস্ত পাপ নাশ করে।589।

ਕਲਸ ॥
kalas |

কলস

ਭਰਹਰੰਤ ਭਜਤ ਰਣ ਸੂਰੰ ॥
bharaharant bhajat ran sooran |

কোলাহলের কারণে যোদ্ধারা রণে পালিয়ে যাচ্ছে।

ਥਰਹਰ ਕਰਤ ਲੋਹ ਤਨ ਪੂਰੰ ॥
tharahar karat loh tan pooran |

সেখানে আতঙ্ক ছড়িয়ে পড়ে, যোদ্ধারা দৌড়ে আসে এবং বর্ম পরা তাদের দেহ কাঁপতে থাকে

ਤੜਭੜ ਬਜੈਂ ਤਬਲ ਅਰੁ ਤੂਰੰ ॥
tarrabharr bajain tabal ar tooran |

তবলা আর তূরী বাজছে জোরে।

ਘੁਮੀ ਪੇਖ ਸੁਭਟ ਰਨ ਹੂਰੰ ॥੫੯੦॥
ghumee pekh subhatt ran hooran |590|

যুদ্ধে শিঙা প্রবলভাবে বেজে উঠল এবং পরাক্রমশালী যোদ্ধাদের দেখে স্বর্গীয় মেয়েরা আবার তাদের দিকে এগিয়ে গেল।590।

ਤ੍ਰਿਭੰਗੀ ਛੰਦ ॥
tribhangee chhand |

ত্রিভাঙ্গী স্তবক

ਘੁੰਮੀ ਰਣ ਹੂਰੰ ਨਭ ਝੜ ਪੂਰੰ ਲਖ ਲਖ ਸੂਰੰ ਮਨ ਮੋਹੀ ॥
ghunmee ran hooran nabh jharr pooran lakh lakh sooran man mohee |

স্বর্গ থেকে ফিরে মেয়েরা যোদ্ধাদের দিকে এগিয়ে গেল এবং তাদের মনকে মন্ত্রমুগ্ধ করল

ਆਰੁਣ ਤਨ ਬਾਣੰ ਛਬ ਅਪ੍ਰਮਾਣੰ ਅਤਿਦੁਤ ਖਾਣੰ ਤਨ ਸੋਹੀ ॥
aarun tan baanan chhab apramaanan atidut khaanan tan sohee |

তাদের শরীর রক্তে পরিপূর্ণ তীরের মতো লাল এবং তাদের সৌন্দর্য ছিল অতুলনীয়